Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku

Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

  • plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
  • ulica Stefana Okrzei (w latach 1881-1904 Langestrasse; w latach 1904-1920 Forsterstrasse; w latach 1920-1939 ulica Forstera; w latach 1939-1945 Forsterstrasse; od 1945 roku ulica Stefana Okrzei)
  • plac św. Grzegorza (w latach 1904-? St. Georgen Kirchen Platz; w latach 1931-1939 plac św. Grzegorza; w latach 1939-1945 St. Georgen Platz; w latach 1960-1990 plac Komuny Paryskiej)

obiekty / miejsca widoczne:

  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Wiejski Dom Towarowy”, plac Generała Józefa Hallera 4 [w latach 1945-1990 plac Wolności 4; daw. Stary Rynek 4, plac Pierackiego 4] / na początku XX wieku [do 1905 roku] sklep bławatny, wł. Joseph Eisenstaedt [ojciec Alfreda Eisenstaedta] / w okresie międzywojennym Dom Towarów Modnych Wojciech Witosławski i Bracia [konfekcja męska, konfekcja damska, bławaty, towary krótkie, firany, dywany, chodniki] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Wiejski Dom Towarowy / w latach. 90. XX wieku sklep wielobranżowy Gemak
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: I połowa XIX wieku; przebudowa [dla kupca Josepha Eisenstaedta]: 1900 rok; rozbudowa [II kondygnacja]: 1909 rok; przebudowa parteru: 1970 rok; w latach 1899-1905 wł. Joseph Eisenstaedt, kupiec; w latach 1905-1927 wł. Hermann Kalmann; w latach 1927-1932 wł. Edmund Witosławski i Wojciech Witosławski, kupcy; w latach 1932-1939 wł. Edmund Witosławski, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Tczewie)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Obuwie. Plakaty. Galanteria. Kasety magnetofonowe. Sprzęt dla lakierni samochodowych”, plac Generała Józefa Hallera 5 [w latach 1945-1990 plac Wolności 5; daw. Stary Rynek 5, plac Pierackiego 5] / od 1903 roku do lat 40. XX wieku skład kapeluszy, wł. Alojzy Kirkowski / w latach 30. XX wieku [stan na sierpień 1939 roku] Pomorskie Stowarzyszenie Ubezpieczeń / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep obuwniczy / w latach 90. XX wieku sklep komputerowy Optimus / obecnie [stan na 2025 rok] agencja pocztowa oraz POLWAR. Kasy i drukarki fiskalne online – Serwis – Komputery – Laptopy – Akcesoria
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVI-XVII wiek; odbudowa po pożarze [z nadaniem elewacji frontowej cech eklektycznych klasycyzujących; wyk. G. Wilke]: 1901 rok; prace remontowe w obrębie parteru, powiększenie okna wystawowego od strony rynku: 1903 rok; przebudowa parteru: 1970 rok; w roku 1877 wł. Johann Enss, kupiec; w latach 1877-1921 wł. Clara Leopold z d. Schwonke; w latach 1921-1939 wł. Katarzyna Henninges; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Urszula Zblewska)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 6 [w latach 1945-1990 plac Wolności 6; daw. Stary Rynek 6, plac Pierackiego 6] / na początku XX wieku Berliner Wahrenhaus [dom handlowy], wł. Sally Jontofsohn / w okresie międzywojennym Dom Towarowy Bazar, kier. Alojzy Synak / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] internat Zasadniczej Szkoły Zawodowej i Technikum Mechanicznego w Tczewie
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1907-1910 [autor proj. Maks Flier]; w latach 1899-1922 wł. Sally Jontofsohn, kupiec; od 1922 roku wł. Władysław Maciejewski, kupiec;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: H. Gliniecki, kupiec; Alojzy Synak, kupiec)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Obuwie”, ulica Stefana Okrzei 18 [w latach 1920-1939 ulica Forstera 18] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] piekarnia, wł. Monika Senger / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] zakład szewski / w latach 90. XX wieku sklep obuwniczy
    (czas powstania obiektu: 2. ćwierćwiecze XIX wieku [około 1839 roku, dla piekarza C. Mecka]; budowa nowego pieca piekarskiego: 1893 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; przebudowa pomieszczeń sklepowych: 1936 rok; w latach 1839-1842 wł. Regina Elżbieta Goertz z domu Neumann, wdowa; w latach 1842-1847 wł. Conrad Gustaw Wiegand, mistrz piekarski; w latach 1847-1856 wł. Aleksander Preuss, kupiec; w latach 1856-1870 wł. August Kowalski; w latach 1870-1884 wł. Friedrich Daniel Roehl, kupiec; w latach 1884-1887 wł. Martin Kadisch, kupiec; w latach 1887-1893 wł. Gustaw Hennemann, majster rzeźnicki; w latach 1893-1934 wł. Joseph Senger, mistrz piekarski; w latach 1934-1937 wł. Stefan Keiling z żoną; w latach 1937-1939 wł. Gertruda Gierdalska; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Suprynowicz [imię nieznane];
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Minna Sommer)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Artykuły elektro-muzyczne. Sprzęt oświetleniowy. Sprzęt zmechanizowany”, plac Generała Józefa Hallera 7 [w latach 1945-1990 plac Wolności 7; daw. Stary Rynek 7, plac Pierackiego 7] / przed 1920 rokiem Conditorei & Cafe Dirschau, wł. Hermann Biermann [cukiernia i kawiarnia] / w latach 40. i 50. XX wieku bar Gastronomia, wł. Bracia Guzowie [wyroby cukiernicze, kuchnia francusko-warszawska] / w latach 80. i na początku lat 90. XX wieku sklep z artykułami muzycznymi i elektronicznymi / w latach 90. XX wieku sklep tekstylny / obecnie [stan na 2025 rok] salon jubilersko-perfumeryjny Da’Fumer
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie [dom parafialny gminy ewangelickiej, tzw. dom szachulcowy]: przełom XVII i XVIII wieku, przypuszczalnie lata 1698-1728; rozbiórka: 1898 rok; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1904 rok [część od strony ulicy], 1910 rok [część od strony podwórza]; remont kapitalny: lata 1959-1960; w latach 1896-1904 wł. Anna i Rudolf Schultz; w latach 1904-1910 wł. Theophil Niclas z Sopotu, rentier; w latach 1910-1931 wł. Hermann Biermann, cukiernik; w latach 1931-1935 wł. Pomorskie Stowarzyszenie Ubezpieczeń od Ognia w Toruniu; w latach 1935-1939 [stan na sierpień 1939 roku] wł. Barbara Polewicz; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Janina Polewicz;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Marta Fast, krawcowa; dr Stanisław Kaznowski, adwokat; Laura Riede, wdowa)
  • Kościół pw. św. Stanisława Kostki w Tczewie, plac św. Grzegorza [w latach 1960-1990 plac Komuny Paryskiej]
    (kościół jednonawowy o założeniu halowym z charakterystyczną ośmioboczną wieżą, ufundowany przez księcia Mściwoja II [dokument fundacyjny z 1289 roku];
    czas powstania obiektu: wschodnia część prezbiterium – lata 1330-1340, zachodnia część nawy głównej – 2. dziesięciolecie XV wieku; obecny hełm wieży – 1. połowa XIX wieku [pierwotnie zwieńczenie wieży było inne];
    daw. Kościół pw. Najświętszej Marii Panny, późn. [jeszcze przed reformacją] Kościół pw. św. Mikołaja; w latach 1819-1852 [po kasacie zakonu dominikanów] kościół filialny Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego; w latach 1853-1945 Kościół pw. św. Jerzego, własność gminy luterańskiej [obiekt przekazany ewangelikom w zamian za pomoc finansową udzieloną parafii katolickiej przez króla Fryderyka Wilhelma III]; w latach 1918-1945 kościół ewangelicko-unijny wchodzący w skład Superintendentury Tczew-Starogard Ewangelickiego Kościoła Unijnego; po 1945 roku Kościół pw. św. Stanisława Kostki – Filia Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego, pot. kościół szkolny)
    za: https://zabytek.pl/pl/obiekty/tczew-kosciol-ob-fil-szkolny-pw-sw-stanislawa
  • tablica reklamowa „Drukarnia Nowator poleca swoje usługi. Ulica Okrzei 2”
  • tablica reklamowa „U Renaty. Dodatki krawieckie, szewskie, rymarskie”
  • samochody dostawcze
  • samochód osobowy Fiat 126p

osoby widoczne:

przechodnie

datowanie:

31 października 1990

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, historia, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, architektura, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, transport, motoryzacja, religia, zagadnienia wyznaniowe, Kościół katolicki, Kościół rzymskokatolicki, obiekty sakralne, obiekty sakralne Tczew, architektura gotycka

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, Stare Miasto, rynek, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 4, Wiejski Dom Towarowy, Wiejski Dom Towarowy – plac Hallera 4 – Tczew, plac Hallera 5, plac Hallera 6, ulica Okrzei, ulica Stefana Okrzei, ulica Okrzei 18, obuwie, sklep obuwniczy, obuwie – ulica Okrzei 18 – Tczew, sklep obuwniczy – ulica Okrzei 18 – Tczew, plac Hallera 7, sklep muzyczny, sklep elektryczno-muzyczny, artykuły elektro-muzyczne, sklep muzyczny – plac Hallera 7 – Tczew, sklep elektryczno-muzyczny – plac Hallera 7 – Tczew, artykuły elektro-muzyczne – plac Hallera 7 – Tczew, wieża kościelna, kościół szkolny, kościół podominikański, kościół pw. św. Stanisława Kostki w Tczewie, kościół szkolny – plac św. Grzegorza – Tczew, kościół pw. św. Stanisława Kostki – plac św. Grzegorza – Tczew, samochód osobowy, Fiat 126p, maluch, mały Fiat, samochód dostawczy, Żuk, przechodnie, październik 1990, 31 października 1990, 31.10.1990, 1990 rok, lata 90. XX wieku

uwagi:

fotografia czarno-biała

autor zdjęcia:

Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi

sygnatura:

VI2b-1279/RZS     

numer teczki:

14

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie