miejscowość:
Tczew
osiedle:
Stare Miasto
ulice / place:
- ulica Fryderyka Chopina (w latach 1881-1904 Marienburgerstrasse/Königsberger Strasse; w latach 1904-1920 Königsbergerstrasse; w latach 1920-1936 ulica Królewiecka; w latach 1936-1939 ulica Szopena; w latach 1939-1945 Königsbergerstrasse; od 1945 roku ulica Fryderyka Chopina)
- ulica Wodna (w latach 1881-1920 Wasserstrasse; w latach 1920-1939 ulica Wodna; w latach 1939-1945 Wasserstrasse; od 1945 roku ulica Wodna)
obiekty / miejsca widoczne:
- budynek narożny [na pierwszym planie, w budowie], ulica Wodna 19
(inwestor: Spółdzielnia Mieszkaniowa „Starówka” w Tczewie) - kamienica mieszkalna, pierwotnie kamienica mieszkalna z usługami [fragment ściany szczytowej, prawa strona kadru], ulica Fryderyka Chopina 31 [w latach 1920-1936 ulica Królewiecka 31; w latach 1936-1939 ulica Szopena 31] / w latach 20. i 30. XX wieku piekarnia, wł. Walenty Kurek
(czas powstania obiektu: 2. połowa XIX wieku; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; nadbudowa [dwie kondygnacje]: 1935 rok;
w latach 1829-1876 wł. Carl Kellner, młynarz; w latach 1876-1897 wł. Eduard Müller, piekarz; w latach 1897-1917 wł. Jonathan Weist, piekarz; w latach 1917-? wł. Gustaw Lamp, piekarz; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Walenty Kurek;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Franciszek Boroński, kolejarz; Jan Kochany, kolejarz; Walenty Kurek, mistrz piekarski; Józef Stopa, robotnik) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Sklep spożywczy. Mini Shop”, ulica Fryderyka Chopina 5 [w latach 1920-1936 ulica Królewiecka 5; w latach 1936-1939 ulica Szopena 5] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład mebli i garderoby Trzaskowski i Spółka, wł. Wacław Trzaskowski / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep spożywczy / w latach 90. XX wieku [stan na 1993 rok] sklep monopolowy / w latach 90. XX wieku [stan na 1998 rok] handel hurtowy i detaliczny, wł. Ryszard Machniak / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] sklep spożywczy / obecnie [stan na 2025 rok] sklep spożywczo-przemysłowy LIVO
(czas powstania obiektu: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; przebudowa pomieszczeń sklepowych: 1898 rok; przebudowa pomieszczeń mieszkalnych na 1. piętrze: 1906 rok; odbudowa 1. piętra i poddasza po pożarze: 1917 rok; wyburzenie oficyn i adaptacja poddasza do celów mieszkalnych: 1927 rok; w latach 1881-1891 wł. Eduard Hein, kupiec; w latach 1891-1895 wł. Richard Isaac, kupiec; w latach 1895-1898 wł. Franz Krebs, kupiec; w latach 1898-1919 wł. Hermann Butsch, kupiec; w latach 1919-1921 wł. Johann Kożykowski, kupiec; w latach 1921-1925 wł. Franciszek Mirowski, kupiec; w latach 1925-1927 wł. Stanisław Sokołowski, kupiec; w latach 1927-1939 wł. Paweł Brygmann, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Brygmann [imię nieznane], zam. w Gdyni;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Berta Kowalska, wdowa; Wacław Trzaskowski, kupiec;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Ernd Krels) - kamienica mieszkalna, ulica Fryderyka Chopina 4 [w latach 1920-1936 ulica Królewiecka 4; w latach 1936-1939 ulica Szopena 4] / w latach 20. i 30. XX wieku piekarnia, wł. Józef Jendernalik
(czas powstania obiektu: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; budowa oficyny tylnej z przeznaczeniem na piekarnię: 1895 rok; powiększenie okna w parterowej części budynku głównego [sklep z piekarnią]: 1896 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; remont generalny: około 1967 roku;
w latach 1780-1807 wł. Johann i Katherina Stoerm; w latach 1807-1835 wł. Regina Renata Stoerm; w latach 1835-1836 wł. Gottlieb Flier, rajca; w 1836 roku wł. Carl Traugutt Librecht Flier (?), aptekarz; w latach 1836-1854 wł. Merten Philipson, kupiec; w latach 1854-1896 wł. Peter Philipson, kupiec; w latach 1896-1919 wł. Augusta Pawlowska i Andreas Pawlowski; w latach 1919-1925 wł. Augusta Pawlowska, wdowa; w latach 1925-1939 wł. Andrzej Szczodrowski, urzędnik kolejowy; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Irena Kaiser;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Józef Jendernalik, mistrz piekarski; Jan Szmidt, posterunkowy;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: August Lange) - kamienica mieszkalno-usługowa [na drugim planie, prawa strona kadru], ulica Podgórna 5 [niem. Bergstrasse 5]
(czas powstania obiektu [parterowy dom z poddaszem]: 1909 rok; nadbudowa [dwie kondygnacje; bud. A. Landowski]: 1913 rok;
w latach 1885-1913 wł. Johann Theodor Gëise, piekarz; w latach 1913-1917 wł. August Kühnast, rentier; w latach 1917-1919 wł. Der Verein für Kranken Armen und Gemeinschaft; w latach 1919-1921 wł. Albert Riedel, kupiec; w latach 1921-1936 wł. O. Matay, fryzjer; w latach 1936-? wł. Felicja Matay, wdowa; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Wacław Paicz;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Wacław Makselon, urzędnik; Felicja Matay, wdowa; Willi Schröder, urzędnik; Damazy Szuster, urzędnik; Franciszek Wendt, kolejarz;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Theodora Gëise)
osoby widoczne:
robotnicy
wydarzenia powiązane:
prace archeologiczne
(nadzorca: Marian Kochanowski, Muzeum Archeologiczne w Gdańsku;
uwagi: w związku z obowiązującymi przepisami i umową zawartą z inwestorem, przed rozpoczęciem prac ziemnych na terenie ulicy Wodnej konieczne było przeprowadzenie penetracji archeologicznej)
o pracach archeologicznych prowadzonych w rejonie ulicy Wodnej:
(…) Na głębokości około 1,5 – 2 metrów natrafiono na wspaniale zachowane bale drewniane wyznaczające narożnik domostwa z czasów krzyżackich, będące podwaliną pod konstrukcję wyższą. Okorowane bale mają przekrój około 35 cm.
Pobrane z nich próbki dendrochronologiczne pozwolą ustalić wiek pali z dokładnością do około 20-30 lat. Wstępnie określono je jako piętnastowieczne. Ponadto w wykopie znaleziono również wiele ułamków ceramiki, jedno prawie całe naczynie drewniane, ścinki skóry, szczątki kości zwierzęcych. Odkryto też dobrze zachowaną beczkę drewnianą o wysokości ponad 1 metra, służącą prawdopodobnie jako domowe szambo. (…). Po zakonserwowaniu wszystkie eksponaty będzie można obejrzeć na wystawie archeologicznej w Muzeum Wisły.
[fragment artykułu: BożKa, Archeologiczne odkrycie na Starówce, „Gazeta Tczewska” nr 23, 5 czerwca 1992 roku]
datowanie:
1 czerwca 1992
hasła przedmiotowe / hasła ogólne:
Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, budownictwo, budowa, budowa domu, prace budowlane, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, archeologia
hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:
Tczew, Stare Miasto, ulica Wodna 19, ulica Chopina, ulica Fryderyka Chopina, ulica Chopina 31, ulica Chopina 4, ulica Chopina 5, sklep spożywczy, sklep spożywczy – ulica Chopina 5 – Tczew, Mini Shop, Mini Shop – ulica Chopina 5 – Tczew, ulica Podgórna 5, robotnik, prace budowlane – ulica Wodna 19 – Tczew, budowa domu – ulica Wodna 19 – Tczew, materiały budowlane, fundamenty, widok od strony ulicy Wodnej, czerwiec 1992, 1 czerwca 1992, 1.06.1992, 1992 rok, lata 90. XX wieku
opis fizyczny:
fotografia czarno-biała
autor zdjęcia:
Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi
sygnatura:
VI2b-1363/RZS
numer teczki:
17
zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie
Podobne:
Tczew. Stare Miasto. Budowa domu przy ulicy Wodnej 19. Lata 90. XX wieku.
Tczew. Stare Miasto. Fragment ulicy 1 Maja (obecnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego). Widok od strony kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Ulica Podgórna. Widok od strony rynku. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment ulicy Fryderyka Chopina. Widok od strony skrzyżowania ulic Wąskiej i Chopina. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment ulicy Wodnej. Widok od strony ulicy Zamkowej. Lata 90. XX wieku.
