Tczew. Stare Miasto. Adolf Hitler Platz (obecnie plac Generała Józefa Hallera). Lata 1939-1944. Fotokopia

Tczew. Stare Miasto. Adolf Hitler Platz (obecnie plac Generała Józefa Hallera). Lata 1939-1944. Fotokopia

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

  • plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
  • ulica Adama Mickiewicza (niem. Langestrasse; w latach 1931-1939 i po 1945 roku ulica Adama Mickiewicza)
  • ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego (niem. Bahnhofstrasse; w latach 1931-1939 i 1945-1960 ulica Dworcowa; w latach 1960-1997 ulica 1 Maja)

obiekty / miejsca widoczne:

  • Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 6 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 2; daw. ulica Dworcowa 2]
    (czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku [wieża: 2. połowa XIII wieku, prezbiterium: 1. połowa XIV wieku, korpus nawowy: przed 1364 rokiem])
  • budynek mieszkalno-usługowy, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 8 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 3; daw. ulica Dworcowa 3] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wina, cygar i papieru, wł. Franz Hannemann / w latach 30. XX wieku restauracja [bez urządzeń sanitarnych] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 roku] usługi i drobny handel / w latach 2000. sklep mięsny i sklep spożywczy
    (czas powstania obiektu: połowa XIX wieku; w latach 1896-1939 wł. Franz Hannemann; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • budynek mieszkalno-usługowy, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 37; daw. ulica Dworcowa 37] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład papieru, wł. Else Zentgraf / w latach 1924-1939 Bank Ludowy Sp. z o.o. / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Rzemieślniczy Dom Towarowy / obecnie [stan na 2025 rok] Bank Spółdzielczy w Tczewie Filia nr 1
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1900 rok; przebudowa: 1923 rok; w latach 1897-1924 wł. Ludwig Helmetag, pastor; w latach 1924-1939 wł. Bank Ludowy Sp. z o.o.; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Sikorski [imię nieznane];
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Maks Braun, czapnik; Franciszek Domaszke, sekretarz; Konrad Jaszczyk, prokurent Banku Ludowego; Władysław Majtkowski, kupiec; Józef Netkowski, kolejarz; Zuzanna Praeger, nauczycielka muzyki)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Adama Mickiewicza 7 [niem. Langestrasse 7] / w okresie międzywojennym skład bławatów i konfekcji, wł. Władysław Orcholski [por. ogłoszenie: „W. Orcholski. (…) Skład bławatów, konfekcji męskiej i damskiej, bielizny i galanterji. Artykuły męskie. Kapelusze. Krawaty. Koszule wierzchnie. Bielizna. Pończochy”, za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep tekstylno-odzieżowy / w latach 90. XX wieku sklep odzieżowo-obuwniczy Sezam / obecnie [stan na 2025 rok] sklep z odzieżą używaną
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; rozbiórka: lata 1985-1986; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1987-1988; w latach 1878-1890 wł. Joseph Carssohn, kupiec; w latach 1890-1906 wł. Julius Levit, kupiec; w latach 1906-1908 wł. Hermann i Henriette Ormanschick; w latach 1908-? użytkownik i wł. (?) Emil Jagielski; w latach 1909-1918 wł. Walenty Danielewicz, kupiec; w latach 1918-1939 wł. Władysław Orcholski, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w Gdańsku)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 1 [w latach 1945-1990 plac Wolności 1; daw. Stary Rynek 1, plac Pierackiego 1] / około 1900 roku sklep żelazny [niem. Eisenhandlung], wł. Joseph Sternberg / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wyrobów tytoniowych, wł. Marian Wyszyński oraz Warszawskie Towarzystwo Transportu i Żeglugi S.A. [przedsiębiorstwo ekspedycyjno-transportowe] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep jubilerski Jubiter [parter], sklep odzieżowy Galanteria [parter] oraz biura Tczewskiego Domu Kultury [I piętro] / obecnie [stan na 2025 rok] sklep jubilerski Cezary
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1. połowa XIX wieku; przebudowa okna wystawowego od strony ulicy 1 Maja [współcześnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego]: 1907 rok; w latach 1891-1939 wł. Joseph Sternberg, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Helena Bartsch, prokurentka; Michał Gembarowski; Bronisław Henner, kupiec; Piotr Hlibczuk, urzędnik; Benedykta Rutkowska, stenotypistka; Minna Sternberg, wdowa)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Hotel Deutsches Haus”, plac Generała Józefa Hallera 2 [w latach 1945-1990 plac Wolności 2; daw. Stary Rynek 2, plac Pierackiego 2] / w okresie międzywojennym Hotel Centralny, wł. Stanisław Klarowski, późn. wł. Jan Szerle [por. ogłoszenie: „Pierwszorzędny hotel i restauracja. Centralne ogrzewanie. Rzetelna obsługa. Stare wina. Dobra kuchnia. Dobrze pielęgnowane i wyborne piwa”; za: Księga adresowa…, 1924 rok] / w latach 80. i 90. XX wieku Bar Wisełka [bar mleczny] / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] Bar Starówka / obecnie [stan na 2025 rok] Pizzeria Beat
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 1. połowa XIX wieku [do 1945 roku budynek był dłuższy aniżeli obecnie o około 6 metrów]; modernizacja elewacji frontowej: 1911 rok [wyk. F. Wodtke]; pożar kamienicy: marzec 1945 roku; odbudowa: po 1945 roku; w latach 1899-1911 wł. Richard Borschke, kupiec; w latach 1911-1919 wł. Hermann Kallmann, kupiec; w latach 1919-1930 wł. Stanisław Klarowski; w latach 1930-1941 wł. Jan Szerle, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 24 [w latach 1945-1990 plac Wolności 24; daw. Stary Rynek 24, plac Pierackiego 24] / na początku XX wieku Adler Apotheke, wł. Richard Hoosmann / w latach 20. i 30. XX wieku Apteka pod Orłem, wł. Walter Hoosmann / obecnie [stan na 2025 rok] Apteka Dbam o Zdrowie
    (czas powstania obiektu: 2. połowa XIX wieku; przebudowa okna wystawowego: 1927 rok; remont budynku połączony ze zmianami w układzie parteru: około 1975 roku; w latach 1851-1862 wł. Moritz Kabus, aptekarz; w latach 1862-1875 wł. Emil Luedecke, aptekarz; w latach 1875-1879 wł. Hermann Niemeyer, kupiec; w latach 1879-1897 wł. Oskar Robert Mensing, kupiec; w latach 1897-1900 wł. Hermann Feldner, aptekarz; w latach 1900-1919 wł. Richard Hoosmann, aptekarz; w latach 1919-1939 wł. Walter Hoosmann, aptekarz; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 23 [w latach 1945-1990 plac Wolności 23; daw. Stary Rynek 23, plac Pierackiego 23] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład sprzętów domowych, wł. Max Kelle / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Odzieżowa Spółdzielnia Pracy / obecnie [stan na 2025 rok] Jo! Buła [bar z hamburgerami]
    (czas powstania obiektu: około 1900 roku; przebudowa parteru, I piętra i II piętra: 1905 rok; w latach 1859-1861 wł. Aleksander Preuss, kupiec; od 1861 roku wł. Heinrich Kelch i spadkobiercy; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 22 [w latach 1945-1990 plac Wolności 22; daw. Stary Rynek 22, plac Pierackiego 22] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład rowerów i maszyn [rowery, maszyny do szycia, instrumenty muzyczne, artykuły elektryczne, wirówki], wł. F. Heuthe / w latach 80. i 90. XX wieku Biuro Podróży Orbis / obecnie [stan na 2025 rok] Dymny Shisha Bar
    (czas powstania obiektu: II poł. XIX wieku [proj. I. M. Schultz]; rozbudowa [II kondygnacja], zmiany w układzie parteru i I kondygnacji: 1894 rok; powiększenie okien wystawowych w parterowej części budynku: 1912 rok; przebudowa okna wystawowego od strony rynku: 1940 rok; w latach 1894-1906 wł. Gustaw Braun, kupiec; w latach 1906-1912 wł. Max Sunfeel, kupiec; w latach 1912-1919 wł. Walter Kranz, kupiec; w latach 1919-1939 wł. Franz Schünemann, majster rzeźnicki; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Ignacy Sanko, urzędnik kolejowy)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 21 [w latach 1945-1990 plac Wolności 21; daw. Stary Rynek 21, plac Pierackiego 21] / w okresie międzywojennym Drogeria Centralna, wł. Maurycy Cieśliński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep odzieżowy / w latach 90. XX wieku zakład fotograficzny Foto Hennig / w latach 2000. kwiaciarnia
    (czas powstania obiektu: I poł. XIX wieku; przebudowa poddasza, podwyższenie elewacji frontowej, zmiana pochylenia połaci dachowych: około 1902 roku; w latach 1812-1832 wł. Carl Hildebrandt, kupiec; w latach 1832-1871 wł. Moses Behrendt, kupiec; w latach 1871-1873 wł. Eduard Muller, majster piekarski; w latach 1873-1876 wł. Johann Thiel, rentier; w latach 1876-1885 wł. Anton Schulz, kupiec; w latach 1885-1902 wł. Hermann Dargel, piwowar; w latach 1902-1911 wł. Arthur Claessen, kupiec; w latach 1911-1920 wł. Bruno Claessen; kupiec; w latach 1920-1939 wł. Mauritius Cieśliński / Maurycy Cieśliński; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Klemens Hirsz)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 20 [w latach 1945-1990 plac Wolności 20; daw. Stary Rynek 20, plac Pierackiego 20] / od lat 20. XX wieku restauracja, wł. Agnieszka i Franciszek Belau / od lat 80. XX wieku Restauracja – Kawiarnia Mocca, wł. Renata i Piotr Czapiewscy / obecnie [stan na 2025 rok] Restauracja – Pizzeria You, wł. Piotr Starzecki
    (czas powstania obiektu: około 1880 roku; przebudowa i modernizacja wnętrz [dla kupca G. Brauna]: 1896 rok; powiększenie okien wystawowych w parterowej części budynku [na potrzeby sklepu kolonialnego, wł. Richard Konopatzki]: 1910 rok; remont elewacji: 1932 rok; w latach 1876-1900 wł. Gustaw Braun, kupiec; w latach 1900-1918 wł. Richard Konopatzki [Konopacki], kupiec; w latach 1918-1921 wł. Karl Eisenack, kupiec zbożowy; w latach 1921-1939 wł. Agnieszka Belau)

osoby widoczne:

przechodnie

datowanie:

lata 1939-1944

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, architektura, historia, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, usługi, infrastruktura turystyczna, hotelarstwo, obiekty turystyczne, hotel, hotele Tczew, religia, zagadnienia wyznaniowe, Kościół katolicki, Kościół rzymskokatolicki, obiekty sakralne, obiekty sakralne Tczew, architektura gotycka, II wojna światowa, wojna 1939-1945, nazizm

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, rynek, Stary Rynek, plac Pierackiego, plac Bronisława Pierackiego, Adolf Hitler Platz, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 1, plac Hallera 2, plac Hallera 20, plac Hallera 21, plac Hallera 22, plac Hallera 23, plac Hallera 24, ulica Mickiewicza, ulica Adama Mickiewicza, ulica Mickiewicza 7, ulica Wyszyńskiego, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ulica Wyszyńskiego 3, ulica Wyszyńskiego 6, ulica Wyszyńskiego 8, fara, Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, wieża kościelna, wieża kościoła farnego, wieża kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, Hotel Deutsches Haus, przechodnie, okupacja, okupacja niemiecka, okupacja hitlerowska, III Rzesza, swastyka, hakenkreuz, Krauskopf, logo Fritz Krauskopf, fotokopia, lata 1939-1944

uwagi:

  • fotografia czarno-biała
  • fotokopia

autor zdjęcia:

brak danych

sygnatura:

VI2b-1296/RZS     

numer teczki:

15

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie