Tczew. Fragment placu Generała Józefa Hallera (daw. plac Wolności). Widok od strony ulicy Garncarskiej. Na drugim planie kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 90. XX wieku

Tczew. Fragment placu Generała Józefa Hallera (daw. plac Wolności). Widok od strony ulicy Garncarskiej. Na drugim planie kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 90. XX wieku

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

  • ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego (niem. Bahnhofstrasse; w latach 1931-1939 i 1945-1960 ulica Dworcowa; w latach 1960-1997 ulica 1 Maja)
  • ulica Garncarska (niem. Töpferstrasse; w latach 1931-1939 i po 1945 roku ulica Garncarska)
  • plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)

obiekty / miejsca widoczne:

  • Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 6 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 2]
    (czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku [wieża: 2. połowa XIII wieku, prezbiterium: 1. połowa XIV wieku, korpus nawowy: przed 1364 rokiem])
  • kamienica narożna, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 4 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 1; daw. ulica Dworcowa 1] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład czekolady, cukierków deserowych, biszkoptów, kakao, herbaty i kawy (spec. bomboniery), wł. Aniela Bielska oraz księgarnia i skład papieru, wł. Władysław Majtkowski / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep „Eldom” [sprzęt AGD] / współcześnie sklep rowerowy „Rekord”
    (czas powstania obiektu [bryła]: około 1840 roku; modernizacja i przebudowa wnętrz: koniec XIX wieku; pierwszy wł. Joseph Sternberg, kupiec; w latach 1850-1857 wł. Caroline Wilhelmine Pfeiler; w latach 1857-1897 wł. Eduard Pfeiler, mistrz piekarski; w latach 1897-1903 wł. Hermann Klischel; w latach 1903-1910 wł. Gustaw Heffen; od roku 1910 wł. państwo pruskie; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica opatrzona szyldami „Jubiler” i „Odzież”, plac Generała Józefa Hallera 1 [w latach 1945-1990 plac Wolności 1; daw. Stary Rynek 1] / około 1900 roku sklep żelazny (niem. Eisenhandlung), wł. Joseph Sternberg / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wyrobów tytoniowych, wł. Marian Wyszyński oraz Warszawskie Towarzystwo Transportu i Żeglugi S.A. [przedsiębiorstwo ekspedycyjno-transportowe] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep jubilerski „Jubiter” [parter], sklep odzieżowy „Galanteria” [parter] oraz biura Tczewskiego Domu Kultury [I piętro]
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1. połowa XIX wieku; przebudowa okna wystawowego od strony ulicy 1 Maja [współcześnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego]: 1907 rok; w latach 1891-1939 wł. Joseph Sternberg, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Helena Bartsch, prokurentka; Michał Gembarowski; Bronisław Henner, kupiec; Piotr Hlibczuk, urzędnik; Benedykta Rutkowska, stenotypistka; Minna Sternberg, wdowa)
  • kamienica opatrzona szyldem „Bar” [fragment], plac Generała Józefa Hallera 2 [w latach 1945-1990 plac Wolności 2; daw. Stary Rynek 2] / w okresie międzywojennym Hotel Centralny, wł. Stanisław Klarowski, późn. wł. Jan Szerle [por. ogłoszenie: „Pierwszorzędny hotel i restauracja. Centralne ogrzewanie. Rzetelna obsługa. Stare wina. Dobra kuchnia. Dobrze pielęgnowane i wyborne piwa” / za: Księga adresowa…, 1924 rok] / w latach 80. XX wieku bar mleczny „Wisełka”
    (czas powstania obiektu: 1. połowa XIX wieku; modernizacja elewacji frontowej: 1911 rok [wyk. F. Wodtke]; pożar kamienicy: marzec 1945 roku; odbudowa: po 1945 roku; w latach 1899-1911 wł. Richard Borschke, kupiec; w latach 1911-1919 wł. Hermann Kallmann, kupiec; w latach 1919-1930 wł. Stanisław Klarowski; w latach 1930-1941 wł. Jan Szerle, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica narożna opatrzona szyldem „Części rowerowe”, plac Generała Józefa Hallera 18 [w latach 1945-1990 plac Wolności 18; daw. Stary Rynek 18] / na początku XX wieku kawiarnia [niem. Kaiser’s Kaffee Geschaft] oraz sklep obuwniczy [niem. Schuhwarenhaus, wł. M. Leyde] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] Bank Dyskontowy S.A., późn. Komunalna Kasa Oszczędności Miasta Tczewa / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Hurtu Spożywczego Społem [parter i I piętro]
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: około 1900 roku; budowa nowych okien wystawowych od strony rynku: 1901 rok; przebudowa [zmiany w obrębie fasady]: 1922 rok; w latach 1854-1899 wł. Amalia Dahmer, wdowa; od 1899 roku wł. Gmina Miejska Tczew; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Ludwika Brzozowska;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Antoni Schornak, dyrektor banku; Emma Zimmermann, wdowa)
  • budynek mieszkalny, ulica Garncarska 3/4 / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] zakład krawiecki, wł. Gustaw Stern / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] biura PSS Społem
    (czas powstania obiektu: 4. ćwierćwiecze XIX wieku [budynek wzniesiony jako oficyna mieszkalna kamienicy rynkowej numer 18; w pierwszych latach XX wieku oficynom nadano samodzielnie numery administracyjne]; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Brzozowska [imię nieznane];
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Brunon Schachtschneider, bankowiec; Maria Senger, wdowa; Gustaw Stern, mistrz krawiecki; J. Szymaniak, posterunkowy)
  • kamienica narożna [na elewacji bocznej widoczny szyld „Sklep: kosmetyki, biżuteria, odzież”], ulica Garncarska 1/2 / w latach 1875-1919 piętrowy dom mieszkalny ze skrzydłem bocznym oraz piętrowy budynek tylni z drewnianą stajnią i pomieszczeniem spichrzowym / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep motoryzacyjny [parter]
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 1919 rok; przebudowa z dostosowaniem parteru do celów handlowych oraz zmiany w obrębie fasady: 1924 rok; w latach 1879-1919 wł. Aleksander Julius Henning; w roku 1919 wł. Georg Morgenroth, instalator; w latach 1919-1928 wł. Kurt Olias, inżynier; w latach 1928-1939 wł. Konrad Wiśniewski, inżynier; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Zofia Wiśniewska)
  • szyld „Orbis” [szyld umieszczony na frontowej części kamienicy rynkowej nr 22]
  • samochody osobowe (w tym: Fiat 125p, Fiat 126p, Volkswagen Transporter, Opel Kadett)

osoby widoczne:

przechodnie / mieszkańcy Tczewa

datowanie:

1 sierpnia 1991

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, historia, osiedla Tczew, ulice Tczew, architektura, religia, zagadnienia wyznaniowe, Kościół katolicki, Kościół rzymskokatolicki, obiekty sakralne, obiekty sakralne Tczew, architektura gotycka, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, usługi, podróże, gastronomia, przemysł gastronomiczny, transport, motoryzacja, infrastruktura drogowa

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, Stare Miasto, rynek, plac Wolności, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 1, jubiler, sklep jubilerski, jubiler – plac Hallera 1 – Tczew, sklep jubilerski – plac Hallera 1 – Tczew, odzież, sklep odzieżowy, odzież – plac Hallera 1 – Tczew, sklep odzieżowy – plac Hallera 1 – Tczew, plac Hallera 2, bar, bar – plac Hallera 2 – Tczew, plac Hallera 18, sklep rowerowy, sklep rowerowy – plac Hallera 18 – Tczew, ulica Garncarska, ulica Garncarska 1/2, ulica Garncarska 1-2, ulica Garncarska 3/4, ulica Garncarska 3-4, ulica 1 Maja, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ulica Wyszyńskiego 4, ulica Wyszyńskiego 6, fara, Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, wieża kościelna, wieża kościoła farnego, wieża kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, Orbis, biuro podróży, biuro podróży Orbis, biuro podróży – plac Hallera 22 – Tczew, Orbis – Plac Hallera 22 – Tczew, samochód osobowy, Fiat 126p, mały Fiat, maluch, Fiat 125p, duży Fiat, Volkswagen Transporter, Opel Kadett, przechodzień, znak drogowy, widok od strony ulicy Garncarskiej, sierpień 1991, 1 sierpnia 1991, 1.08.1991, 1991 rok, lata 90. XX wieku

uwagi:

fotografia czarno-biała

autor zdjęcia:

Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi

sygnatura:

VI2b-1267/RZS     

numer teczki:

14

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie