miejscowość:
Tczew
osiedle:
Stare Miasto
ulice / place:
- ulica Podgórna (w latach 1881-1904 Berlinerstrasse / Bergstrasse; w latach 1931-1939 ulica Podgórna; w latach 1939-1945 Bergstrasse; po 1945 roku ulica Podgórna)
- plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
- ulica Lipowa (w latach 1881-1931 Lindenstrasse; w latach 1931-1939 ulica Lipowa; w latach 1939-1945 Lindenstrasse; po 1945 roku ulica Lipowa)
obiekty / miejsca widoczne:
- kamienica narożna opatrzona szyldem „IKA”, plac Generała Józefa Hallera 13 [w latach 1945-1990 plac Wolności 13; daw. Stary Rynek 13, plac Pierackiego 13] / w latach 20. XX wiek [stan na 1924 rok] skład kolonialny, restauracja i fabryka wódek, wł. Robert Baniecki / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep PSS Społem / w latach 90. XX wieku [stan na 1990 rok] supermarket IKA oraz [stan na 1995 rok] sklep wielobranżowy Gemak / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2004 rok] salon prasowy Kolporter / obecnie [stan na 2025 rok] usługi kserograficzne
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVI wiek; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1. połowa XIX wieku; przebudowa fasady południowej i przebicie okna od strony ulicy Lipowej [wyk. J. Wiśniewski, cieśla]: 1891 rok; podwyższenie elewacji frontowej: 1921 rok; modernizacja budynku i wyburzenie oficyny: lata 1974-1975; w latach 1882-1907 wł. Emil Priebe, kupiec; w latach 1907-1920 wł. Otto Schwanke, kupiec; w latach 1920-1943 wł. Robert Baniecki, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Romuald Baniecki;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Leon Stemplewski, handlarz) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Artykuły spożywcze. Pieczywo. Drób. Mięso. Wędliny”, plac Generała Józefa Hallera 14 [w latach 1945-1990 plac Wolności 14; daw. Stary Rynek 14, plac Pierackiego 14] / w latach 20. i 30. XX wieku „dom bławatów i konfekcji, towarów krótkich i galanterii”, wł. Stanisław Pańcierzyński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep rybny / w latach 90. XX wieku i w latach 2000. XXI wieku salon RTV AGD / obecnie [stan na 2025 rok] salon RTV AGD JAREX
(czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1912 rok [kamienica odbudowana po pożarze południowej pierzei rynku]; w latach 1865-1907 wł. Julius Wagner, kupiec; w latach 1907-1922 wł. Julius Wagner i Simon Goldstein; w latach 1922-1936 wł. Stanisław Pańcierzyński, kupiec; w latach 1936-1939 wł. Franciszek Malewski, kupiec z Pelplina; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. spadkobiercy Franciszka Malewskiego;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Stejka [imię nieznane], urzędnik) - kamienica narożna opatrzona szyldem „Restauracja [Centralna]”, ulica Lipowa 5/6 / około 1880 roku dom mieszkalny z podwórzem, spichlerz oraz stajnia / w pierwszym ćwierćwieczu XX wieku fabryka mebli [niem. Gebrüder Friedrich Möbelfabrik], wł. Bruno i Kurt Friedrich [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924] / na przełomie lat 30. i 40. XX wieku Cafe und Konditorei Damröse [cukiernia i kawiarnia] / w latach 80. i 90. XX wieku restauracja / obecnie [stan na 2025 rok] Yasmine Salon Sukien Ślubnych
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVII wiek; czas powstania obiektu w obecnym kształcie [budynek w stylu secesyjnym]: około 1913 roku; gruntowny remont połączony z przebudową pomieszczeń w obrębie I kondygnacji: 1954 rok; w latach 1888-1906 wł. Robert Lebenstein; w roku 1906 wł. Franz Jahn z Wielkich Łunaw [współcześnie gm. Chełmno], właściciel ziemski; w latach 1906-1945 wł. Bruno i Kurt Friedrich, kupcy; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „[Restauracja] Centralna”, ulica Podgórna 1 [niem. Bergstrasse 1] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] zakład fryzjerski, wł. Maria Nadolska / w latach 80. i 90. XX wieku restauracja [część parteru] / obecnie [stan na 2025 rok] Studio Fryzjerskie Angel
(czas powstania obiektu: 1749 rok; przebudowa z nadaniem elewacji frontowej cech klasycyzujących: 2. połowa XIX wieku; powiększenie okna wystawowego od strony ulicy Podgórnej: 1909 rok; w latach 1884-1901 wł. Rudolf Tiedmann i Theodor Pantzlaff, kupcy; w latach 1901-1905 wł. Franz Nadolski, browarnik; w latach 1905-1918 wł. August Kuhnast; w latach 1918-1945 wł. Maria Nadolska, wdowa; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Bernard Dietrich, malarz; Matylda Reszczyńska, wdowa) - kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Podgórna 2 [niem. Bergstrasse 2] / około 1880 roku dom mieszkalny z budynkiem bocznym, drewniana stajnia i ustęp / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] piekarnia, wł. Marta Wiśniecka; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep z pieczywem / obecnie [stan na 2025 rok] Magia Smaku Firma Cateringowa
(czas powstania obiektu [dzisiejszy parter i I piętro]: 1748 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; przebudowa wnętrz w parterowej części budynku: 1922 rok; rozbudowa [II piętro]: lata 1925-1935; przebudowa sklepu: około 1975 roku; w latach 1859-1900 wł. Otto Rudolph Klein, browarnik; w latach 1900-1922 wł. Johann i Michael Woytowicz, szewcy; w latach 1922-1930 wł. Roman Wiśnicki, piekarz; w latach 30. XX wieku [stan na sierpień 1939 roku] wł. Marta Brążkowska (?); w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Bolesław Mikołajewski, zam. w Elblągu) - kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Podgórna 3 [niem. Bergstrasse 3] / na początku XX wieku [stan na 1914 rok] magazyn sklepu meblowego Gebrüder Friedrich Möbelfabrik / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] kwiaciarnia, wł. Alfred Schlesier oraz warsztat kuśnierski, wł. Chaim Tajtelbaum / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep Druh /od lat 90. XX wieku zakład optyczny, wł. Jacek Schleser
(czas powstania obiektu [parter i I piętro, częściowo zniekształcone w późniejszych okresach]: XVII-XVIII wieku; rozbudowa [II piętro] i przebudowa komina w tylnej oficynie: około 1900 roku; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; remont elewacji frontowej: po 1914 roku; w latach 1819-1856 wł. Johann Gottlieb Schwartz, rzeźnik; w latach 1856-1859 wł. Vincenty Senger, piekarz; w latach 1859-1862 wł. August Ledat, kupiec; w latach 1862-1863 wł. Gustaw Rentel, ziemianin; w latach 1863-1889 wł. August Friedrich, krawiec; w latach 1889-1897 wł. Johann August Friedrich, kupiec; w latach 1897-1939 [stan na sierpień 1939 roku] wł. Bracia Friedrich; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Teofil Janowski, robotnik; J. Maszkowski, tapicer; K. Pannek, tapicer; Helena Ziemens, wdowa)
datowanie:
31 października 1990
hasła przedmiotowe / hasła ogólne:
Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, usługi, gastronomia, przemysł spożywczy, przemysł gastronomiczny, restauracje, restauracje Tczew, transport, motoryzacja
hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:
Tczew, Stare Miasto, rynek, plac Wolności, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 13, IKA, sklep IKA, IKA – plac Hallera 13 – Tczew, sklep IKA – plac Hallera 13 – Tczew, plac Hallera 14, sklep spożywczy, sklep mięsny, sklep spożywczy – plac Hallera 14 – Tczew, sklep mięsny – plac Hallera 14 – Tczew, ulica Lipowa, ulica Lipowa 5/6, restauracja, Restauracja Centralna, Centralka, restauracja – ulica Lipowa 5/6 – Tczew, Restauracja Centralna – ulica Lipowa 5/6 – Tczew, ulica Podgórna, ulica Podgórna 1, restauracja – ulica Podgórna 1 – Tczew, Restauracja Centralna – ulica Podgórna 1 – Tczew, ulica Podgórna 2, ulica Podgórna 3, przechodnie, samochód osobowy, Dacia, październik 1990, 31 października 1990, 31.10.1990, 1990 rok, lata 90. XX wieku
uwagi:
fotografia czarno-biała
autor zdjęcia:
Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi
sygnatura:
VI2b-1299/RZS
zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie
Podobne:
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Wolności (obecnie plac Generała Józefa Hallera). Lata 80. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Restauracja Centralna u zbiegu ulic Lipowej i Podgórnej. Widok od strony placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
