Tczew. Wiatrak – obiekt wpisany do krajowego rejestru zabytków. Fragment ulicy Wojska Polskiego

Tczew. Wiatrak – obiekt wpisany do krajowego rejestru zabytków. Fragment ulicy Wojska Polskiego

Tczew. Wiatrak – obiekt wpisany do krajowego rejestru zabytków. Fragment ulicy Wojska Polskiego

obiekty widoczne:

  • wiatrak tczewski / wpisany do krajowego rejestru zabytków; obiekt zlokalizowany przy ulicy Wojska Polskiego na zapleczu działki numer 18 (na początku XX wieku w zabudowaniach sąsiadujących z wiatrakiem działał m.in. punkt sprzedaży produktów mącznych, a także punkt sprzedaży siana, słomy oraz sieczki będący własnością młynarza Waltera Schulza; tczewski wiatrak typu holenderskiego założony został na rzucie ośmioboku, jest obiektem podpiwniczonym, wzniesionym na ceglanej podmurówce; stanowi pamiątkę po dawnych obiektach młynarskich; jako jedyny przetrwał do czasów współczesnych [dawniej na terenie miasta, jak również na terenach podmiejskich działały dwa inne wiatraki, jeden zlokalizowany był w rejonie obecnego osiedla Suchostrzygi (w okolicy świątyni pw. Najświętszej Maryi Panny Matki Kościoła), drugi zaś znajdował się przy dawnej Szosie Starogardzkiej / obecnie ulica 30-go Stycznia]; tczewski wiatrak powstał w drugiej połowie XIX wieku / około 1891 roku, posiada unikatowe pięcioramienne skrzydło, od roku 1983 znajduje się w rękach prywatnych; w latach 60., 70. oraz na początku lat 80.-tych wiatrak zwyczajowo nazywano wiatrakiem harcerskim, swoje harcówki miały tu bowiem lokalne drużyny i szczepy harcerskie, obok w parterowym pawilonie znajdowała się zaś siedziba tczewskiej Komendy Hufca ZHP)
  • budynek przy ulicy Wojska Polskiego 18 (czas powstania obiektu: 1891 rok; daw. Dom Harcerza / właściciel: Z.H.P.- H.K.O.W. im. Szarych Szeregów – 1980 rok, obecnie obiekt mieszkalny)
  • Dom Harcerza / siedziba ZHP Hufiec Tczew im. W. Jurgo przy ul. Wojska Polskiego 18 [zaplecze działki]
  • budynek przy ulicy Wojska Polskiego 19-19A (czas powstania obiektu: około 1920 roku)
  • Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy im. Jana Pawła II w Tczewie / Zespół Placówek Specjalnych przy ul. Grunwaldzkiej 1 – obiekt częściowo przysłonięty przez wiatrak [w latach 1930-1931 władze oświatowe podjęły decyzję o utworzeniu w jednej z tczewskich placówek szkolnych specjalnego oddziału przeznaczonego dla dzieci upośledzonych umysłowo; inicjatorem oraz organizatorem owego zalążka Szkoły Specjalnej był Hubert Pawłowski – kierownik Szkoły Powszechnej Nr 5, mieszczącej się przy Placu Św. Grzegorza w Tczewie; po zakończeniu działań wojennych, w maju 1945 roku, w budynku Szkoły Powszechnej nr 5 powstała pierwsza klasa specjalna, której koordynatorką była Anna Preuss, późniejsza kierownik tczewskiej Szkoły Podstawowej Specjalnej; zespół klasowy składał się z 45 uczniów o różnym stopniu upośledzenia umysłowego; z dniem 1 września 1953 roku, na podstawie miejskiego zarządzenia organizacyjnego, powołano w Tczewie pierwszą placówkę o charakterze specjalnym; nowo powstałej Szkole Podstawowej Specjalnej przydzielono dwie sale lekcyjne w budynku tczewskiej Szkoły Muzycznej; 28 sierpnia 1962 roku oddano do użytku gmach szkolny przy obecnej ulicy Grunwaldzkiej 1; echa tego wydarzenia odnotowano między innymi na łamach „Głosu Wybrzeża” z 30.08.1962 roku: Przedwczoraj w Tczewie oddano do użytku pierwszą w województwie szkolę specjalną, pomieści ona 160 dzieci opóźnionych w rozwoju, które dotychczas korzystały z 4 klas gościnnie wydzielonych w innej szkole. Nowa siedziba to owoc kilkuletnich starań z uporem ponawiany przez miejską Komisję Planowania Gospodarczego i Prezydium MRN w Tczewie. Szkoła specjalna jest na razie jedyną w swoim rodzaju na Wybrzeżu (Druga, podobna już rośnie w Gdyni). Wzniesiono ją kosztem ok. 10 milionów złotych. (…) Budynek, chociaż jest parterowy posiada ponad 100 pomieszczeń, każda klasa ma osobne wejście z wewnątrz i zewnątrz (możliwe będą lekcje w plenerze), a także oddzielne dla dziewcząt i chłopców szatnie i ubikacje. W każdym skrzydle są trzy klasy. (…) Piękna jest sala gimnastyczna z szatnią, natryskami i składem na przyrządy gimnastyczne. W jednym ze skrzydeł budynku znajduje się kuchnia z zapleczem i jadalnią, a obok kuchnia, która ma służyć nauce gotowania. Szkoła ma własną kotłownię centralnego ogrzewania z wygodnymi pomieszczeniami dla palacza, gaz, światło, wodę słowem – pełny komfort. Budowę jej rozpoczęto w sierpniu 1960 r. a zakończono po dwu latach. Dzisiejszy wygląd budynku to zasługa przedsiębiorstw instalacyjnych i głównego wykonawcy – Gdyńskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego, zasługa majstra Stefana Rekowskiego i całej załogi która ofiarnie uczestniczyła w budowie. Na dziedzińcu szkoły wzniesiono ponadto dom z dwoma trzypokojowymi mieszkaniami dla kierownika szkoły i dozorcy. Obok przewidziano miejsce na przydomowe ogródki. Wszystko to wygląda naprawdę pięknie i nowocześnie. (…) Zajęcia w szkole rozpoczną się w dniu 3 września br. W związku z tym apelujemy do Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Tczewie o przyspieszenie budowy drogi, a raczej nowo projektowanej ulicy wiodącej do szkoły specjalnej. Podłoże stanowi tu glina i w deszczowy dzień dojście (jak również dojazd do szkoły) jest nader utrudnione; z dniem 1 września 1982 roku, decyzją Ministerstwa Oświaty i Wychowania, tczewska placówka przemianowana została na Specjalny Ośrodek Szkolno – Wychowawczy / za: http://www.zpstczew.pl/index.php?menu=1&wybor=145]
  • Apator Metrix S.A. przy ul. Grunwaldzkiej 14 [na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 15.10.1948 roku powołano do życia Pomorską Fabrykę Gazomierzy; pierwotnie siedziba firmy mieściła się w budynkach obecnej Fabryki Sztuk przy ulicy 30 Stycznia 4, w roku 1958 podjęto decyzję o rozbudowie zakładu; w roku 1959 w kronice zakładowej Pomorskiej Fabryki Gazomierzy zapisano: Na wiosennej sesji odpowiednia Komisja Sejmowa przyznała Pomorskiej Fabryce Gazomierzy 36 mln złotych na rozbudowę zakładu przy ulicy Piaskowej. Rozpoczął się pierwszy etap rozbudowy. Łączna kubatura nowych hal produkcyjnych wyniesie zgodnie z projektem 42 tysiące m3; w przełomowym dla tczewskiej fabryki roku 1960 oddano do użytku dwukondygnacyjny budynek B9 [hala pras, montaż i legalizacja gazomierzy domowych], w roku 1961 oddano do użytku kolejne obiekty: budynki B10 i B11 [narzędziownia, dział remontowy, produkcja, legalizacja gazomierzy przemysłowych, pomieszczenia socjalno-biurowe]; w maju 1972 roku, na podstawie zarządzenia Ministra Przemysłu Maszynowego, tczewski zakład, posługujący się odtąd nazwą Pomorska Fabryka Gazomierzy Predom Metrix, rozszerzył działalność o produkcję zmechanizowanego sprzętu gospodarstwa domowego (wentylatory, wyciągi kominowe, nawilżacze powietrza, sprzęt sportowo – turystyczny, reduktory, kuchenki turystyczne); w czerwcu 1975, na mocy kolejnego zarządzenia Ministra Przemysłu Maszynowego, fabryka zmieniła nazwę na Zakłady Zmechanizowanego Sprzętu Domowego Predom -Metrix; w ramach Zjednoczenia „PREDOM ” zakład, poza dalszą produkcją gazomierzy na rynek krajowy i eksport, zajął się dodatkowo produkcją wyrobów AGD: sprzętu wentylacyjno – wyciągowego, zmywarek, prasownic elektrycznych; konieczna stała się dalsza rozbudowa zakładu, w roku 1975 oddano do użytku budynek B9b (montaż AGD, malarnia proszkowa), budynek B9c (magazyn, bufet, szatnie, zaopatrzenie) oraz budynek B9a (budynek biurowy – obecnie siedziba Starostwa Powiatowego) / za: Kronika Towarzystwa Miłośników Ziemi Tczewskiej; https://dawnytczew.pl/forum/viewtopic.php?t=2150

osoby powiązane:

  • Walter Schulz – młynarz, właściciel działki przy ul. Wojska Polskiego 18 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • inż. Włodzimierz Radomski budowniczy tczewskiej placówki oświatowej przy obecnej ulicy Grunwaldzkiej 1 / kierownik budowy z ramienia Gdyńskiego Przedsiębiorstwa Budownictwa Miejskiego
  • Józef Mikłaszewicz – dyrektor tczewskiego Zakładu Wychowawczego, następnie dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego
  • Anna Preuss – założycielka tczewskiej szkoły specjalnej; w latach 1953-1954 kierownik tczewskiej Szkoły Podstawowej Specjalnej
  • Stefania Homa – w roku 1954 kierownik tczewskiej Szkoły Podstawowej Specjalnej
  • Maria Kaczmarek – w latach 1954-1955 kierownik tczewskiej Szkoły Podstawowej Specjalnej
  • Cecylia Kaczmarek – w latach 1955-1959 kierownik tczewskiej Szkoły Podstawowej Specjalnej
  • Danuta Modrzejewska – w latach 1959-1965 kierownik tczewskiej Szkoły Podstawowej Specjalnej
  • Henryk Kowalski – w latach 1967-1971 kierownik tczewskiej Szkoły Podstawowej Specjalnej [wraz z otwarciem dnia 1 września 1965 roku internatu przy Szkole Podstawowej Specjalnej placówka otrzymuje nazwę ZAKŁAD WYCHOWAWCZY]; w latach 1971-1985 dyrektor Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Tczewie
  • Hubert Pawłowski – kierownik Szkoły Powszechnej Nr 5, mieszczącej się przy Placu Św. Grzegorza w Tczewie; inicjator założenia w Tczewie specjalnego oddziału przeznaczonego dla dzieci upośledzonych umysłowo
  • Antoni Kluziak – w latach 1972-1975 wicedyrektor Szkoły Podstawowej w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Tczewie
  • Bogusław Modrzejewski – w latach 1965-1971 kierownik internatu działającego przy tczewskim Zakładzie Wychowawczym; w latach 1971-1973 kierownik internatu przy Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Tczewie, w latach 1973-1975 dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno-Wychowawczego
  • Cecylia Jaworska – w latach 1981-1984 kierownik świetlicy w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym w Tczewie

datowanie:

lata 90. XX wieku; datowanie uszczegółowione: 1994 rok [data / rok zapisany odręcznie na rewersie karty korespondencyjnej]

opis fizyczny:

  • pocztówka barwna (fotograficzna); wyd. nakładem Wydawnictwa Virtpol (z adnotacją: Wszelkie prawa zastrzeżone)
  • na rewersie odręcznie zapisany rok: 1994

uwagi:

brak korespondencji na rewersie, brak znaczka pocztowego, brak stempli pocztowych / korespondencyjnych [karta bez obiegu pocztowego]

sygnatura:

Poczt463

zbiór S. Zaczyński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *