miejscowość:
Tczew
osiedle:
Stare Miasto
ulice / place:
- plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
- ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego (niem. Bahnhofstrasse; w latach 1931-1939 i 1945-1960 ulica Dworcowa; w latach 1960-1997 ulica 1 Maja)
obiekty / miejsca widoczne:
- Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 6 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 2]
(czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku [wieża: 2. połowa XIII wieku, prezbiterium: 1. połowa XIV wieku, korpus nawowy: przed 1364 rokiem]) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldami „Odzież” i „Jubiler Cezar”, plac Generała Józefa Hallera 1 [w latach 1945-1990 plac Wolności 1; daw. Stary Rynek 1, plac Pierackiego 1] / około 1900 roku sklep żelazny [niem. Eisenhandlung], wł. Joseph Sternberg / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wyrobów tytoniowych, wł. Marian Wyszyński oraz Warszawskie Towarzystwo Transportu i Żeglugi S.A. [przedsiębiorstwo ekspedycyjno-transportowe] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep jubilerski Jubiter [parter], sklep odzieżowy Galanteria [parter] oraz biura Tczewskiego Domu Kultury [I piętro] / obecnie [stan na 2025 rok] Jubiler Cezary
(czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1. połowa XIX wieku; przebudowa okna wystawowego od strony ulicy 1 Maja [współcześnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego]: 1907 rok; w latach 1891-1939 wł. Joseph Sternberg, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Helena Bartsch, prokurentka; Michał Gembarowski; Bronisław Henner, kupiec; Piotr Hlibczuk, urzędnik; Benedykta Rutkowska, stenotypistka; Minna Sternberg, wdowa) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Bar Wisełka”, plac Generała Józefa Hallera 2 [w latach 1945-1990 plac Wolności 2; daw. Stary Rynek 2, plac Pierackiego 2] / w okresie międzywojennym Hotel Centralny, wł. Stanisław Klarowski, późn. Jan Szerle [por. ogłoszenie: „Pierwszorzędny hotel i restauracja. Centralne ogrzewanie. Rzetelna obsługa. Stare wina. Dobra kuchnia. Dobrze pielęgnowane i wyborne piwa”; za: Księga adresowa…, 1924 rok] / w latach 80. XX wieku Bar Wisełka [bar mleczny] / obecnie [stan na 2025 rok] Pizzeria Beat
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 1. połowa XIX wieku [do 1945 roku budynek był dłuższy aniżeli obecnie o około 6 metrów]; modernizacja elewacji frontowej: 1911 rok [wyk. F. Wodtke]; pożar kamienicy: marzec 1945 roku; odbudowa: po 1945 roku; w latach 1899-1911 wł. Richard Borschke, kupiec; w latach 1911-1919 wł. Hermann Kallmann, kupiec; w latach 1919-1930 wł. Stanisław Klarowski; w latach 1930-1941 wł. Jan Szerle, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Księgarnia Poemat”, plac Generała Józefa Hallera 3 [w latach 1945-1990 plac Wolności 3; daw. Stary Rynek 3, plac Pierackiego 3] / w okresie międzywojennym Dom Towarów Modnych Wojciech Witosławski i Bracia [konfekcja męska, konfekcja damska, bławaty, towary krótkie, firany, dywany, chodniki] / w latach 30. XX wieku [od 1931 roku] zakład naprawy obuwia, wł. Polska Spółka Obuwia „Bata” Spółka Akcyjna w Krakowie / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Dom Książki w Tczewie. Filia Domu Książki w Gdańsku Wrzeszczu / w latach 90. XX wieku [stan na 1992 rok] i w latach 2000. XXI wieku [stan na 2001 rok] Księgarnia Poemat / obecnie [stan na 2025 rok] sklep spożywczy Żabka
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: około 1894 roku [do 1945 roku budynek był dłuższy niż obecnie o około 5 metrów]; pożar: marzec 1945 roku [budynek zniszczony w 80 procentach]; odbudowa po pożarze [z pozostawieniem elewacji frontowej, ale z nowym wnętrzem, wspólnym z kamienicą nr 2]: po 1945 roku; w latach 1892-1907 wł. Hermann Jacobi, kupiec; w latach 1907-1912 wł. Spółka Handlowa Joseph Eisenstaedt w Tczewie [właściciele spółki: Hermann Kalmann i Joseph Eisenstaedt]; w latach 1912-1917 wł. Hermann Kalmann, kupiec; w latach 1917-1932 wł. Edmund Witosławski i Wojciech Witosławski, kupcy; w latach 1932-1939 wł. Edmund Witosławski; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldami „Wiejski Dom Towarowy” i „Gemak Sklep Wielobranżowy. Pasmanteria – Dziewiarstwo – Konfekcja – Obuwie – Tkaniny – Dywany – Zasłony – Firany”, plac Generała Józefa Hallera 4 [w latach 1945-1990 plac Wolności 4; daw. Stary Rynek 4, plac Pierackiego 4] / na początku XX wieku [do 1905 roku] sklep bławatny, wł. Joseph Eisenstaedt [ojciec Alfreda Eisenstaedta] / w okresie międzywojennym Dom Towarów Modnych Wojciech Witosławski i Bracia [konfekcja męska, konfekcja damska, bławaty, towary krótkie, firany, dywany, chodniki] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Wiejski Dom Towarowy / w latach. 90. XX wieku sklep wielobranżowy Gemak
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 1. połowa XIX wieku; przebudowa [dla kupca Josepha Eisenstaedta]: 1900 rok; rozbudowa [II kondygnacja]: 1909 rok; przebudowa parteru: 1970 rok; w latach 1899-1905 wł. Joseph Eisenstaedt, kupiec; w latach 1905-1927 wł. Hermann Kalmann; w latach 1927-1932 wł. Edmund Witosławski i Wojciech Witosławski, kupcy; w latach 1932-1939 wł. Edmund Witosławski, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Gminna Spółdzielnia Samopomoc Chłopska w Tczewie) - kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 5 [w latach 1945-1990 plac Wolności 5; daw. Stary Rynek 5, plac Pierackiego 5] / od 1903 roku do lat 40. XX wieku skład kapeluszy, wł. Alojzy Kirkowski / w latach 30. XX wieku [stan na sierpień 1939 roku] Pomorskie Stowarzyszenie Ubezpieczeń / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep obuwniczy / w latach 90. XX wieku sklep komputerowy Optimus / obecnie [stan na 2025 rok] agencja pocztowa oraz POLWAR. Kasy i drukarki fiskalne online – Serwis – Komputery – Laptopy – Akcesoria
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVI-XVII wiek; odbudowa po pożarze [z nadaniem elewacji frontowej cech eklektycznych klasycyzujących; wyk. G. Wilke]: 1901 rok; prace remontowe w obrębie parteru i powiększenie okna wystawowego od strony rynku: 1903 rok; przebudowa parteru: 1970 rok; w 1877 roku wł. Johann Enss, kupiec; w latach 1877-1921 wł. Clara Leopold z d. Schwonke; w latach 1921-1939 wł. Katarzyna Henninges, wdowa; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Urszula Zblewska)
osoby widoczne:
przechodnie
datowanie:
3 lipca 1992
hasła przedmiotowe / hasła ogólne:
Tczew, historia, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, architektura, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, usługi, gastronomia, przemysł spożywczy, przemysł gastronomiczny, bary Tczew, transport, motoryzacja, infrastruktura drogowa, religia, zagadnienia wyznaniowe, Kościół katolicki, Kościół rzymskokatolicki, obiekty sakralne, obiekty sakralne Tczew, architektura gotycka
hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:
Tczew, Stare Miasto, rynek, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 1, jubiler, jubiler Cezar, zakład jubilerski, jubiler – plac Hallera 1 – Tczew, jubiler Cezar – plac Hallera 1 – Tczew, zakład jubilerski – plac Hallera 1 – Tczew, odzież, sklep odzieżowy, odzież – plac Hallera 1 – Tczew, sklep odzieżowy – plac Hallera 1 – Tczew, plac Hallera 2, bar, bar mleczny, Wisełka, bar Wisełka, bar – plac Hallera 2 – Tczew, bar mleczny – plac Hallera 2 – Tczew, Wisełka – plac Hallera 2 – Tczew, bar Wisełka – plac Hallera 2 – Tczew, plac Hallera 3, księgarnia, księgarnia Poemat, księgarnia – plac Hallera 3 – Tczew, księgarnia Poemat – plac Hallera 3 – Tczew, plac Hallera 4, Wiejski Dom Towarowy, sklep wielobranżowy, Gemak, sklep wielobranżowy Gemak, Wiejski Dom Towarowy – plac Hallera 4 – Tczew, sklep wielobranżowy – plac Hallera 4 – Tczew, Gemak – plac Hallera 4 – Tczew, sklep wielobranżowy Gemak – plac Hallera 4 – Tczew, plac Hallera 5, ulica Wyszyńskiego 6, fara, Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, wieża kościelna, wieża kościoła farnego, wieża kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, Taxi, postój taksówek, przechodnie, samochód osobowy, Łada Samara, samochód dostawczy, Mercedes T1, Mercedes MB100, lipiec 1992, 3 lipca 1992, 3.07.1992, 1992 rok, lata 90. XX wieku
uwagi:
fotografia czarno-biała
autor zdjęcia:
Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi
sygnatura:
VI2b-1290/RZS
numer teczki:
14
zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie







