miejscowość:
Tczew
osiedle:
Stare Miasto
ulice / place:
- plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
- ulica Stefana Okrzei (w latach 1881-1904 Langestrasse; w latach 1904-1920 Forsterstrasse; w latach 1920-1939 ulica Forstera; w latach 1939-1945 Forsterstrasse; od 1945 roku ulica Stefana Okrzei)
- plac św. Grzegorza (w latach 1904-? St. Georgen Kirchen Platz; w latach 1931-1939 plac św. Grzegorza; w latach 1939-1945 St. Georgen Platz; w latach 1960-1990 plac Komuny Paryskiej)
obiekty / miejsca widoczne:
- kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldami „Wiejski Dom Towarowy” i „Gemak Sklep Wielobranżowy”, plac Generała Józefa Hallera 4 [w latach 1945-1990 plac Wolności 4; daw. Stary Rynek 4, plac Pierackiego 4] / na początku XX wieku [do 1905 roku] sklep bławatny, wł. Joseph Eisenstaedt [ojciec Alfreda Eisenstaedta] / w okresie międzywojennym Dom Towarów Modnych Wojciech Witosławski i Bracia [konfekcja męska, konfekcja damska, bławaty, towary krótkie, firany, dywany, chodniki] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Wiejski Dom Towarowy / w latach. 90. XX wieku sklep wielobranżowy Gemak
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: I połowa XIX wieku; przebudowa [dla kupca Josepha Eisenstaedta]: 1900 rok; rozbudowa [II kondygnacja]: 1909 rok; przebudowa parteru: 1970 rok; w latach 1899-1905 wł. Joseph Eisenstaedt, kupiec; w latach 1905-1927 wł. Hermann Kalmann; w latach 1927-1932 wł. Edmund Witosławski i Wojciech Witosławski, kupcy; w latach 1932-1939 wł. Edmund Witosławski, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska w Tczewie) - kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 5 [w latach 1945-1990 plac Wolności 5; daw. Stary Rynek 5, plac Pierackiego 5] / od 1903 roku do lat 40. XX wieku skład kapeluszy, wł. Alojzy Kirkowski / w latach 30. XX wieku [stan na sierpień 1939 roku] Pomorskie Stowarzyszenie Ubezpieczeń / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep obuwniczy / w latach 90. XX wieku sklep komputerowy Optimus / obecnie [stan na 2025 rok] agencja pocztowa oraz POLWAR. Kasy i drukarki fiskalne online – Serwis – Komputery – Laptopy – Akcesoria
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVI-XVII wiek; odbudowa po pożarze [z nadaniem elewacji frontowej cech eklektycznych klasycyzujących; wyk. G. Wilke]: 1901 rok; prace remontowe w obrębie parteru i powiększenie okna wystawowego od strony rynku: 1903 rok; przebudowa parteru: 1970 rok; w 1877 roku wł. Johann Enss, kupiec; w latach 1877-1921 wł. Clara Leopold z d. Schwonke; w latach 1921-1939 wł. Katarzyna Henninges, wdowa; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Urszula Zblewska) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Kiermasz mebli Jedność”, plac Generała Józefa Hallera 6 [w latach 1945-1990 plac Wolności 6; daw. Stary Rynek 6, plac Pierackiego 6] / na początku XX wieku Berliner Wahrenhaus [dom handlowy], wł. Sally Jontofsohn / w okresie międzywojennym Dom Towarowy Bazar, kier. Alojzy Synak / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] internat Zasadniczej Szkoły Zawodowej i Technikum Mechanicznego w Tczewie
(czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1907-1910 [autor proj. Maks Flier]; w latach 1899-1922 wł. Sally Jontofsohn, kupiec; od 1922 roku wł. Władysław Maciejewski, kupiec;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: H. Gliniecki, kupiec; Alojzy Synak, kupiec) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Obuwie”, ulica Stefana Okrzei 18 [w latach 1920-1939 ulica Forstera 18] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] piekarnia, wł. Monika Senger / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] zakład szewski / w latach 90. XX wieku sklep obuwniczy
(czas powstania obiektu: 2. ćwierćwiecze XIX wieku [około 1839 roku, dla piekarza C. Mecka]; budowa nowego pieca piekarskiego: 1893 rok; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; przebudowa pomieszczeń sklepowych: 1936 rok; w latach 1839-1842 wł. Regina Elżbieta Goertz z domu Neumann, wdowa; w latach 1842-1847 wł. Conrad Gustaw Wiegand, mistrz piekarski; w latach 1847-1856 wł. Aleksander Preuss, kupiec; w latach 1856-1870 wł. August Kowalski; w latach 1870-1884 wł. Friedrich Daniel Roehl, kupiec; w latach 1884-1887 wł. Martin Kadisch, kupiec; w latach 1887-1893 wł. Gustaw Hennemann, majster rzeźnicki; w latach 1893-1934 wł. Joseph Senger, mistrz piekarski; w latach 1934-1937 wł. Stefan Keiling z żoną; w latach 1937-1939 wł. Gertruda Gierdalska; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Suprynowicz [imię nieznane];
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Minna Sommer) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Tekstylny”, plac Generała Józefa Hallera 7 [w latach 1945-1990 plac Wolności 7; daw. Stary Rynek 7, plac Pierackiego 7] / przed 1920 rokiem Conditorei & Cafe Dirschau, wł. Hermann Biermann [cukiernia i kawiarnia] / w latach 40. i 50. XX wieku bar Gastronomia, wł. Bracia Guzowie [wyroby cukiernicze, kuchnia francusko-warszawska] / w latach 80. i na początku lat 90. XX wieku sklep z artykułami muzycznymi i elektronicznymi / w latach 90. XX wieku sklep tekstylny / obecnie [stan na 2025 rok] salon jubilersko-perfumeryjny Da’Fumer
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie [dom parafialny gminy ewangelickiej, tzw. dom szachulcowy]: przełom XVII i XVIII wieku, przypuszczalnie lata 1698-1728; rozbiórka: 1898 rok; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1904 rok [część od strony ulicy], 1910 rok [część od strony podwórza]; remont kapitalny: lata 1959-1960; w latach 1896-1904 wł. Anna i Rudolf Schultz; w latach 1904-1910 wł. Theophil Niclas z Sopotu, rentier; w latach 1910-1931 wł. Hermann Biermann, cukiernik; w latach 1931-1935 wł. Pomorskie Stowarzyszenie Ubezpieczeń od Ognia w Toruniu; w latach 1935-1939 [stan na sierpień 1939 roku] wł. Barbara Polewicz; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Janina Polewicz;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Marta Fast, krawcowa; dr Stanisław Kaznowski, adwokat; Laura Riede, wdowa) - kamienica mieszkalno-usługowa [kamienica z figurami czterech pór roku], plac Generała Józefa Hallera 8 [w latach 1945-1990 plac Wolności 8; daw. Stary Rynek 8, plac Pierackiego 8] / na początku XX wieku Pfarrhaus Evangelischen Kirchengemeinde [plebania ewangelicka] / w latach 30. XX wieku [stan na sierpień 1939 roku] Dom Parafialny Gminy Ewangelickiej, tzw. Dom Pastora / po 1945 roku dom czynszowy wielomieszkaniowy
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 1795 rok; czas powstania obiektu w obecnym kształcie [budynek główny wraz z oficyną boczną]: 1898 rok; w latach 1844-1861 wł. Carl Gottfried Ferdinand Senger, kupiec; w latach 1861-1870 wł. Johanna Wilhelmina Senger, wdowa po Carlu Gottfriedzie Sengerze; od 1870 roku wł. kościół ewangelicki pw. św. Jerzego [na mocy testamentu Carla Gottfrieda Sengera z 22 kwietnia 1861 roku]; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 9 [w latach 1945-1990 plac Wolności 9; daw. Stary Rynek 9, plac Pierackiego 9] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład bławatów i galanterii, wł. W. Krupski i W. Szynalewski oraz skład kolonialny, wł. Antoni Keister / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep z artykułami sportowymi / w latach 90. XX wieku sklep z artykułami dla dzieci i niemowląt „Wszystko dla dziecka” / w latach ?-2022 Kebab BDPOL
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: około 1830 roku; rozbiórka [spowodowana złym stanem technicznym budynku]: 1933 rok; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1933-1934; w latach 1923-1931 wł. Antonina Keister; w latach 1931-1939 wł. Władysław Krupski, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Krupska [imię nieznane];
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Jan Keister, robotnik) - Kościół pw. św. Stanisława Kostki w Tczewie, plac św. Grzegorza [w latach 1960-1990 plac Komuny Paryskiej]
(kościół jednonawowy o założeniu halowym z charakterystyczną ośmioboczną wieżą, ufundowany przez księcia Mściwoja II [dokument fundacyjny z 1289 roku];
czas powstania obiektu: wschodnia część prezbiterium – lata 1330-1340, zachodnia część nawy głównej – 2. dziesięciolecie XV wieku; obecny hełm wieży – 1. połowa XIX wieku [pierwotnie zwieńczenie wieży było inne];
daw. Kościół pw. Najświętszej Marii Panny, późn. [jeszcze przed reformacją] Kościół pw. św. Mikołaja; w latach 1819-1852 [po kasacie zakonu dominikanów] kościół filialny Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego; w latach 1853-1945 Kościół pw. św. Jerzego, własność gminy luterańskiej [obiekt przekazany ewangelikom w zamian za pomoc finansową udzieloną parafii katolickiej przez króla Fryderyka Wilhelma III]; w latach 1918-1945 kościół ewangelicko-unijny wchodzący w skład Superintendentury Tczew-Starogard Ewangelickiego Kościoła Unijnego; po 1945 roku Kościół pw. św. Stanisława Kostki – Filia Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego, pot. kościół szkolny)
za: https://zabytek.pl/pl/obiekty/tczew-kosciol-ob-fil-szkolny-pw-sw-stanislawa
osoby widoczne:
przechodnie
datowanie:
3 lipca 1992
hasła przedmiotowe / hasła ogólne:
Tczew, historia, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, architektura, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, transport, motoryzacja, religia, zagadnienia wyznaniowe, Kościół katolicki, Kościół rzymskokatolicki, obiekty sakralne, obiekty sakralne Tczew, architektura gotycka
hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:
Tczew, Stare Miasto, rynek, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 4, Wiejski Dom Towarowy, sklep wielobranżowy, Gemak, sklep wielobranżowy Gemak, Wiejski Dom Towarowy – plac Hallera 4 – Tczew, sklep wielobranżowy – plac Hallera 4 – Tczew, Gemak – plac Hallera 4 – Tczew, sklep wielobranżowy Gemak – plac Hallera 4 – Tczew, plac Hallera 5, plac Hallera 6, Jedność, meble, meble Jedność, kiermasz, kiermasz mebli, kiermasz mebli Jedność, ulica Okrzei, ulica Stefana Okrzei, ulica Okrzei 18, obuwie, sklep obuwniczy, obuwie – ulica Okrzei 18 – Tczew, sklep obuwniczy – ulica Okrzei 18 – Tczew, plac Hallera 7, tekstylia, sklep tekstylny, tekstylia – plac Hallera 7 – Tczew, sklep tekstylny – plac Hallera 7 – Tczew, plac Hallera 8, cztery pory roku, figury czterech pór roku, kamienica z figurami czterech pór roku, plac Hallera 9, kościół podominikański, kościół szkolny, kościół pw. św. Stanisława Kostki w Tczewie, kościół szkolny – plac św. Grzegorza – Tczew, kościół pw. św. Stanisława Kostki – plac św. Grzegorza – Tczew, samochód osobowy, Opel, Polonez, samochód dostawczy, Mercedes T1, przechodnie, oświetlenie uliczne, lipiec 1992, 3 lipca 1992, 3.07.1992, 1992 roku, lata 90. XX wieku
uwagi:
fotografia czarno-biała
autor zdjęcia:
Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi
sygnatura:
VI2b-1289/RZS
numer teczki:
14
zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie
Podobne:
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
Tczew. Fragment placu Generała Józefa Hallera (daw. plac Wolności). Widok od strony ulicy Garncarskiej. Na drugim planie kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Widok od strony placu Generała Józefa Hallera (daw. plac Wolności). Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
