Tczew. Stare Miasto. Adolf Hitler Platz (obecnie plac Generała Józefa Hallera). Pierzeja zachodnia. Lata 1939-1944

Tczew. Stare Miasto. Adolf Hitler Platz (obecnie plac Generała Józefa Hallera). Pierzeja zachodnia. Lata 1939-1944

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

  • plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
  • ulica Garncarska (niem. Töpferstrasse; w latach 1931-1939 i po 1945 roku ulica Garncarska)

obiekty widoczne:

  • kamienica narożna, ulica Garncarska 1/2 / w latach 1875-1919 piętrowy dom mieszkalny ze skrzydłem bocznym oraz piętrowy budynek tylni z drewnianą stajnią i pomieszczeniem spichrzowym / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep motoryzacyjny / w latach 90. XX wieku pasmanteria, sklep mięsny i sklep przemysłowy Kram / w latach 2000. m.in. sklep meblowy / po 2010 roku Cukiernia Sowa / obecnie [stan na 2025 rok] Pub Po Maluchu [lokal w stylu PRL]
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 1919 rok; przebudowa z dostosowaniem parteru do celów handlowych oraz zmiany w obrębie fasady: 1924 rok; w latach 1879-1919 wł. Aleksander Julius Henning; w roku 1919 wł. Georg Morgenroth, instalator; w latach 1919-1928 wł. Kurt Olias, inżynier; w latach 1928-1939 wł. Konrad Wiśniewski, inżynier; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Zofia Wiśniewska)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 19 [w latach 1945-1990 plac Wolności 19; daw. Stary Rynek 19, plac Pierackiego 19] /około 1911 roku dom mieszkalny ze skrzydłem bocznym, szopa oraz podwórze / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] mleczarnia, wł. Augustyna Sakersdorf i skład obuwia, wł. Franciszek Szykowski / w latach 1921-1939 restauracja II klasy, wł. Agnieszka Belau
    (czas powstania obiektu: brak danych; powiększenie okna wystawowego od strony rynku: 1899 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok;
    uwagi: kamienica rozebrana w latach 70. XX wieku;
    w latach 1888-1915 wł. Johann Grabowski, piekarz; w latach 1915-1918 wł. Richard Konopatzki, kupiec; w latach 1918-1921 wł. Karl Eisenack, kupiec; w latach 1921-1939 wł. Agnieszka Belau;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Marta Behrendt; Joanna Kreft, gospodyni; Augustyna Sakersdorf, wł. mleczarni; Karol Szön, sekretarz miejski)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 20 [w latach 1945-1990 plac Wolności 20; daw. Stary Rynek 20, plac Pierackiego 20] / od lat 20. XX wieku restauracja, wł. Agnieszka i Franciszek Belau / od lat 80. XX wieku Restauracja – Kawiarnia Mocca, wł. Renata i Piotr Czapiewscy / obecnie [stan na 2025 rok] Restauracja – Pizzeria You, wł. Piotr Starzecki
    (czas powstania obiektu: około 1880 roku; przebudowa i modernizacja wnętrz [dla kupca G. Brauna]: 1896 rok; powiększenie okien wystawowych w parterowej części budynku [na potrzeby sklepu kolonialnego, wł. R. Konopatzki]: 1910 rok; remont elewacji: 1932 rok; w latach 1876-1900 wł. Gustaw Braun, kupiec; w latach 1900-1918 wł. Richard Konopatzki [Konopacki], kupiec; w latach 1918-1921 wł. Karl Eisenack, kupiec zbożowy; w latach 1921-1939 wł. Agnieszka Belau)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 21 [w latach 1945-1990 plac Wolności 21; daw. Stary Rynek 21, plac Pierackiego 21] / w okresie międzywojennym Drogeria Centralna, wł. Maurycy Cieśliński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep odzieżowy
    (czas powstania obiektu: I poł. XIX wieku; przebudowa poddasza, podwyższenie elewacji frontowej, zmiana pochylenia połaci dachowych: około 1902 roku; w latach 1812-1832 wł. Carl Hildebrandt, kupiec; w latach 1832-1871 wł. Moses Behrendt, kupiec; w latach 1871-1873 wł. Eduard Muller, majster piekarski; w latach 1873-1876 wł. Johann Thiel, rentier; w latach 1876-1885 wł. Anton Schulz, kupiec; w latach 1885-1902 wł. Hermann Dargel, piwowar; w latach 1902-1911 wł. Arthur Claessen, kupiec; w latach 1911-1920 wł. Bruno Claessen; kupiec; w latach 1920-1939 wł. Mauritius Cieśliński / Maurycy Cieśliński; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Klemens Hirsz)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 22 opatrzona szyldem „…(?) Pfeiffer” [w latach 1945-1990 plac Wolności 22; daw. Stary Rynek 22, plac Pierackiego 22] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład rowerów i maszyn [rowery, maszyny do szycia, instrumenty muzyczne, artykuły elektryczne, wirówki], wł. F. Heuthe / w latach 80. i 90. XX wieku Biuro Podróży Orbis / obecnie [stan na 2025 rok] Dymny Shisha Bar
    (czas powstania obiektu: II poł. XIX wieku [proj. I. M. Schultz]; rozbudowa [II kondygnacja], zmiany w układzie parteru i I kondygnacji: 1894 rok; powiększenie okien wystawowych w parterowej części budynku: 1912 rok; przebudowa okna wystawowego od strony rynku: 1940 rok; w latach 1894-1906 wł. Gustaw Braun, kupiec; w latach 1906-1912 wł. Max Sunfeel, kupiec; w latach 1912-1919 wł. Walter Kranz; w latach 1919-1939 wł. Franz Schünemann, majster rzeźnicki; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Ignacy Sanko, urzędnik kolejowy)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Kurt Manhold”, plac Generała Józefa Hallera 23 [w latach 1945-1990 plac Wolności 23; daw. Stary Rynek 23, plac Pierackiego 23] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład sprzętów domowych, wł. Max Kelle / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Odzieżowa Spółdzielnia Pracy / w latach 90. XX wieku sklep owocowo-warzywny / obecnie [stan na 2025 rok] Jo! Buła [bar z hamburgerami]
    (czas powstania obiektu: około 1900 roku; przebudowa parteru, I piętra i II piętra: 1905 rok; w latach 1859-1861 wł. Aleksander Preuss, kupiec; od 1861 roku wł. Heinrich Kelch i spadkobiercy; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)

osoby widoczne:

przechodnie

datowanie:

1939-1944

opis fizyczny:

  • pocztówka czarno-biała (fotograficzna); wyd. Jukrobrom, Bromberg [Bydgoszcz]
  • korespondencja w języku niemieckim (adresat: Agnes Pawlowski, Liebichau, Kreis Preuss Stargard [Lubichowo, powiat starogardzki])
  • na rewersie stempel pocztowy/korespondencyjny Dirschau [Tczew]
  • oderwany znaczek pocztowy

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, transport, motoryzacja, II wojna światowa, wojna 1939-1945

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, rynek, Stary Rynek, plac Pierackiego, plac Bronisława Pierackiego, Adolf Hitler Platz, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 19, plac Hallera 20, plac Hallera 21, plac Hallera 22, plac Hallera 23, ulica Garncarska, ulica Garncarska 1/2, ulica Garncarska 1-2, Kurt Manhold, okupacja, okupacja niemiecka, okupacja hitlerowska, III Rzesza, samochód osobowy, przechodnie, pocztówka, karta pocztowa, pocztówka fotograficzna, pocztówka czarno-biała, Jukrobrom, Jukrobrom Verlag Bromberg, korespondencja, karta korespondencyjna, korespondencja w języku niemieckim, Agnes Pawlowski, Liebichau, Lubichowo, Kreis Preuss Stargard, stempel pocztowy, stempel korespondencyjny, Tomasz Spionek, kolekcja Tomasz Spionek, lata 1939-1944

sygnatura:

Poczt34

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie (kolekcja: Tomasz Spionek)