Tczew. Stare Miasto. Widok od strony ulicy T. Kościuszki

Tczew. Stare Miasto. Widok od strony ulicy T. Kościuszki

Tczew. Stare Miasto. Widok od strony ulicy T. Kościuszki

obiekty widoczne:

  • fragment ulicy Łaziennej / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem [niem. Stadtgrabenstrasse]
  • Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku, wieża – II połowa XIII wieku, prezbiterium – I połowa XIV wieku, korpus nawowy – przed 1364 rokiem)
  • kościół podominikański / Kościół pw. Świętego Mikołaja / Kościół pw. św. Jerzego / ob. Kościół Rzymskokatolicki pw. Św. Stanisława Kostki przy Placu Świętego Grzegorza (obiekt sakralny ufundowany w roku 1289 przez księcia pomorskiego Mestwina, do roku 1945 użytkowany przez gminę ewangelicką, prezbiterium pochodzi z końca XIII wieku, a nawa z połowy wieku XIV)
  • kamienica przy ul. Kard. S. Wyszyńskiego 25-25A / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (kamienica częściowo widoczna w kadrze; czas powstania obiektu: ok. 1880 roku, rozbudowa po 1904 roku)
  • kamienica przy ul. Kard. S. Wyszyńskiego 21 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: około 1880 roku, przebudowa: I poł. lat 30. XX wieku)
  • kamienica narożna przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 12 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (w kadrze widoczny fragment obiektu; czas powstania: około 1880 roku)
  • kamienica przy ul. Kard. S. Wyszyńskiego 17/19 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (kamienica w budowie, w kadrze widoczny szkielet dachu; czas powstania: około 1900 roku, budynek wzniesiony w miejscu dawnego budynku mieszkalnego)
  • kamienica przy ul. Kard. S. Wyszyńskiego 15 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (w kadrze widoczny obiekt wybudowany w rejonie obecnej ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 15 na przełomie wieku XIX i XX; w latach 30-tych XX wieku w miejscu budynku rozebranego w roku 1923 wybudowano nowy, kilkukondygnacyjny obiekt mieszkalno-usługowy)
  • budynek przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 13 Zespół plebanii Kościoła Rzymskokatolickiego pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie (czas powstania obiektu: 1894 rok; dom mieszkalny wraz z zabudowaniami gospodarczymi wzniesiono w roku 1894 w miejscu dotychczasowych zabudowań plebańskich datowanych na pierwsze ćwierćwiecze XVIII wieku; w obrębie dawnych zabudowań [ul. Podmurna] znajdowały się pierwotnie: stajnia, obora, studnia oraz spichlerz)
  • kamienica przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 11 / kamienica z oficyną tylną (czas powstania obiektu: około 1800 roku, oficyna – 2 poł. XIX wieku, w latach 1903-1917 własność Helmutha Bochdanna)
  • kamienica przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 9 / niemiecki dom towarowy, sklep z tekstyliami, konfekcja (czas powstania obiektu: połowa XIX wieku, w latach 1906-1921 własność Brandta Grafina)
  • kamienica narożna przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3 (czas powstania: 1900 rok, w latach 1897-1924 właścicielem obiektu Ludwig Helmetag – pastor; w latach 1924-1939 właścicielem Bank Ludowy Sp. z o.o.)
  • most drogowy – widoczny w tle (zbudowany w latach 1851–1857 jako most drogowo-kolejowy, proj. Carl Lentze)
  • most kolejowy – widoczny w tle (wybudowany w 1891 na trasie magistrali kolejowej łączącej Warszawę z Gdańskiem)
  • wieże w stylu neogotyckim – wieże mostu kratowniczego / drogowego (wieżyczki wznoszono kolejno w latach: 1856 – na środkowym filarze, 1857 – na pierwszym i drugim filarze, 1858 – na czwartym i piątym filarze; we wnętrzu każdej z wież znajduje się kilka niewielkich pomieszczeń: przedsionek, prostokątna wnęka z wejściem na schody, sala wpisana w cylindryczną część wieży, drewniane podesty kolejnych kondygnacji)
  • przęsła mostowe
  • portal mostu drogowego
  • portal mostu kolejowego
  • nowa zabudowa Przedmieścia Dworcowego z początku XX wieku
  • budynek przy ulicy Podmurnej 12 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: połowa XIX wieku; w latach 1882-1939 kamienica będąca własnością Johanna Petroschinskiego; w latach 1930-1935 dobudowanie dodatkowej kondygnacji)
  • budynek przy ulicy Podmurnej 15 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 2 poł. XIX wieku; w 1905 roku odnowienie elewacji frontowej oraz przebudowa wnętrza [od roku 1905 łącznie cztery mieszkania, po dwa na parterze i piętrze]; od roku 1904 obiekt będący własnością Augusta Jeppa – mistrza Kowalskiego)
  • budynek przy ulicy Podmurnej 17 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: połowa wieku XIX wieku)
  • budynek przy ulicy Podmurnej 8/ zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 2. połowa XIX wieku; w 1897 roku przebudowa poddasza wraz ze zmianą konstrukcji dachu / wł. p. Leipholtz)
  • nieistniejąca współcześnie kamienica znajdująca się w sąsiedztwie budynku narożnego przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3 (patrz: obiekt znajdujący się przed kamienicą numer 3)
  • nieistniejące współcześnie kamienice zlokalizowane przy obecnych ulicach: Podmurnej i Kościuszki (obiekty widoczne na pierwszym planie – prawa strona kadru)

obiekty powiązane (niewidoczne w kadrze / nieistniejące wówczas):

  • budynek przy ulicy Łaziennej 10 (czas powstania obiektu: 1909 rok; obiekt mieszkalny będący własnością W. Urbana; w roku 1924 w budynku przy ulicy Łaziennej 10 mieszkali bądź prowadzili działalność: Aleksander Bruniecki – asystent, Franciszek Czapiewski – kolejarz, Jan Guza – urzędnik, Zygmunt Kamieński – kupiec, Otton Nikczyński – kolejarz, Mikołaj Polasik – urzędnik, Konrad Rybicki – krawiec, Paweł Witt – kierownik / za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina z 1924 roku)
  • budynek przy ulicy Łaziennej 12 / współcześnie siedziba Banku Millenium (czas powstania obiektu: 1909 rok; kamienica będąca własnością W. Klinka; 1910-1920 – rozbudowa obiektu w kierunku wschodnim; w okresie międzywojennym siedziba tczewskiego oddziału Banku Polskiego podlegającego Naczelnej Dyrekcji Banku Polskiego w Warszawie (firmanci: Bogusław Handtke, Józef Szwestka); w roku 1924 w kamienicy przy ulicy Łaziennej 12 mieszkali bądź prowadzili działalność: Władysław Kozatkiewicz – zastępca dyrektora Banku Polskiego, Jan Musielak – woźny, Kazimierz Szymoński – dyrektor Banku Polskiego / za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina z 1924 roku)
  • budynek przy ulicy Łaziennej 11 (czas powstania obiektu: około 1912 roku; zachowana dokumentacja dotycząca niezrealizowanego projektu z roku 1910 [projekt dla mistrza kowalskiego Jeppa]; w roku 1912 wprowadzono zmiany projektowe w układzie parteru [wł. J. Woller]; w okresie międzywojennym w budynku mieściła się Hurtownia Towarów Kolonialnych N. Żabiński i S-ka / za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina z 1924 roku)
  • budynek przy ulicy Łaziennej 11A (w roku 1924 w budynku przy ulicy Łaziennej 11a mieszkali bądź prowadzili działalność: Edward Błażejewski – urzędnik, Jadwiga Reiska – wdowa, Nikodem Żabiński – kupiec, właściciel budynku mieszkalnego przy ulicy Łaziennej 11a / za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina z 1924 roku)
  • dawne łazienki miejskie / Łazienki Schefflera – obiekt zlokalizowany przy ulicy Łaziennej 14 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją [łazienki miejskie powstały z prywatnych środków radcy sanitarnego Hermanna Schefflera, wieloletniego lekarza tczewskich kolejarzy; obiekt wznoszony w latach 1911-1912/13 wyposażony był m.in. w poczekalnię, łazienki lecznicze, łazienki pierwszej klasy, łazienki drugiej klasy; czasowo w budynku swoją siedzibę miały kolejno Łaźnia MiejskaP.C.K.przychodnia międzyzakładowa oraz starostwo powiatowe, obecnie mieszczą się tu kancelarie prawne / notariusz / biuro obrotu nieruchomościami)
  • budynek przy ulicy Łaziennej 5 / współcześnie siedziba Forum Inicjatyw Społecznych – placówki działającej w strukturach Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (czas powstania obiektu: około 1900 roku; daw. siedziba klubu międzyspółdzielnianego „Starówka” – parter)
  • kamienica przy ul. Kard. S. Wyszyńskiego 23 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: około 1935 roku)
  • kamienica przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 12 B (obiekt znajdujący się pomiędzy obecną siedzibą Centrum Kultury i Sztuki przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 10 a kamienicą przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 12 wybudowaną około roku 1880)
  • kamienica przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 5 (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1912-1913; kamienica wybudowana dla Clary Goldstein w miejscu obiektu zburzonego z uwagi na zły stan techniczny na początku wieku XX)

osoby powiązane:

  • W. Klink – właściciel budynku przy ulicy Łaziennej 12 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • Władysław Kozatkiewicz – zastępca dyrektora Banku Polskiego
  • Kazimierz Szymoński – dyrektor Banku Polskiego
  • J. Woller – właściciel kamienicy przy ulicy Łaziennej 11 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • Nikodem Żabiński – kupiec, właściciel budynku mieszkalnego przy ulicy Łaziennej 11a / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • W. Urban – właściciel kamienicy przy ulicy Łaziennej 10 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • Helmuth Bochdann – kupiec, właściciel kamienicy przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 11 / zgodnie z obowiązującą współcześnie numeracją i obowiązującym współcześnie nazewnictwem
  • Brandt Grafin – rentier, w latach 1906-1921 właściciel kamienicy przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 9 / zgodnie z obowiązującą współcześnie numeracją i obowiązującym współcześnie nazewnictwem
  • Clara Goldstein – właścicielka kamienicy przy ul. Kardynała Stefana Wyszyńskiego 5 / zgodnie z obowiązującą współcześnie numeracją i obowiązującym współcześnie nazewnictwem
  • Ludwig Helmetag – pastor, w latach 1897-1924 właściciel kamienicy przy ulicy Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3 / zgodnie z obowiązującą współcześnie numeracją
  • Maksymilian Arczyński  – pierwszy polski starosta tczewski
  • Władysław Orcholski  – pierwszy polski burmistrz Tczewa
  • Stefan Wojczyński – burmistrz Tczewa w latach 1922-35
  • ks. Alfons Mańkowski – pomysłodawca i inicjator powołania tczewskiego Banku Ludowego
  • Johann Petroschinski – w latach 1882-1939 właściciel kamienicy przy ulicy Podmurnej 12 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • August Jepp – mistrz kowalski, od roku 1904 właściciel budynku mieszkalnego przy ulicy Podmurnej 15 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • Leipholtz [imię nieznane] – właściciel budynku mieszkalnego przy ulicy Podmurnej 8 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją

osoby powiązane (budowniczowie tczewskich mostów):

  • Friedrich August Stüler – XIX-wieczny architekt pruski, przewodniczący Komisji Budowy Zamków, inspektor i radca do spraw budownictwa, autor projektu tczewskich wież i portali wjazdowych
  • Rudolph Eduard Schinz – szwajcarski inżynier mechanik, konstruktor mostu, autor szczegółowego opracowania konstrukcji przęseł obu mostów na Wiśle
  • Carl Lentze – odpowiedzialny za koncepcję i całkowity projekt budowlany mostu kolejowo-drogowego (późniejszego mostu drogowego)
  • Johann Schwedler – autor projektu tczewskiego mostu kolejowego
  • Christopher Mehrtens – budowniczy tczewskiego mostu kolejowego

instytucje powiązane:

  • Bank Ludowy (protoplasta Banku Spółdzielczego w Tczewie) – pomysłodawcą i inicjatorem powołania tczewskiej instytucji finansowej był ks. Alfons Mańkowski, w skład zarządu weszli późniejsi przedstawiciele władz miejskich: Maksymilian Arczyński  – pierwszy polski starosta tczewski, Władysław Orcholski  – pierwszy polski burmistrz Tczewa, Stefan Wojczyński – burmistrz Tczewa w latach 1922-35; po przyłączeniu Tczewa do Polski Bank Ludowy systematycznie rozwijał swoją działalność, zyskując zaufanie mieszkańców miasta i okolic; pod koniec lat 30. XX wieku bank obracał kapitałem przekraczającym 5 milionów złotych; 13 maja 1973 roku podjęto uchwałę o zmianie nazwy Spółdzielczego Banku Ludowego na Bank Spółdzielczy w Tczewie; w latach 1924-1939 bank miał swoją siedzibę w kamienicy narożnej przy ulicy Dworcowej 37 / obecnie Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3

datowanie:

  • około 1899/1900 [patrz: kamienica przy ul. Kard. S. Wyszyńskiego 17/19 kamienica w budowie, w kadrze widoczny szkielet dachu; obiekt wzniesiony ostatecznie w roku 1900]

opis fizyczny:

  • pocztówka koloryzowana
  • na awersie karta pocztowa wypisana odręcznie – korespondencja w języku niemieckim datowana przez nadawcę na 14 listopada 1903 roku
  • karta pocztowa adresowana do Charlottenburg / współcześnie: Berlin-Charlottenburg – dzielnica Berlina w okręgu administracyjnym Charlottenburg-Wilmersdorf
  • na awersie niemieckojęzyczny nadruk Gruss aus Dirschau [Pozdrowienia z Tczewa]

uwagi:

na odwrocie znaczek pocztowy Deutsches Reich oraz dwa stemple pocztowe / korespondencyjne (jeden z nich z datą: 14.11.1903)

sygnatura:

Poczt207

zbiór T. Spionek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *