Tczew. Rzeźby czterech pór roku. Lata 90. XX wieku

miejscowość:

Tczew

obiekty / miejsca widoczne:

Cztery pory roku – zespół XIX-wiecznych rzeźb [czas powstania: prawdopodobnie lata 1898/1899; obecnie w zbiorach Muzeum Wisły w Tczewie]

obiekty / miejsca powiązane:

kamienica przy Placu Generała Józefa Hallera 8 (kamienica z figurami czterech pór roku) / daw. Plac Wolności 8 (czas powstania obiektu: 1898 rok; budynek wzniesiony wraz z oficyną boczną dla potrzeb gminy ewangelickiej, wcześniej w miejscu tym znajdowała się kamienica mieszkalna będąca własnością Carla Gotfrieda Sengera, która w roku 1870 na mocy testamentu rentiera, przeszła na własność gminy ewangelickiej)

O rzeźbach [S. Dadaczyński, TCZEW. Figury na każdą porę roku, 30 kwietnia 2008 (fragment artykułu)]:
źródło: https://warszawa.naszemiasto.pl/tczew-figury-na-kazda-pore-roku/ar/c8-6885899

Historia domu przy ul. Hallera 8 [pisownia oryginalna], na którym stały figury, rozpoczęła się już w 1605 roku. Poza ciekawą elewacją frontową z boniowanym parterem i klasycznym kolumnowo-arkadowym układem okien, dom znany był z czegoś jeszcze… Od wielu lat – najprawdopodobniej od końca XIX wieku – na jego dachu stały niezwykłe postaci, przedstawiające cztery pory roku (od lewej: wiosnę, lato, jesień i zimę). To właśnie one przykuwały uwagę przechodniów i przepięknie komponowały się z architektury tczewskiej starówki. Niestety, niekorzystne warunki pogody zniszczyły rzeźby i musiały one zostać zdjęte. W latach 80. ubiegłego wieku w stercie drewna do spalenia znalazł je śp. Roman Klim, ówczesny dyrektor Muzeum Wisły. Przekazano je do Centralnego Muzeum Morskiego, a na dachu pojawiły się repliki. Wytrwały do 2004 roku.
– Kamienica bez figur była jak bez serca – przyznaje 58-letnia Wiesława Michmiel, najstarsza lokatorka kamienicy. – Teraz jesteśmy już w komplecie, one są dla nas jak rodzina. Kiedy zdjęto je ze szczytu, wielu mieszkańców pytało, co się z nimi stało i czy w ogóle do nas powrócą. Dla niektórych były charakterystycznym punktem miasta. Wystarczyło komuś powiedzieć, że mieszka się w domu, na którym one stoją i od razu było wszystko wiadomo.
Uradowani są też sami przechodnie.
– Na górze wystawały same druty i kamienica była bez życia – mówi Ginetto Sapelli ze Starego Miasta. – Teraz jest zupełnie inaczej.

O rzeźbach [Cztery pory roku w tczewskim Muzeum Wisły, tekst i foto Roman Klim, Kociewski Magazyn Regionalny nr 8/1990]

Zespół czterech rzeźb, przedstawiających poszczególne pory roku, pochodzi z kamienicy przy Placu Wolności 8 w Tczewie. Są to polichromowane rzeźby drewniane o wielkości około 140 centymetrów, które ongiś zdobiły ostatnią kondygnację kamienicy. Obecnie zastąpiły je kopie wykonane z kamienia, natomiast oryginały z dachu kamienicy powędrowały do Muzeum Wisły, wzbogacając zbiory jego eksponatów.

osoby powiązane:

Roman Klim (1940-2000) – regionalista, krajoznawca, muzeolog, wieloletni pracownik Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku [od 2013 roku Narodowe Muzeum Morskie w Gdańsku], twórca i kierownik Muzeum Rybołówstwa w Helu oraz Muzeum Wisły w Tczewie, założyciel Towarzystwa Miłośników Wisły, Nadwiślańskiego Klubu Krajoznawczego TRSOW oraz Klubu Kultury Mennonickiej „Olęder”, w latach 1996-2000 prezes Oddziału Kociewskiego Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego w Tczewie, zasłużony członek PTTK, Honorowy Obywatel Miasta Tczewa [tytuł przyznany pośmiertnie w 2001 roku]
wybrane publikacje: Muzeum Wisły w Tczewie (1992), Cmentarze mennonickie na Żuławach Wiślanych (1993), Śladami mennonitów na Żuławach Wiślanych („Zeszyty Krajoznawcze”, 1994), Notatki z kociewskich wędrówek (1998), Notatki z wędrówek po Wysoczyźnie Elbląskiej i Nizinie Kwidzyńskiej (1999)

data:

13 kwietnia 1994

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

architektura, sztuka, rzeźba, kamienice Tczew

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, Stare Miasto, Plac Hallera, Plac Generała Józefa Hallera, Plac Hallera 8, cztery pory roku, cztery pory roku – rzeźby, wiosna – rzeźba, lato – rzeźba, jesień – rzeźba, zima – rzeźba, rzeźby tczewskie – alegorie czterech pór roku, Roman Klim, Tczew 1994, Tczew kwiecień 1994, lata 90. XX wieku

uwagi:

fotografia w sepii
wymiary: 15,1 x 21,1 cm

autor zdjęcia:

Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi

sygnatura:

XIV1-947/RZS

numer teczki:

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie

13 kwietnia 1994 architektura cztery pory roku cztery pory roku - rzeźby fotografia w sepii jesień - rzeźba kamienice Tczew lata 90. XX wieku lato - rzeźba plac generała Józefa Hallera Plac Hallera plac hallera 8 roman klim Roman Klim (1940-2000) rzeźba rzeźby tczewskie - alegorie czterech pór roku sepia stanisław zaczyński stanisław Zaczyński - fotograf stare miasto sztuka tczew Tczew 1994 Tczew kwiecień 1994 teczka 2 teczka nr 2 wiosna - rzeźba zima - rzeźba