miejscowość:
Tczew
osiedle:
Stare Miasto
ulice / place:
- ulica Łazienna (w latach 1881-1904 Stadtgraben; w latach 1904-1920 Stadtgrabenstrasse; w latach 1920-1939 ulica Łazienna; w latach 1939-1945 Stadtgrabenstrasse; od 1945 roku ulica Łazienna)
- ulica Tadeusza Kościuszki (w latach 1881-1904 Mühlenstrasse; w latach 1904-1920 Wilhelmstrasse; w latach 1920-1939 ulica Tadeusza Kościuszki; w latach 1939-1945 Hermann Göring Strasse; od 1945 roku ulica Tadeusza Kościuszki)
- ulica Podmurna (w latach 1881-1904 Grosse Mauerstrasse; w latach 1904-1920 Gross Mauer Strasse; w latach 1920-1939 ulica Podmurna; w latach 1939-1945 Gross Mauer Strasse; od 1945 roku ulica Podmurna)
- ulica Obrońców Westerplatte (w latach 1881-1904 Chausee Strasse; w latach 1904-1920 Friedrichstrasse; w latach 1920-1939 ulica Hallera; w latach 1939-1945 Friedrichstrasse; w latach 1945-1956 ulica Stalina; od 1956 roku ulica Obrońców Westerplatte)
obiekty / miejsca widoczne:
- budynek mieszkalno-usługowy, ulica Łazienna 5 [niem. Stadtgrabenstrasse 5] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] hurtownia szkła, wł. Ernst Schulze / w latach 1976-1999 Międzyspółdzielniany Klub Kulturalno-Wychowawczy Starówka w Tczewie / w latach 2003-2018 Forum Inicjatyw Społecznych w Tczewie / od 2018 roku Forum Inicjatyw Społecznych i Centrum Wsparcia Rodziny w Tczewie
(czas powstania obiektu: około 1900 roku; budowa trzypiętrowego spichlerza krytego papą: 1905 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; remont generalny połączony z przebudową parteru oraz wymianą stolarki okiennej i drzwiowej: 1974 rok;
uwagi: budynek usytuowany na terenie dawnej fosy miejskiej;
w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Adolph Lietz; Rudolf Mohring) - kamienica mieszkalna, pierwotnie kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Łazienna 11 [niem. Stadtgrabenstrasse 11] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] hurtownia towarów kolonialnych, wł. Nikodem Żabiński i S-ka
(czas powstania obiektu: około 1912 roku;
pierwszy wł. Johann Wolter; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Jan Szerle) - budynek handlowo-usługowy, ulica Łazienna 11a / w latach 1989-1997 Delikatesy Richter, wł. Jerzy Richter / obecnie [stan na 2026 rok] brak danych
(data oddania obiektu do użytku: 1989 rok) - kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Łazienna 12 [niem. Stadtgrabenstrasse 12] / w latach 20. i 30. XX wieku [stan na 1924 i 1939 rok] Bank Polski Oddział w Tczewie / w latach 90. XX i 2000. XXI wieku [stan na 1998 i 2002 rok] Bank Gdański S.A. Oddział w Tczewie / w latach 2003-2025 Bank Millenium S.A. Oddział w Tczewie / obecnie [stan na 2026 rok] Promyczek Przedszkole Niepubliczne w Tczewie
(czas powstania obiektu: 1909 rok; rozbudowa: lata 1910-1920 i 1949 rok;
pierwszy wł. Willy Klink; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Narodowy Bank Polski;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Jan Musielak, woźny) - budynek użyteczności publicznej, ulica Łazienna 14 [niem. Stadtgrabenstrasse 14] / w latach 40. XX wieku [stan na 1946 rok] Łaźnia Miejska w Tczewie; Referat Finansowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Tczewie / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] przychodnia międzyzakładowa; Łaźnia Miejska w Tczewie; Polski Czerwony Krzyż Zarząd Miejski w Tczewie / w latach 90. XX wieku [stan na 1993 rok] redakcja „Gazety Tczewskiej”; Pralnia Zakładu Opieki Zdrowotnej w Tczewie / w latach 1999-2010 Starostwo Powiatowe w Tczewie / obecnie [stan na 2026 rok] Kancelaria Klonowski Filia w Tczewie
(czas powstania obiektu: lata 1911-1913 [budynek wzniesiony z inicjatywy dr. Hermanna Schefflera, lekarza, radcy sanitarnego i filantropa];
uwagi: gmach usytuowany na terenie dawnej fosy miejskiej;
w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - budynek mieszkalny, ulica Tadeusza Kościuszki 5 [niem. Wilhelmstrasse 5]
(czas powstania obiektu: 1. ćwierćwiecze XX wieku;
w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Gracz [imię nieznane];
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Bernard Kowalski, kupiec; Berta Kroszel, wdowa;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Elisabeth Nickel) - kamienica mieszkalna, pierwotnie kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Tadeusza Kościuszki 6 [niem. Wilhelmstrasse 6] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] dom ekspedycyjno-przewozowy spółka handlowa, wł. B. Góralski
(czas powstania obiektu: około 1900 roku;
uwagi: fryzy zdobione motywami roślinnymi;
w latach 1915-1920 (?) wł. Aleksy Kunert, mistrz kominiarski; w latach 1920-? wł. Maksymilian Reszke; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Barbara Kledzik i Krystyna Kuczyńska;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Robert Piotrzkowski, malarz; Maksymilian Reszke, właściciel domu; Bernard Szutkowski, robotnik; Edmund Dera, kupiec;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Lück [imię nieznane]) - kamienica mieszkalna, ulica Tadeusza Kościuszki 9 [niem. Wilhelmstrasse 9]
(czas powstania obiektu: około 1890 roku;
w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Szosek [imię nieznane];
uwagi: w latach 1918-1939 w kamienicy nr 9 mieszkał Edmund Raduński, działacz społeczny, radny miejski, autor monografii Zarys dziejów Tczewa;
pozostali mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Jan Szczodrowski, kupiec; Berta Zube, wdowa;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Leopold Raabe) - budynek mieszkalny, ulica Tadeusza Kościuszki 19-20
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: okres międzywojenny;
data oddania obiektu do użytku w obecnym kształcie [budynek widoczny w kadrze]: 1956 rok;
liczba mieszkań: 20; liczba izb: 60; powierzchnia użytkowa: 925 m²; kubatura: 5314 m³;
przed 1980 rokiem wł. Miejska Rada Narodowa w Tczewie; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Tadeusza Kościuszki 21 [niem. Wilhelmstrasse 21] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] Dziennik Tczewski. Gazeta Narodowa. Redakcja, administracja, drukarnia akcydensowa i księgarnia sortymentowo-nakładowa / w latach 20. i 30. XX wieku [od 1927 roku] Wydawnictwo „Gońca Pomorskiego”. Drukarnia i Księgarnia. Filia w Tczewie, dyr. Stefan Pawlikowski / w latach 90. XX wieku [stan na 1998 rok] usługi poligraficzne Grafpapier / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] drukarnia Grafpapier / obecnie [stan na 2026 rok] brak danych
(czas powstania obiektu: około 1900 roku; przebudowa wnętrz: 1906 rok;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Mieczysław Grabowski, handlowiec; R. Kickbusch, kapitalista; J. Kosedowski, posterunkowy; Antoni Müller, wdowiec; Stefan Pawlikowski;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Tress [imię nieznane]) - kamienica mieszkalna, ulica Tadeusza Kościuszki 22 [niem. Wilhelmstrasse 22] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] kancelaria adwokacka i kancelaria notarialna, wł. Teodor Frydrychowicz
(czas powstania obiektu: 1898 rok;
pierwszy wł. Hahne [imię nieznane]; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Teodor Frydrychowicz, adwokat;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Enss [imię nieznane]) - kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Tadeusza Kościuszki 23 [niem. Wilhelmstrasse 23] / w latach 90. XX wieku [stan na 1998 rok] kancelaria adwokacka / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] kancelaria adwokacka; pracownia ortopedyczna, wł. Zbigniew Wąs / obecnie [stan na 2026 rok] Użlis Nieruchomości
(czas powstania obiektu: lata 1880-1895;
w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] wł. Helena Fadenrecht; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych i Zespół Adwokacki nr 1 w Tczewie;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Melania Kozłowska, nauczycielka; L. Krajnik, rektor szkoły; J. Markiewicz, księgarz; Marwedel [imię nieznane], nauczycielka; Maria Nierzwicka, nauczycielka; L. Plasse, nauczycielka; Helena Fadenrecht, właścicielka domu; Wiktor Spiring, rektor szkoły;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: dr Schultz) - kamienica mieszkalna, obecnie kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Podmurna 12 [w latach 1920-1939 ulica Podmurna 12; niem. Grosse Mauerstrasse 12] / od 2025 roku Biuro Lokalnej Organizacji Turystycznej Kociewie
(czas powstania obiektu: połowa XIX wieku; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; nadbudowa [2. piętro i poddasze]: lata 1930-1935; remont i przebudowa w ramach projektu pn. „Rewitalizacja Strefy A Obszaru Zdegradowanego Starego Miasta w Tczewie”: 2010 rok;
uwagi: gotycki mur obronny w obrębie piwnic i parteru;
w latach 1835-1858 wł. Franz Vincent Prodnitzki, szewc; w latach 1858-1882 wł. Franz Klawn; w latach 1882-1939 wł. Johann Petroschinski i Rosalie Petroschinska [po 1920 r. Jan Petroszyński i Rozalia Petroszyńska]; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Monika Bzowska, krawcowa; Adam Jastrzębski; Franciszek Pladwig, emeryt) - kamienica mieszkalna, ulica Podmurna 14 [w latach 1920-1939 ulica Podmurna 14; niem. Grosse Mauerstrasse 14]
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: brak danych; rozbiórka: brak danych; czas powstania obiektu w obecnym kształcie [budynek widoczny w kadrze]: 2. połowa lat 80. XX wieku;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Ignacy Szczodrowski, szewc;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Marie Dorsch) - budynek usługowy, ulica Obrońców Westerplatte 1 / w latach 90. XX i 2000. XXI wieku [stan na 1998 i 2002 rok] Telekomunikacja Polska S. A. Biuro Obsługi Klienta w Tczewie / w latach 2018-2025 Centrum Kształcenia Plejada Szkoła Policealna Novum w Tczewie / obecnie [stan na 2026 rok] brak danych
(czas powstania obiektu: lata 80. XX wieku) - kamienica mieszkalna, ulica Obrońców Westerplatte 5 [w latach 1920-1939 ulica Hallera 5; niem. Friedrichstrasse 5]
(czas powstania obiektu: koniec XIX wieku; przebudowa: 1932 rok;
w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Antonina Pawłowska;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Teofil Kośnicki, urzędnik; Józef Pałucki, dozorca wozów; Jan Pawłowski, sekretarz; Wiktor Ruczyński, urzędnik;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Hugo Kriesel) - kamienica mieszkalna, pierwotnie kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Obrońców Westerplatte 23-23a [w latach 1920-1939 ulica Hallera 23a-23b; niem. Friedrichstrasse 23] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] Dom Zbożowy. Skup i sprzedaż ziemiopłodów, wł. Antoni Bączyński; skład mleka i sera, wł. Antoni Stangenberg
(czas powstania obiektu: około 1900 roku;
w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Kazimierz Byczyński, urzędnik; Jan Cegiełka, urzędnik; Szymon Gajewski, posterunkowy; Józef Gałuszka, komisarz kontroli skarbowej; Julian Kurowski, kierownik parowozu; B. Sakowicz, kierownik parowozu; Mieczysław Schubert, urzędnik; Jan Świątek, urzędnik; Paweł Szuta, urzędnik; Feliks Winiecki, urzędnik; Ludwik Wolski, posterunkowy; Jan Zieliński, funkcjonariusz policji państwowej;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Robert Scharlewski) - parking samochodowy
datowanie:
przełom lat 80. i 90. XX wieku
hasła przedmiotowe / hasła ogólne:
Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, transport, motoryzacja, ruch drogowy, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, PRL, Polska Rzeczpospolita Ludowa
hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:
Tczew, Stare Miasto, ulica Łazienna, ulica Łazienna 5, ulica Łazienna 11, ulica Łazienna 11a, delikatesy Richer, delikatesy Richter – ulica Łazienna 11a – Tczew, ulica Łazienna 12, ulica Łazienna 14, ulica Kościuszki, ulica Tadeusza Kościuszki, ulica Kościuszki 5, ulica Kościuszki 6, ulica Kościuszki 9, ulica Kościuszki 19, ulica Kościuszki 20, ulica Kościuszki 19-20, ulica Kościuszki 21, ulica Kościuszki 22, ulica Kościuszki 23, ulica Podmurna, ulica Podmurna 12, ulica Podmurna 14, ulica Obrońców Westerplatte 1, ulica Obrońców Westerplatte 5, ulica Obrońców Westerplatte 23, ulica Obrońców Westerplatte 23a, ulica Obrońców Westerplatte 23-23a, parking, parking samochodowy, samochód osobowy, panorama Starego Miasta, widok z góry, widok z lotu ptaka, widok z wieży kościoła farnego, widok z wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, przełom lat 80. i 90. XX wieku
opis fizyczny:
fotografia czarno-biała
autor zdjęcia:
Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi
sygnatura:
VI2b-1416/RZS
zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie
Podobne:
Tczew. Panorama Starego Miasta. Na pierwszym planie fragmenty ulic Łaziennej, Kościuszki, Podmurnej i Skromnej. Widok z wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 80. XX wieku.
Tczew. Panorama Starego i Nowego Miasta. Na pierwszym planie fragmenty ulic Łaziennej, Kościuszki, Wyszyńskiego i Obrońców Westerplatte. Widok z wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 80. XX wieku.
Tczew. Osiedle Stare Miasto. Fragmenty ulic Sambora, Nowej, Ściegiennego, Zamkowej, Wyszyńskiego, Jana z Kolna i Za Dworcem. Widok z wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 80. XX wieku.
Tczew. Panorama Starego Miasta. Na pierwszym planie fragmenty ulic Łaziennej, Kościuszki, Podmurnej i Skromnej. Widok z wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 80. XX wieku.
Tczew. Stare Miasto. Sklep Tekstylny przy placu Generała Józefa Hallera 1. Widok od strony ulicy 1 Maja (obecnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego). Lata 90. XX wieku
