Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Wolności (obecnie plac Generała Józefa Hallera). Lata 80. XX wieku

Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Wolności (obecnie plac Generała Józefa Hallera). Lata 80. XX wieku

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

  • ulica Podgórna (w latach 1881-1904 Berlinerstrasse / Bergstrasse; w latach 1931-1939 ulica Podgórna; w latach 1939-1945 Bergstrasse; po 1945 roku ulica Podgórna)
  • plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
  • ulica Lipowa (w latach 1881-1931 Lindenstrasse; w latach 1931-1939 ulica Lipowa; w latach 1939-1945 Lindenstrasse; po 1945 roku ulica Lipowa)

obiekty / miejsca widoczne:

  • kamienica narożna opatrzona szyldem „Pasmanteria”, plac Generała Józefa Hallera 12 [w latach 1945-1990 plac Wolności 12; daw. Stary Rynek 12, plac Pierackiego 12] / w latach 1771-1800? punkt pocztowy, kier. Jan Samuel Hoppe [w 1773 roku budynek określany jako „dom pierwszej klasy”] / na początku XX wieku [stan na 1909 rok] wyszynk-restauracja / w latach 80. i 90. XX wieku pasmanteria / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2007 rok] STS Zakłady Bukmacherskie / obecnie [stan na 2025 rok] sklep z odzieżą nową i używaną Eko Szafa
    (czas powstania obiektu: XVIII wiek (?); przebudowa: XIX wiek; remont elewacji i budowa arkad: 1924 rok; likwidacja dużego komina, wyburzenie oficyny i przebudowa elewacji tylnej: 1972 rok; w latach 1887-1890 wł. Theodor Wermke z Królewca, kupiec; w latach 1890-1895 wł. Heinrich Kaschuschke, rzeźnik; w latach 1895-1901 wł. Gustaw Josepsohn, kupiec; w latach 1901-1939 [stan na sierpień 1939 roku] wł. Leopold Tessmer; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica narożna opatrzona szyldem „Społem Samoobsługa. Wina. Słodycze. Przetwory. Drób”, plac Generała Józefa Hallera 13 [w latach 1945-1990 plac Wolności 13; daw. Stary Rynek 13, plac Pierackiego 13] / w latach 20. XX wiek [stan na 1924 rok] skład kolonialny, restauracja i fabryka wódek, wł. Robert Baniecki / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep PSS Społem / w latach 90. XX wieku [stan na 1990 rok] supermarket IKA oraz [stan na 1995 rok] sklep wielobranżowy Gemak / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2004 rok] salon prasowy Kolporter / obecnie [stan na 2025 rok] usługi kserograficzne
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVI wiek; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1. połowa XIX wieku; przebudowa fasady południowej i przebicie okna od strony ulicy Lipowej [wyk. J. Wiśniewski, cieśla]: 1891 rok; podwyższenie elewacji frontowej: 1921 rok; modernizacja budynku i wyburzenie oficyny: lata 1974-1975; w latach 1882-1907 wł. Emil Priebe, kupiec; w latach 1907-1920 wł. Otto Schwanke, kupiec; w latach 1920-1943 wł. Robert Baniecki, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Romuald Baniecki;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Leon Stemplewski, handlarz)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem [„Ryby”], plac Generała Józefa Hallera 14 [w latach 1945-1990 plac Wolności 14; daw. Stary Rynek 14, plac Pierackiego 14] / w latach 20. i 30. XX wieku „dom bławatów i konfekcji, towarów krótkich i galanterii”, wł. Stanisław Pańcierzyński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep rybny / w latach 90. XX wieku i w latach 2000. XXI wieku salon RTV AGD / obecnie [stan na 2025 rok] salon RTV AGD JAREX
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1912 rok [kamienica odbudowana po pożarze południowej pierzei rynku]; w latach 1865-1907 wł. Julius Wagner, kupiec; w latach 1907-1922 wł. Julius Wagner i Simon Goldstein; w latach 1922-1936 wł. Stanisław Pańcierzyński, kupiec; w latach 1936-1939 wł. Franciszek Malewski, kupiec z Pelplina; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. spadkobiercy Franciszka Malewskiego;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Stejka [imię nieznane], urzędnik)
  • kamienica narożna opatrzona szyldem „Restauracja Centralna”, ulica Lipowa 5/6 / około 1880 roku dom mieszkalny z podwórzem, spichlerz oraz stajnia / w pierwszym ćwierćwieczu XX wieku fabryka mebli [niem. Gebrüder Friedrich Möbelfabrik], wł. Bruno i Kurt Friedrich [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924] / na przełomie lat 30. i 40. XX wieku Cafe und Konditorei Damröse [cukiernia i kawiarnia] / w latach 80. i 90. XX wieku restauracja / obecnie [stan na 2025 rok] Yasmine Salon Sukien Ślubnych
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVII wiek; czas powstania obiektu w obecnym kształcie [budynek w stylu secesyjnym]: około 1913 roku; gruntowny remont połączony z przebudową pomieszczeń w obrębie I kondygnacji: 1954 rok; w latach 1888-1906 wł. Robert Lebenstein; w roku 1906 wł. Franz Jahn z Wielkich Łunaw [współcześnie gm. Chełmno], właściciel ziemski; w latach 1906-1945 wł. Bruno i Kurt Friedrich, kupcy; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „[Restauracja] Centralna”, ulica Podgórna 1 [niem. Bergstrasse 1] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] zakład fryzjerski, wł. Maria Nadolska / w latach 80. i 90. XX wieku restauracja [część parteru] / obecnie [stan na 2025 rok] Studio Fryzjerskie Angel
    (czas powstania obiektu: 1749 rok; przebudowa z nadaniem elewacji frontowej cech klasycyzujących: 2. połowa XIX wieku; powiększenie okna wystawowego od strony ulicy Podgórnej: 1909 rok; w latach 1884-1901 wł. Rudolf Tiedmann i Theodor Pantzlaff, kupcy; w latach 1901-1905 wł. Franz Nadolski, browarnik; w latach 1905-1918 wł. August Kuhnast; w latach 1918-1945 wł. Maria Nadolska, wdowa; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Bernard Dietrich, malarz; Matylda Reszczyńska, wdowa)

datowanie:

15 października 1985

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, sieci handlowe, usługi, gastronomia, przemysł spożywczy, przemysł gastronomiczny, restauracje, restauracje Tczew, PRL, Polska Rzeczpospolita Ludowa

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, Stare Miasto, rynek, plac Wolności, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Wolności 12, plac Hallera 12, pasmanteria, pasmanteria – plac Wolności 12 – Tczew, pasmanteria – plac Hallera 12 – Tczew, plac Wolności 13, plac Hallera 13, PSS Społem, Powszechna Spółdzielnia Spożywców Społem, sklep samoobsługowy, sklep samoobsługowy – plac Wolności 13 – Tczew, PSS Społem – plac Wolności 13 – Tczew, plac Wolności 14, plac Hallera 14, ulica Lipowa, ulica Lipowa 5/6, restauracja, Restauracja Centralna, Centralka, restauracja – ulica Lipowa 5/6 – Tczew, Restauracja Centralna – ulica Lipowa 5/6 – Tczew, ulica Podgórna, ulica Podgórna 1, restauracja – ulica Podgórna 1 – Tczew, Restauracja Centralna – ulica Podgórna 1 – Tczew, przechodnie, październik 1985, 15 października 1985, 15.10.1985, 1985 rok, lata 80. XX wieku

uwagi:

fotografia czarno-biała

autor zdjęcia:

Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi

sygnatura:

VI2b-1298/RZS

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie