Tczew. Stare Miasto. Fragment ulicy 1 Maja (obecnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego). Widok od strony rynku. Lata 80. XX wieku

Tczew. Stare Miasto. Fragment ulicy 1 Maja (obecnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego). Widok od strony rynku. Lata 80. XX wieku

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

  • ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego (niem. Bahnhofstrasse; w latach 1931-1939 i 1945-1960 ulica Dworcowa; w latach 1960-1997 ulica 1 Maja)
  • plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)

obiekty / miejsca widoczne:

  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldami „Konfekcja”, „Zabawki”, ulica Adama Mickiewicza 7 [niem. Langestrasse 7] / w okresie międzywojennym skład bławatów i konfekcji, wł. Władysław Orcholski [por. ogłoszenie: „W. Orcholski. (…) Skład bławatów, konfekcji męskiej i damskiej, bielizny i galanterji. Artykuły męskie. Kapelusze. Krawaty. Koszule wierzchnie. Bielizna. Pończochy”, za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep tekstylno-odzieżowy / w latach 90.XX-2000. XXI wieku sklep odzieżowo-obuwniczy Sezam / obecnie [stan na 2025 rok] sklep z odzieżą używaną
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; rozbiórka: lata 1985-1986; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1987-1988; w latach 1878-1890 wł. Joseph Carssohn, kupiec; w latach 1890-1906 wł. Julius Levit, kupiec; w latach 1906-1908 wł. Hermann i Henriette Ormanschick; w latach 1908-? użytkownik i wł. (?) Emil Jagielski; w latach 1909-1918 wł. Walenty Danielewicz, kupiec; w latach 1918-1939 wł. Władysław Orcholski, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w Gdańsku)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 37; daw. ulica Dworcowa 37] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład papieru, wł. Else Zentgraf / w latach 1924-1939 Bank Ludowy Sp. z o.o. w Tczewie / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Rzemieślniczy Dom Towarowy / obecnie [stan na 2025 rok] Bank Spółdzielczy w Tczewie Filia nr 1
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1900 rok; przebudowa: 1923 rok; w latach 1897-1924 wł. Ludwig Helmetag, pastor; w latach 1924-1939 wł. Bank Ludowy Sp. z o.o. w Tczewie; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Sikorski [imię nieznane];
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Maks Braun, czapnik; Franciszek Domaszke, sekretarz; Konrad Jaszczyk, prokurent Banku Ludowego w Tczewie; Władysław Majtkowski, kupiec; Józef Netkowski, kolejarz; Zuzanna Praeger, nauczycielka muzyki)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „MiX”, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 5 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 36; daw. ulica Dworcowa 36] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład bławatów, wł. Władysław Kobyliński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep spożywczy / w latach 80. XX wieku [stan na 1989 rok] PTHM Polmozbyt / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] Drogeria Natura oraz Omega Centrum Punkt Sprzedaży Promocyjnej / obecnie [stan na 2025 rok] usługi krawieckie oraz sklep z odzieżą używaną Moda Sylanka
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: przełom XVII i XVIII wieku; rozbiórka: 1912 rok; czas powstania obiektu w obecnym kształcie [budynek trzykondygnacyjny w stylu secesyjnym]: lata 1912-1913; w latach 1879-1903 wł. Adolf Koppenhagen, mistrz piekarski; w latach 1903-1906 wł. Clara Amalia Koppenhagen; w latach 1906-1912 wł. Stefan Warczyński, kupiec; w latach 1912-1921 wł. Clara Goldstein, żona kupca; w latach 1921-? wł. Jadwiga Kobylińska, żona kupca; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Lebic [imię nieznane], zam. Gdańsk Wrzeszcz;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Wł. Cierpiałkowski, budowniczy; Władysław Kobyliński, kupiec; Ignacy Mikusiński, urzędnik; Franciszek Pinszke, kupiec)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 7 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 35; daw. ulica Dworcowa 35] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep dziewiarski / w latach 90.XX-2000.XXI wieku Kwiaciarnia Róża
    (czas powstania obiektu: 2. poł. XVIII wieku; przebudowa elewacji frontowej, piętra i dachu: 1. poł. XIX wieku; budowa jednopiętrowej oficyny bocznej: 1894 rok; budowa oficyny tylnej: około 1900 roku; założenie instalacji wodno-kanalizacyjnej: 1909 rok; przebudowa pomieszczeń sklepowych: 1913 rok; modernizacja elewacji frontowej: lata 1930-1939; w latach 1840-1876 wł. Nathaniel Gottfried Neumann, mistrz stolarski; w latach 1876-1896 wł. Carl Traugutt Neumann, majster stolarski; w latach 1896-1912 wł. wdowa po Carlu T. Neumannie; w latach 1912-1918 wł. Joseph Szczodrowski z żoną; w latach 1918-1939 wł. Anton Szczodrowski, rolnik; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Fircek [imię nieznane], zam. plac Wolności;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924] Antoni Marecki, kupiec)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 8 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 3; daw. ulica Dworcowa 3] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wina, cygar i papieru, wł. Franz Hannemann / w latach 30. XX wieku restauracja [bez urządzeń sanitarnych] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] usługi i drobny handel / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] sklep mięsny i sklep spożywczy / obecnie [stan na 2025 rok] Salon Kosmetyczny KJ Beauty, wł. Karolina Jakubowska
    (czas powstania obiektu: połowa XIX wieku; w latach 1896-1939 wł. Franz Hannemann, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 6 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 2; daw. ulica Dworcowa 2]
    (czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku [wieża: 2. połowa XIII wieku, prezbiterium: 1. połowa XIV wieku, korpus nawowy: przed 1364 rokiem])
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 4 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 1; daw. ulica Dworcowa 1] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład czekolady, cukierków deserowych, biszkoptów, kakao, herbaty i kawy (spec. bomboniery), wł. Aniela Bielska oraz księgarnia i skład papieru, wł. Władysław Majtkowski / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Eldom Sprzęt AGD / w latach 90.XX-2000. XXI wieku [do marca 2025 roku] sklep rowerowy Rekord
    (czas powstania obiektu [bryła]: około 1840 roku; modernizacja i przebudowa wnętrz: koniec XIX wieku; pierwszy wł. Joseph Sternberg, kupiec; w latach 1850-1857 wł. Caroline Wilhelmine Pfeiler; w latach 1857-1897 wł. Eduard Pfeiler, mistrz piekarski; w latach 1897-1903 wł. Hermann Klischel; w latach 1903-1910 wł. Gustaw Heffen; od 1910 roku wł. państwo pruskie; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Odzież”, plac Generała Józefa Hallera 1 [w latach 1945-1990 plac Wolności 1; daw. Stary Rynek 1, plac Pierackiego 1] / około 1900 roku sklep żelazny [niem. Eisenhandlung], wł. Joseph Sternberg / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wyrobów tytoniowych, wł. Marian Wyszyński oraz Warszawskie Towarzystwo Transportu i Żeglugi S.A. [przedsiębiorstwo ekspedycyjno-transportowe] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep jubilerski Jubiter [parter], sklep odzieżowy Galanteria [parter] oraz biura Tczewskiego Domu Kultury [1. piętro] / obecnie [stan na 2025 rok] sklep jubilerski Cezary
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1. połowa XIX wieku; przebudowa okna wystawowego od strony ulicy 1 Maja [obecnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego]: 1907 rok; w latach 1891-1939 wł. Joseph Sternberg, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Helena Bartsch, prokurentka; Michał Gembarowski; Bronisław Henner, kupiec; Piotr Hlibczuk, urzędnik; Benedykta Rutkowska, stenotypistka; Minna Sternberg, wdowa)
  • samochody osobowe (dwa Fiaty 126p)

osoby widoczne:

przechodnie

datowanie:

2. poł. lat 80. XX wieku

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, transport, motoryzacja, infrastruktura drogowa, religia, zagadnienia wyznaniowe, Kościół katolicki, Kościół rzymskokatolicki, obiekty sakralne, obiekty sakralne Tczew, pory roku, PRL, Polska Rzeczpospolita Ludowa

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, Stare Miasto, ulica Mickiewicza, ulica Adama Mickiewicza, ulica Mickiewicza 7, ulica 1 Maja, ulica Wyszyńskiego, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ulica Wyszyńskiego 3, ulica Wyszyńskiego 5, ulica Wyszyńskiego 7, ulica Wyszyńskiego 8, ulica Wyszyńskiego 6, fara, Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, ulica Wyszyńskiego 4, plac Wolności, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Wolności 1, plac Hallera 1, odzież, sklep odzieżowy, sklep odzieżowy – plac Wolności 1 – Tczew, przechodzień, znak drogowy, samochód osobowy, Fiat 126p, mały Fiat, maluch, zima, śnieg, widok od strony rynku, widok od strony placu Wolności, widok od strony placu Hallera, lata 80. XX wieku

opis fizyczny:

fotografia czarno-biała

autor zdjęcia:

Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi

sygnatura:

VI7g-1318/RZS     

numer teczki:

15

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie