Tczew. Panorama Starego Miasta. Na pierwszym planie fragmenty ulic Mickiewicza, Podmurnej, Jarosława Dąbrowskiego, Kościuszki i Łaziennej. Widok z wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 80. XX wieku.

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

ulica Łazienna (w latach 1881-1904 Stadtgraben; w latach 1904-1920 Stadtgrabenstrasse; w latach 1920-1939 ulica Łazienna; w latach 1939-1945 Stadtgrabenstrasse; od 1945 roku ulica Łazienna)
ulica Tadeusza Kościuszki (w latach 1881-1904 Mühlenstrasse; w latach 1904-1920 Wilhelmstrasse; w latach 1920-1939 ulica Tadeusza Kościuszki; w latach 1939-1945 Hermann Göring Strasse; od 1945 roku ulica Tadeusza Kościuszki)
ulica Jarosława Dąbrowskiego (w latach 1881-1904 Berliner Vorstadt; w latach 1904-1920 Poststrasse; w latach 1920-1931 ulica Pocztowa; w latach 1931-1939 ulica Marszałka Piłsudskiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Strasse; od 1945 roku ulica Jarosława Dąbrowskiego)
ulica Krótka (w latach 1881-1920 Berlinerstrasse; w latach 1920-1939 ulica Krótka; w latach 1939-1945 Berlinerstrasse; od 1945 roku ulica Krótka)
ulica Adama Mickiewicza (w latach 1881-1920 Langestrasse; w latach 1920-1939 ulica Adama Mickiewicza; w latach 1939-1945 Langestrasse; od 1945 roku ulica Adama Mickiewicza)
ulica Ignacego Paderewskiego (na początku XX wieku Schefflerstrasse lub Strasse am Stadtpark; w latach 1920-1939 ulica Ignacego Paderewskiego; w latach 1939-1945 Schefflerstrasse; w latach 1945-1955 ulica Ignacego Paderewskiego; w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego; od 1993 roku ulica Ignacego Paderewskiego)
ulica Podmurna (w latach 1881-1904 Grosse Mauerstrasse; w latach 1904-1920 Gross Mauer Strasse; w latach 1920-1939 ulica Podmurna; w latach 1939-1945 Gross Mauer Strasse; od 1945 roku ulica Podmurna)
ulica Skromna (w latach 1881-1904 Rosenstrasse; w latach 1904-1920 Rosen Strasse; w latach 1920-1939 ulica Skromna; w latach 1939-1945 Rosen Strasse; od 1945 roku ulica Skromna)
ulica Wąska (w latach 1881-1920 Ulrichstrasse; w latach 1920-1939 ulica Wąska; w latach 1939-1945 Ulrichstrasse; od 1945 roku ulica Wąska)
ulica Bałdowska (w latach 1904-1920 Baldauerstrasse; w latach 1920-1939 ulica Bałdowska; w latach 1939-1945 Baldauerstrasse; w latach 1945-1947 ulica Walki Młodych/ulica Związku Walki Młodych; w 1947 roku ulica Wiktora Jagalskiego; od 1948 roku (?) ulica Bałdowska)

obiekty / miejsca widoczne:

budynek mieszkalno-usługowy, ulica Łazienna 5 [niem. Stadtgrabenstrasse 5] / w latach 20. XX wieku hurtownia szkła, wł. Ernst Schulze / w latach 1976-1999 Międzyspółdzielniany Klub Kulturalno-Wychowawczy Starówka w Tczewie / w latach 2003-2018 Forum Inicjatyw Społecznych w Tczewie / od 2018 roku Forum Inicjatyw Społecznych i Centrum Wsparcia Rodziny w Tczewie
(czas powstania obiektu: około 1900 roku; budowa trzypiętrowego spichlerza krytego papą: 1905 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; remont generalny połączony z przebudową parteru oraz wymianą stolarki okiennej i drzwiowej: 1974 rok;
uwagi: budynek usytuowany na terenie dawnej fosy miejskiej;
w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Adolph Lietz; Rudolf Mohring)
budynek użyteczności publicznej, ulica Łazienna 14 [niem. Stadtgrabenstrasse 14] / w latach 40. XX wieku Łaźnia Miejska w Tczewie; Referat Finansowy Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Tczewie / w latach 80. XX wieku przychodnia międzyzakładowa; Łaźnia Miejska w Tczewie; Polski Czerwony Krzyż Zarząd Miejski w Tczewie / w latach 90. XX wieku redakcja „Gazety Tczewskiej”; Pralnia Zakładu Opieki Zdrowotnej w Tczewie / w latach 1999-2010 Starostwo Powiatowe w Tczewie / obecnie [stan na 2026 rok] Kancelaria Klonowski Filia w Tczewie
(czas powstania obiektu: lata 1911-1913 [budynek wzniesiony z inicjatywy dr. Hermanna Schefflera, lekarza, radcy sanitarnego i filantropa];
uwagi: gmach usytuowany na terenie dawnej fosy miejskiej;
w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Tadeusza Kościuszki 1 [niem. Wilhelmstrasse 1] / w latach 20. XX wieku skład papieru, wł. Józef Kopczyński / w latach 20. i 30. XX wieku Drukarnia Pośpieszna i Wytwórnia Stempli, wł. Ignacy Fortuna / w latach 80. XX wieku Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w Gdańsku Sklep nr 380 w Tczewie / w latach 90. XX wieku sklep harcerski; sklep wielobranżowy i komis, wł. Barbara Pater; filatelistyka, wł. Jerzy Kotlicki; sklep ogrodniczy u Basi; Przedsiębiorstwo Handlowe Narloch-Ebar sp. z o.o / od lat 2000. sklep ogrodniczy U Basi; sklep wielobranżowy, wł. Beata Kuśnierz / obecnie [stan na 2026 rok] zakład złotniczy, wł. Wiesław Wołosowicz; Santander Consumer Bank Oddział Partnerski w Tczewie; Kraving Kebab
(czas powstania obiektu: około 1890 roku; przebudowa okna wystawowego: 1914/15 rok i 1947 rok;
w latach 80. XX wieku wł. Jan Heldt;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Antoni Brejski, urzędnik; Oskar Neumann, inżynier; Bronisław Paczkowski, asesor; Jerzy Pardella, sekretarz miejski; Paweł Petrowicz, dyrektor; W. Stahlke, bankowiec; Luize Voss, wdowa;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Hugo Schroedter; Kloschinski [imię nieznane])
budynek użyteczności publicznej, ulica Tadeusza Kościuszki 2 / od 1969 roku biblioteka [obecnie Filia nr 8 i Dział Historii Miasta Miejskiej Biblioteki Publicznej w Tczewie]
(czas powstania obiektu: lata 60. XX wieku)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Tadeusza Kościuszki 24 [niem. Wilhelmstrasse 24] / w latach 20. XX wieku farbiarnia, wł. Alojzy Braun; siodlarstwo, wł. Alojzy Welzandt; zakład fryzjerski, wł. Brunon Czech / w latach 80. XX wieku magiel elektryczny / w latach 90. XX wieku sklep spożywczy, wł. Alina Szulist; księgarnia Vademecum s.c. / od lat 2000. sklep spożywczy Alicja, wł. Zdzisław Migielski / obecnie [stan na 2026 rok] sklep spożywczy U Eli; Dzika Pracownia Ceramiczna [warsztaty z ceramiki]
(czas powstania obiektu: 1891 rok;
pierwsza wł. Emma Hauer; w latach 80. XX wieku wł. Bernard Baniecki;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Leon Cyrson, ślusarz; Bronisław Czech, fryzjer; Paweł Frauendorf, malarz; Hugo Gandras, kierownik kina; Wł. Pepliński, kolejarz; Franciszek Rydziewski, ksiądz katecheta; Joanna Thiel, wdowa; Bernard Tomaszewski, kolejarz; Jan Walk, dozorca; Reinhold Weiss, kolejarz; Alojzy Welzandt, rymarz;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Fritz Thiel)
kamienica mieszkalna, ulica Podmurna 8 [w latach 1920-1939 ulica Stara 2; niem. Speicherstrasse 2] / około 1870 roku spichlerz zbożowy i dom mieszkalny
(czas powstania obiektu [budynek o ceglanym licu]: 2. połowa XIX wieku; przebudowa 1. piętra i poddasza połączona ze zmianami w konstrukcji dachu: 1897 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; powiększenie okna w parterowej części budynku [na potrzeby sklepu-składu]: 1911 rok;
w latach 1885-1894 wł. Georg Mix z Gdańska; w latach 1894-1916 wł. Anna i Otto Leipholz, nauczyciele; w latach 1916-1939 wł. Emil Lietz, kupiec; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Stanisław Fiałkowski, posterunkowy; Maria Pawlikowska, wdowa; Anastazy Trojan, urzędnik;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Alma Leipholz z Malborka, niem. Marienburg; Adolph Lietz; Franciszek Szwoch)
budynek mieszkalny, ulica Podmurna 9 [w latach 1920-1939 ulica Stara 3; niem. Speicherstrasse 3] / pierwotnie magazyn, po 1945 roku mieszkania
(czas powstania obiektu: około 1900 roku;
uwagi: zachowany oryginalny dach mansardowy;
w latach 1885-1894 wł. Georg Mix z Gdańska; w latach 1894-1916 wł. Anna i Otto Leipholz, nauczyciele; w latach 1916-1939 wł. Emil Lietz, kupiec; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Adolph Lietz; Boss [imię nieznane] z Wejherowa, niem. Neustadt in Westpreussen)
budynek mieszkalno-usługowy, ulica Skromna 2 [niem. Rosenstrasse 2] / w latach 90. XX wieku salon meblowy Ana, wł. Anna Zielmachowicz / od lat 2000. serwis sprzętu komputerowego Reset, wł. Juszko i S-ka, następnie Madeline Studio Urody, wł. Magdalena Zaremba / obecnie [stan na 2026 rok] Energia Piękna, wł. Yana Danilova [masaż, drenaż limfatyczny, laserowe usuwanie tatuaży]
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie [budynek widoczny w kadrze]: około 1880 roku; rozbiórka: brak danych; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 2. połowa lat 80. XX wieku;
w latach 1863-1898 wł. Carl Klawon, murarz; w latach 1898-1921 wł. Karl Friedrich Gustaw Klawon, majster murarski; w latach 1921-? wł. Walenty Zwan, rolnik;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Stanisław Roskwitalski, woźny;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Clara Hess; Edward Perzanowski)
budynek magazynowy, ulica Skromna 4 [niem. Rosenstrasse 4] / w latach 90. XX wieku Mielnik s.c. Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne Zaopatrzenie Piekarni i Cukierni / obecnie [stan na 2026 rok] brak danych
(czas powstania obiektu: około 1850 roku;
uwagi: budynek pełni funkcję oficyny tylnej kamienic mieszkalno-usługowych przy ul. Mickiewicza 15 i 16)
kamienica mieszkalna, ulica Wąska 48 [niem. Ulrichstrasse 48]
(czas powstania obiektu: około 1900 roku;
w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Bronisław Czajkowski, urzędnik; F. Duszyński, kowal; Franciszek Dybowski, kowal; Paweł Erdanowski, kowal; Bernard Górski, kolejarz; Antoni Kleszczewski, malarz; Bolesław Michalski, kowal; Katarzyna Ossowska, wdowa; Michał Polmański, urzędnik; Wincenty Princ, urzędnik kolejowy; Leon Smoczyński, konduktor; Edmund Steinke, ślusarz; Franciszek Tomaszewski, przetokowy;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Friedrich Schoeps; Edward Hauser)
dom, pierwotnie dom z pomieszczeniami sklepowymi, ulica Wąska 49 [niem. Ulrichstrasse 49]
(czas powstania obiektu: lata 1870-1880 [dawniej w centralnej części budynku znajdowała się brama przejazdowa]; modernizacja budynku, likwidacja bramy: 1. połowa lat 80. XX wieku;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Wacław Bieliński, urzędnik; Edward Gliński, stolarz; Franciszka Grzegółkowska, wdowa; Bogdan Handtke, urzędnik; Ida Handtke; Jan Kruck, urzędnik; Jul. Łątkowski, urzędnik; Alojzy Lewandowski, urzędnik; Narcyz Lewandowski, urzędnik; Katarzyna Lewandowska, wdowa; Franciszek Palichleb, urzędnik; Anna Patz; Franciszek Richert, urzędnik; Elżbieta Szneider / Elizabeth Schneider; Bernard Wutkowski, robotnik;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Julius Schneider; Bronisław Rajkowski)
kamienica mieszkalna, ulica Krótka 1 [niem. Berlinerstrasse 1 (?)]
(czas powstania obiektu: koniec XIX wieku [dzisiejsza bryła i układ wnętrza];
uwagi: gotycki mur obronny w obrębie piwnic i tylnej elewacji;
w latach 1869-1880 wł. August Ferdinand Herrath, mistrz stolarski; w latach 1880-1911 wł. Jacob Pieper, mistrz krawiecki; w latach 1911-1924 wł. Adolf Witkowski, kupiec; w latach 1924-1939 wł. Maria Witkowska z d. Elsner, wdowa po Adolfie Witkowskim;
w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Adolf Bartsch; Franciszek Nowak, robotnik)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Krótka 5 [niem. Berlinerstrasse 5] / w latach 20. i 30. XX wieku skład zboża, mąki, artykułów spożywczych i towarów kolonialnych, wł. Jan Struczyński / w latach 80. XX wieku sklep spożywczo-cukierniczy Hawanka / w latach 90. XX wieku sklep komputerowy Vega; księgarnia Prestiż, wł. Irena Otreszko-Arska / od lat 2000. księgarnia Prestiż, wł. Irena Otreszko-Arska / obecnie [stan na 2026 rok] salon Plus i Polsat Box
(czas powstania obiektu: początek XX wieku [proj. czerwiec 1898 roku; kamienica wybudowana w miejscu domu zniszczonego przez pożar]; przebudowa części mieszkalnej i powiększenie parteru: 1903 rok; remont generalny: około 1970 roku;
w latach 1880-1912 wł. Bertha i Carl Mattheis; w latach 1912-1919 wł. Carl Mattheis, rentier; w latach 1919-1928 wł. Jan Struczyński, kupiec; w latach 1928-1939 wł. Gerhard Regier; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Michał Dorra; Józef Figas, bankowiec; Tomasz Julkowski, listonosz; M. Litkowski, murarz; Michał Pawlak, kolejarz; Aug. Struczyński, handlowiec; Aleksander Wróblewski, woźny)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Adama Mickiewicza 1 [niem. Langestrasse 1] / w latach 20. XX wieku drogeria, wł. Franciszek Słomka / w latach 80. XX wieku sklep z artykułami chemicznymi / w latach 90. XX wieku sklep z artykułami przemysłowymi / w latach 1999-2001 sklep komputerowy VEGA / od lat 2000. XXI wieku sklep odzieżowy Galeria Sylwia / obecnie [stan na 2026 rok] sklep z owocami i warzywami Marchew i spółka, wł. Seweryn Osowiecki
(czas powstania obiektu: 2. połowa XIX wieku; rozbudowa [dobudowanie dwupiętrowej oficyny od strony południowej]: 1909 rok;
w latach 1887-1903 wł. Agata Sommerfeldt i Abraham Sommerfeldt; w latach 1903-1939 wł. Alfons Rutkowski, kupiec; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Adama Mickiewicza 12 [niem. Langestrasse 12] / w latach 20. XX wieku masarnia i sklep rzeźnicki, wł. Franciszek [Franz] Schünemann / w latach 80. XX wieku bar garmażeryjny / w latach 90. XX wieku sklep rybny, wł. Adam Bieszek / od lat 2000. bar Sai-Gon
(czas powstania obiektu: 1905 rok; przebudowa: 1905 rok; budowa dwupiętrowej oficyny bocznej [rzeźnia]: 1908 rok; w latach 1856-1882 wł. Isaac Harder, kupiec; w latach 1882-1906 wł. wdowa po Isaacu Harderze, Isaac Eduard Harder i Adolf Herman Harder; w latach 1906-1939 wł. Franz Schünemann; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Franz Schünemann, mistrz rzeźnicki;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Brandt)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Adama Mickiewicza 13 [niem. Langestrasse 13] / w latach 20. XX wieku Polski Bank Handlowy / w latach 80. XX wieku sklep spożywczy / od lat 90. XX wieku delikatesy, wł. Zbigniew Muszyński / od września 2021 roku delikatesy, wł. Katarzyna Zielińska
(czas powstania obiektu: XVIII wiek; przebudowa: około 1800 roku;
w latach 1860-1903 wł. Jacob Filbrandt, kupiec; w latach 1903-1904 wł. Leopold Michaelis z żoną; w latach 1904-1929 wł. Karl von Tadden, kupiec; w latach 1929-1931 wł. Maria Elbinghaus von Tadden; w latach 1931-1939 wł. Maurycy Cieśliński z żoną; w latach 80. XX wieku wł. Pelagia Nagórska, zam. Starogard Gdański;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Antoni Kalabiński, bankowiec; Franciszek Kargol, bankowiec; Karl von Tadden, kupiec)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Adama Mickiewicza 15 [niem. Langestrasse 15] / w okresie międzywojennym Apteka Pod Złotym Lwem lub Stara Apteka Pod Złotym Lwem, wł. Kazimierz Nadolski / w latach 1939-1944 Löwen Apotheke, zarządca komisaryczny Hans Jürgen Tiesler / w latach 80. XX wieku siedziba Związku Nauczycielstwa Polskiego / w latach 90. XX wieku sklep odzieżowy Pamela, wł. Krystyna Zubrzycka / od lat 2000. autoryzowany sklep odzieżowy marek Wrangler i Lee / obecnie [stan na 2026 rok] parter bez funkcji handlowo-usługowej, wcześniej Korba Naprawa Rowerów
(czas powstania obiektu: 1. połowa XIX wieku; przebudowa: 4. ćw. XIX wieku; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; rozbudowa [2. kondygnacja]: 1930 rok;
w latach 1882-1884 wł. Emil Stroschein z żoną; w latach 1884-1892 wł. Casimir Magierski, aptekarz; w latach 1892-1897 wł. Alfons Wiegmann, aptekarz; w latach 1897-1899 wł. Lother Cohn, aptekarz; w latach 1899-1909 wł. Gustaw Weiss, aptekarz; w latach 1909-1912 wł. Alfons Thielsch, aptekarz; w latach 1912-1919 wł. Richard Scherres, aptekarz; w roku 1919 wł. Hans Gerdach, właściciel apteki; w latach 1919-1939 wł. Kazimierz Nadolski, aptekarz; w latach 80. XX wieku wł. Rudzki [imię nieznane]
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: brak danych)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Adama Mickiewicza 17 [niem. Langestrasse 17] / w latach 20. XX wieku skład jubilersko-zegarmistrzowski, wł. Leon Radke; restauracja, wł. Adolf Miethe / od 1929 roku zakład zegarmistrzowski, jubilerski i optyczny, wł. Bernard Mańkowski / po 1945 roku kawiarnia Wilnianka, wł. Alicja Frenchowicz [do 1945 roku zam. w Wilnie] / w latach 80. XX wieku sklep obuwniczy; sklep spożywczy; sklep z artykułami cukierniczymi / w latach 90. XX wieku sklep odzieżowy, wł. Agnieszka Zubrzycka / od lat 2000. sklep odzieżowy, wł. Agnieszka Zubrzycka; redakcja „Dziennika Bałtyckiego” / obecnie [stan na 2026 rok] outlet odzieżowy
(czas powstania obiektu: XV-XIX wiek; gruntowna przebudowa: około 1900 roku; przebudowa parteru: lata 70. XX wieku;
w latach 1869-1881 wł. Carl Ludwig Ferdinand Miethe; w latach 1881-1899 wł. Ernst Eduard Miethe, mistrz piekarski, od 1890 roku rentier; w latach 1899-1939 wł. Adolf Miethe, cukiernik; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: brak danych)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Adama Mickiewicza 18 [niem. Langestrasse 18] / w latach 20. XX wieku skład żelaza, wł. Klemens Kiedrowski / w latach 80. XX wieku sklep z artykułami gospodarstwa domowego PSS Społem / w latach 90. XX wieku i na początku XXI wieku sklep wielobranżowy Konradzbyt, wł. Zbigniew Hejnowski / obecnie [stan na 2026 rok] Bar Mleczny Kociewiak, wł. Mirela Jaguścik
(czas powstania obiektu: lata 1880-1890; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; wybicie drzwi wejściowych od strony ulicy Starej: 1929 rok; remont generalny połączony ze zmianami w układzie wnętrz: około 1975 roku;
w latach 1877-1895 wł. Adolf Lietz, kupiec; w latach 1895-1901 wł. Maria Wilhelmina Lietz, wdowa po Adolfie Lietz’u; w latach 1901-1928 wł. Emil Lietz, kupiec; w latach 1928-1939 wł. Emil Lietz z żoną; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Wal. Haase, kucharka; Emil Lietz, kupiec)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Jarosława Dąbrowskiego 1 [w latach 1920-1931 ulica Pocztowa 1; w latach 1931-1939 ulica Marszałka Piłsudskiego 1; niem. Poststrasse 1] / w latach 80. XX wieku sklep obuwniczy / w latach 90. XX wieku sklep jubilerski, wł. U. Makowska i A. Kochanowska / od lat 2000. sklep jubilerski, wł. Gdańskie Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe S.A. / obecnie [stan na 2026 rok] kawiarnia i lodziarnia Hello Gelato
(czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1907 rok; styl: secesja; przebudowa i zmiany w układzie wnętrz: okres międzywojenny;
w 1906 roku wł. Miasto Tczew; w latach 1906-1919 wł. Richard Borschke; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Paweł Art, kupiec; Paweł Neubauer, kucharz)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Jarosława Dąbrowskiego 4 [w latach 1920-1931 ulica Pocztowa 4; w latach 1931-1939 ulica Marszałka Piłsudskiego 4; niem. Poststrasse 4] / w latach 20. XX wieku skład cukierków, wł. Józef Borszyński; skład bławatów i obuwia, wł. Jan Pakuła i H. Müller / w latach 80. XX wieku sklep z upominkami; pracownia kaletnicza / w latach 90. XX wieku i na początku XXI wieku perfumeria i wypożyczalnia kaset video Jumen / obecnie [stan na 2026 rok] Stacja Torebkowo [torebki, portfele, rajstopy, apaszki, etc.]
(czas powstania obiektu: 1898 rok;
w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Antoni Mikołajczyk; H. Müller, kupiec;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Willy Liebig)
urząd pocztowy, ulica Jarosława Dąbrowskiego 7 [w latach 1920-1931 ulica Pocztowa 8-9; w latach 1931-1939 ulica Marszałka Piłsudskiego 8-9; niem. Poststrasse 8-9] / obecnie [stan na 2026 rok] Urząd Pocztowy Tczew 1
(czas powstania obiektu: 1905 rok;
w latach 80. XX wieku wł. Obwodowy Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Jarosława Dąbrowskiego 18 [w latach 1920-1931 ulica Pocztowa 20; w latach 1931-1939 ulica Marszałka Piłsudskiego 20; niem. Poststrasse 20] / w latach 20. XX wieku skład kolonialny, wł. Maksymilian Kuczyński; kawiarnia-restauracja Unia, wł. Juliusz Wiśniewski / po 1931 roku drukarnia, wł. Józef Wolny; kawiarnia-restauracja Bristol / w okresie PRL Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Tczewie / w latach 90. XX wieku Urząd Rejonowy w Tczewie; sklep wielobranżowy Sezam, wł. Edward Klamann; biuro rachunkowe Interlex K. Smoliński i T. Szufler / w latach 1999-2009 Starostwo Powiatowe w Tczewie / obecnie [stan na 2026 rok] sklep z odzieżą używaną Fart
(czas powstania obiektu: około 1910 roku; styl: późna secesja;
w latach 80. XX wieku wł.: Zakład Opieki Zdrowotnej, Wojewódzki Urząd Statystyczny oraz Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: M. Dąbrowska; Maria Dombrowska; Marta Dombrowska; Małgorzata Dombrowska; Erwin Hauser, kupiec; Pobłocka [imię nieznane], wdowa)
kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Jarosława Dąbrowskiego 23 [w latach 1920-1931 ulica Pocztowa 25; w latach 1931-1939 ulica Marszałka Piłsudskiego 25; niem. Poststrasse 25] / w latach 20. XX wieku skład win, likierów i wódek oraz hurtowa i detaliczna sprzedaż wyrobów tytoniowych, wł. Adolf Witkowski / w latach 80. XX wieku fryzjerstwo damskie, wł. Dorocińska [imię nieznane] / w latach 90. XX wieku fryzjerstwo damsko-męskie, wł. Teresa Preiss / od lat 2000. zakład fryzjerski; solarium / obecnie [stan na 2026 rok] salon fryzjerski, wł. Dorota Kalita
(czas powstania obiektu [część naziemna]: połowa XIX wieku; przebudowa: lata 1930-1940;
w latach 1873-1919 wł. Elisabeth Pieper, żona majstra kowalskiego; w latach 1919-1939 wł. Adolf Witkowski, kupiec; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: brak danych;
osoby powiązane [za: Magistrat Miasta Tczewa Akta Nadzoru Budowlanego, 1879-1950]: Paul Schroeder; Jacob Pieper)
kamienica mieszkalna, ulica Ignacego Paderewskiego 3-3a [w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego 3; niem. Schefflerstrasse 2-2a-3]
(czas powstania obiektu: 1926 rok; przebudowa: 1952 rok [inwestor: Miejska Rada Narodowa w Tczewie];
liczba mieszkań: 19; liczba pomieszczeń: 52; powierzchnia użytkowa: 754 m²; kubatura: 3924 m³;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: G. Capeller, kupiec; Bronisław Goerke, kupiec; Jan Najdarek, urzędnik; dr Paweł Volcmann; J. Wasiek, podmistrz)
kamienica mieszkalna, ulica Ignacego Paderewskiego 4 [w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego 4; niem. Schefflerstrasse 4]
(czas powstania obiektu: 1914 rok;
pierwszy wł. Gustav Glimke, piekarz; w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Edmund Bartsch, kierownik lokomotywy; Emma Bendig, wdowa; Leon Bieszke, urzędnik; Amalia Kiebies, wdowa; Albina Kiebies; K. Murawski, dyrektor; Edward Riesen, rolnik; Wacław Zawierowski, ślusarz)
kamienica mieszkalna, ulica Ignacego Paderewskiego 5 [w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego 5; niem. Schefflerstrasse 5]
(czas powstania obiektu: lata 1935-1936;
w latach 30.-80. XX wieku wł. Leon Klonecki)
kamienica mieszkalna, ulica Ignacego Paderewskiego 6 [w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego 6; niem. Schefflerstrasse 6]
(czas powstania obiektu: 1939 rok [projekt z 1935 roku];
pierwsza wł. Maria Muchlińska)
kamienica mieszkalna, ulica Ignacego Paderewskiego 7 [w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego 7; niem. Schefflerstrasse 7]
(czas powstania obiektu: lata 30. XX wieku [projekt z 1932 roku];
pierwszy wł. Franciszek Demski; w latach 80. XX wieku wł. Zrzeszenie Prywatnych Właścicieli Nieruchomości)
kamienica mieszkalna, ulica Ignacego Paderewskiego 8 [w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego 8; niem. Schefflerstrasse 8]
(czas powstania obiektu: 1926 rok;
uwagi: pierwotnie dom miejski dla ośmiu rodzin;
w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
kamienica mieszkalna, ulica Ignacego Paderewskiego 9-10 [w latach 1955-1993 ulica Ludwika Waryńskiego 9/10]
(czas powstania obiektu: lata 50. XX wieku;
w latach 80. XX wieku wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
Wieża Ciśnień nr 3 w Tczewie, niem. Hochbehälter für das Wasserwerk der Stadt, ulica Bałdowska 1 [niem. Im Stadtpark 1]
(czas powstania obiektu: lata 1905-1906 [projekt wykonawczy: David Grove];
remont na zlecenie Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w Tczewie: 1956 rok;
wykonanie ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego budynku: 1971 rok; wyłączenie z eksploatacji: 5 stycznia 1983 roku;
prace remontowo-porządkowe na zlecenie Urzędu Miejskiego w Tczewie [m.in. wzmocnienie konstrukcji, zabezpieczenie otworów okiennych, wymiana szyb, konserwacja gzymsów, dezynfekcja, itd.]: 2005 rok;
w latach 1906-1986 wł. zakłady wodociągowe [pod różnymi nazwami]; od 1986 roku wł. Miasto Tczew;
w latach 2007-2026 dzierż. Kurkowe Bractwo Strzeleckie w Tczewie; od 2026 roku dzierż. Fabryka Sztuk w Tczewie)

datowanie:

4 lipca 1983

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, transport, motoryzacja, wieża ciśnień, gospodarka wodna, wodociągi, infrastruktura komunalna, hydrotechnika, PRL, Polska Rzeczpospolita Ludowa

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, Stare Miasto, ulica Łazienna, ulica Łazienna 5, ulica Łazienna 14, ulica Kościuszki, ulica Tadeusza Kościuszki, ulica Kościuszki 1, ulica Kościuszki 2, ulica Kościuszki 24, ulica Podmurna, ulica Podmurna 8, ulica Podmurna 9, ulica Podmurna 8/9, ulica Skromna, ulica Skromna 2, ulica Skromna 3, ulica Skromna 4, ulica Wąska, ulica Wąska 48, ulica Wąska 49, ulica Krótka, ulica Krótka 3, ulica Krótka 5, ulica Mickiewicza, ulica Adama Mickiewicza, ulica Mickiewicza 1, ulica Mickiewicza 12, ulica Mickiewicza 13, ulica Mickiewicza 15, ulica Mickiewicza 17, ulica Mickiewicza 19, ulica Jarosława Dąbrowskiego, ulica Jarosława Dąbrowskiego 1, ulica Jarosława Dąbrowskiego 4, ulica Jarosława Dąbrowskiego 7, poczta, urząd pocztowy, poczta – ulica Jarosława Dąbrowskiego 7 – Tczew, urząd pocztowy – ulica Jarosława Dąbrowskiego 7 – Tczew, ulica Jarosława Dąbrowskiego 18, ulica Jarosława Dąbrowskiego 23, ulica Paderewskiego, ulica Ignacego Paderewskiego, ulica Paderewskiego 3, ulica Paderewskiego 3a, ulica Paderewskiego 3-3a, ulica Paderewskiego 4, ulica Paderewskiego 5, ulica Paderewskiego 6, ulica Paderewskiego 7, ulica Paderewskiego 8, ulica Paderewskiego 9, ulica Paderewskiego 10, ulica Paderewskiego 9/10, ulica Paderewskiego 9-10, ulica Bałdowska 1, Wieża Ciśnień, Wieża Ciśnień nr 3 w Tczewie, Wieża Ciśnień – ulica Bałdowska 1 – Tczew, panorama Starego Miasta, widok z góry, widok z lotu ptaka, widok z wieży kościoła farnego, widok z wieży kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, lipiec 1983, 4 lipca 1983, 04.07.1983, 1983 rok, lata 80. XX wieku

opis fizyczny:

fotografia czarno-biała

autor zdjęcia:

Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi

sygnatura:

VI2b-1417/RZS

numer teczki:

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie