Tczew. Jubileusz tczewskiej Szkoły Morskiej. 50-lecie szkolnictwa morskiego w Polsce. I Zjazd Absolwentów Państwowej Szkoły Morskiej – wycinki prasowe (fragment kroniki J. Dylkiewicza)

Tczew. Jubileusz tczewskiej Szkoły Morskiej. 50-lecie szkolnictwa morskiego w Polsce. I Zjazd Absolwentów Państwowej Szkoły Morskiej – wycinki prasowe (fragment kroniki J. Dylkiewicza)

Please wait while flipbook is loading. For more related info, FAQs and issues please refer to DearFlip WordPress Flipbook Plugin Help documentation.

Jubileusz tczewskiej Szkoły Morskiej. 50-lecie szkolnictwa morskiego w Polsce. I Zjazd Absolwentów Państwowej Szkoły Morskiej – wycinki prasowe (fragment kroniki J. Dylkiewicza)

Szkoła Morska w Tczewie – kadra dydaktyczna:

  • Antoni Garnuszewski (1886-1964) – inżynier komunikacji, absolwent Szkoły Morskiej w Odessie (Wydział Nawigacyjny), Politechniki w Petersburgu (Wydział Budowy Okrętów) oraz Inżynieryjnej Szkoły Morskiej w Kronsztadzie (egzamin oficerski), uczestnik rejsu szkoleniowego STS Lwów, autor pierwszych polskich podręczników z zakresu budownictwa okrętowego („Budowa okrętu” i „Teoria okrętu”), od sierpnia 1929 roku naczelnik wydziału administracji morskiej, zastępca dyrektora Urzędu Morskiego w Gdyni, od kwietnia 1945 roku naczelnik wydziału żeglugi nowo powstałego Głównego Urzędu Morskiego w Gdańsku, zawodowo związany z Państwową Szkołą Morską w Gdyni, dyrektor i organizator tczewskiej Szkoły Morskiej
  • inż. technolog. Kazimierz Bielski „Dziadek” / „Dziadzio” (1860-1939) – absolwent petersburskiego Instytutu Technologicznego, profesor, a zarazem pierwszy kierownik Wydziału Mechanicznego Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: mechanika, mechanizmy okrętowe, termodynamika, rysunek techniczny, projektowanie silników okrętowych), główny inżynier warsztatów naprawczych Żeglugi Wiślanej, członek Stowarzyszenia Pracowników na Polu Rozwoju Żeglugi „Bandera Polska”, nauczyciel akademicki uhonorowany między innymi Złotym Krzyżem Zasługi (1927) oraz Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości (1929), autor publikacji” „Mechanika teoretyczna”, „Turbiny parowe i zastosowanie ich do napędu statków oraz podstawowe wiadomości z termodynamiki”, „Prawidłowe wykonywanie rysunków maszynowych podług Polskich Norm Kreślenia Technicznego”, itd.
  • kpt. ż.w. Gustaw Kański – absolwent Szkoły Morskiej w Odessie (Wydział Nawigacyjny), wykładowca Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: locja, praktyka morska, dokumentacja okrętowa, roboty linowe), inspektor szkolny (faktyczny zastępca dyrektora tczewskiej Szkoły Morskiej), kierownik Wydziału Nawigacyjnego SM w Tczewie, najbliższy współpracownik Antoniego Garnuszewskiego
  • Aleksander Maresz – wykładowca Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: algebra, geometria, trygonometria, różniczki, całki)
  • Antoni Ledóchowski / Antoni Maria Józef Maksymilian Ledóchowskiwł. Halka-Ledóchowski, pseud. „Antoś”, „Ledóch”, „Dziadek” (1895-1972) – hrabia, oficer austriackiej i polskiej Marynarki Wojennej (kapitan marynarki), nestor polskiego szkolnictwa morskiego, jeden z pierwszych wykładowców Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: matematyka, dewiacja magnetyczna kompasów, astronomia, locja), w latach 1930-1939 zawodowo związany z Państwową Szkołą Morską w Gdyni, wykładowca astronawigacji w Państwowej Szkole Rybołówstwa Morskiego w Szczecinie (do 1965 roku), autor pierwszych w niepodległej Polsce podręczników do nawigacji:  „Astronomia żeglarska” (1928), „Tablice nawigacyjne” (1933), „Kurs nawigacji” (1942), „Astronawigacja”, „Dewiacja kompasu”
  • kpt. ż. w. Stanisław Dłuski – intendent, wykładowca Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: dewiacja kompasu)
  • Aleksy Majewski – wykładowca Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: język polski, historia, prawo morskie), kierownik Instytutu Wydawniczego Szkoły Morskiej w Tczewie
  • Adolf Hryniewiecki – starszy wychowawca, wykładowca Państwowej Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: oceanografia, meteorologia, geografia gospodarcza), autor publikacji „Zarys meteorologji z 39 rysunkami w tekście i 10 tablicami”, wydanej nakładem Instytutu Wydawniczego Szkoły Morskiej w Tczewie, kierownik stacji meteorologicznej założonej w roku 1927 przy SM w Tczewie (elementy wyposażenia stacji: 1 termometr maximum, 1 termograf systemu Richarda, 1 barometr rtęciowy, 1 barograf systemu Richarda, 1 aneroid, 1 psychrometr, 1 higrograf systemu Richarda, 1 deszczomierz systemu Hellmana, 1 wiatromierz systemu Wilda, 2 anemometry)
  • Jan Roiński – w latach 1920-1927 wykładowca języka angielskiego w Państwowej Szkole Morskiej w Tczewie
  • Józef Robert Klejnot-Turski (1889-1958) – kapitan żeglugi wielkiej, kapitan rezerwy artylerii, wykładowca Szkoły Morskiej w Tczewie (przedmioty: język niemiecki, geografia handlowa, meteorologia, oceanografia, prawo morskie), publicysta, działacz morski, pierwszy prezes Polskiego Związku Żeglarskiego, założyciel pierwszego w Wolnym Mieście Gdańsku Polskiego Klubu Morskiego (1922), wychowawca i nauczyciel Warszawskiego Korpusu Kadetów w Modlinie, zwolennik budowy portu morskiego w Tczewie, założyciel dwóch szkół Macierzy Polskiej w Moskwie, oficer w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 roku oraz w Lądowej Obronie Wybrzeża 1939 roku, założyciel Polskiego Klubu Jachtowego Morskiego (przy tczewskiej Szkole Morskiej, 1922 rok), aktywny działacz Ligi Żeglugi Polskiej, a następnie Ligi Morskiej i Rzecznej, wydawca „Żeglarza Polskiego” (od 1922 roku), „Codziennego Kuriera Morskiego”, „Gazety Dróg Żeglownych” oraz „Kuriera Morskiego” (do 1932 roku), od 1934 roku kierownik referatu prasowego Izby Przemysłowo-Handlowej w Gdyni
  • Florian Hłasko (1865-1921) – lekarz (w latach 1920-1921 związany z tczewską Szkołą Morską – lekarz szkolny SM w Tczewie), oficer, marynarz, uczestnik wojny rosyjsko-japońskiej, autor publikacji wspomnieniowej Morzami ku Polsce – z pamiętnika marynarza (wyd. 1922)

osoby powiązane:

  • Tadeusz Ziółkowski (1886-1940) – „pierwszy żeglarz Rzeczypospolitej”, „nauczyciel ludzi morza”, komandor pilotów portu gdańskiego, komendant żaglowca szkolnego „Lwów” [w maju 1923 roku „Lwów” pod dowództwem T. Ziółkowskiego wypłynął w swój pierwszy dalekomorski rejs do Brazylii, 13 sierpnia 1923 r. żaglowiec STS Lwów przekroczył równik], kapitan żeglugi wielkiej uhonorowany Krzyżem Oficerskich Orderu Odrodzenia Polski (1924) oraz Złotym Krzyżem Zasługi (1934) [Władysław Milewski, późniejszy dyrektor Polskiego Rejestru Statków, o kapitanie Tadeuszu Ziółkowskim: Dowódca statku szkolnego, kapitan Ziółkowski, wychowywał się w twardej szkole, zaczynał swą karierę życiową od chłopca okrętowego na niemieckich żaglowcach frachtowych. W stosunku do uczniów był równie twardy i wymagający. W pierwszych latach naszego morskiego życia był dla nas symbolem prawdziwego wilka morskiego z powieści Londona. Używał swoistej terminologii morskiej i komend w dosłownym tłumaczeniu z niemieckiego. Komenda „Na maszty szkrabaj się!” – jak trzask z bata padała co dzień rano na apelu. Zamiast porannej gimnastyki było bowiem przechodzenie przez maszty. (…) Czasem kapitan nie był z nas zadowolony. Wtedy po rannym apelu padała najpierw komenda: „Buty i skarpety luz!” a później: „Na maszty szkrabaj się”. (…) Jeżeliby kapitan Ziółkowski zobaczył kogoś opartego o nadburcie przy wchodzeniu statku do portu, to marny byłby jego los (…) Tak samo kapitan nie znosił chodzenia przez uczniów zwykłym krokiem przy wykonywaniu jakiejkolwiek komendy. Na wezwanie przełożonego należało stawić się biegiem i wszystkie polecenia uczniowie musieli wykonywać biegiem. Bywało naprawdę głodno i chłodno, ale dziś z perspektywy czasu wszystko inaczej się wspomina. Tak jak w czasie pływania często narzekaliśmy na kapitana, tak po skończeniu Szkoły wszyscy wychowankowie wspominali Go z równą sympatią i serdecznością. Wielu darzyło Go niemal synowską miłością. Ziółkowski był dla nas wszystkim.(…) Był twardy dla nas, ale był również twardy dla siebie, za to ceniliśmy Go, szanowali i kochali / źródło: W. Milewski, ,,Na morze po chleb i przygodę”]
  • Stanisław Kosko – absolwent tczewskiej Szkoły Morskiej (Wydział Nawigacyjny), kapitan żeglugi wielkiej (1935 rok), porucznik Marynarki Wojennej, publicysta, od lipca 1937 roku dyrektor Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni, dowódca ORP „Gdynia” (kampania wrześniowa 1939 roku), autor publikacji wspomnieniowej Przez trzy oceany (za pozycję tę S. Kosko został uhonorowany Srebrnym Wawrzynem Akademickim Polskiej Akademii Literatury), uczestnik szkolnego rejsu żaglowca „Lwów” (1923 rok)
  • Tadeusz Meissner – absolwent tczewskiej Szkoły Morskiej (Wydział Nawigacyjny), kapitan żeglugi wielkiej, uczestnik powstań śląskich uhonorowany Orderem Virtuti Militari, bezpartyjny poseł na Sejm PRL II kadencji, kapitan statku MS „Batory”, uczestnik szkolnego rejsu żaglowca „Lwów” (1923 rok), autor publikacji wspomnieniowych Pierwszy rejs Daru PomorzaDookoła świata na Darze Pomorza (1934–1935), inspektor okrętowy Żeglugi Polskiej i Polsko-Brytyjskiego Towarzystwa Okrętowego, wykładowca nawigacji i wiedzy okrętowej w Państwowej Szkole Morskiej w Gdyni, przewodniczący Komitetu Organizacyjnego Koleżeńskiego Zjazdu Absolwentów Państwowej Szkoły Morskiej (1965 rok)
  • Józef Dylkiewicz / Józef Nałęcz-Dylkiewicz (1906-1989) – kronikarz (autor bogato ilustrowanej kroniki miasta Tczewa), piewca ziemi tczewskiej, nauczyciel, poeta, publicysta, żołnierz AK okręgu wileńskiego (pseudonim Euzebiusz), działacz kulturalno-oświatowy, absolwent trzyletniego studium teatralnego, sekretarz lokalnego oddziału Towarzystwa Rozwoju Ziem Zachodnich, przewodniczący Komisji Oświaty i Kultury, jeden z założycieli Towarzystwa Miłośników Ziemi Tczewskiej (od 1978 roku członek honorowy Towarzystwa Miłośników Ziemi Tczewskiej), od 1985 roku członek Stowarzyszenia „Wisła-Odra”, autor między innymi „Kantaty o Tczewie”
  • Zbigniew Ralicki (1934-1974) – malarz, rysownik, wykładowca Państwowej Wyższej Szkoły Sztuk Plastycznych w Gdańsku (obecnie Akademia Sztuk Pięknych w Gdańsku, członek eksperymentalnego teatru studenckiego „Galeria”
  • Ryszard Pospieszyński (1925-2019) – inżynier, nawigator, były ambasador Polski w Pakistanie, kapitan żeglugi wielkiej, podporucznik Marynarki Wojennej, przewodniczący Związku Armatorów Polskich, podsekretarz stanu i zastępca ministra w Urzędzie Gospodarki Morskiej, honorowy członek Polskiego Związku Żeglarskiego

jubileusze:

  • 50-lecie Szkolnictwa Morskiego w Polsce
  • I zjazd absolwentów Państwowej Szkoły Morskiej [25-26 września 1965 roku; I zjazd absolwentów Państwowej Szkoły Morskiej zorganizowano w ramach obchodów 20-lecia gospodarki morskiej PRL oraz 45. rocznicy utworzenia Szkoły Morskiej w Tczewie]
  • 45-lecie Szkoły Morskiej w Tczewie

obiekty powiązane:

  • Szkoła Morska [powołana dekretem ministra spraw wojskowych z dnia 17 czerwca 1920 roku] / obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Marii Skłodowskiej-Curie przy ulicy Szkoły Morskiej 1 / w latach 1945-1969 Państwowe Liceum Pedagogiczne / daw. szkoła żeńska [Mädchenschule] (budowę powszechnej szkoły żeńskiej rozpoczęto w Tczewie w roku 1911; w roku 1914 w wyposażonym w centralne ogrzewanie budynku szkolnym dowództwo pruskiej armii zorganizowało lazaret dla rannych żołnierzy; w kolejnych latach – od roku 1916 – w budynku mieściły się koszary niemieckiej straży granicznej – koszary Grenzschutzu, w latach 1920-1930 swoją siedzibę miała w tym miejscu pierwsza w Polsce Szkoła Morska, założona przez kmdra Antoniego Garnuszewskiego; wiosną 1930 roku Szkołę Morską przeniesiono do Gdyni, od tego roku w budynku zaczęła działać Szkoła Powszechna nr 5 przekształcona następnie, w roku 1945, w Liceum Pedagogiczne; historia tczewskiego Liceum im. Marii Skłodowskiej-Curie sięga roku 1948, to właśnie we wrześniu 1948 roku, przy ulicy Parkowej w Tczewie, rozpoczęła działalność 11-letnia Szkoła Ogólnokształcąca (rozwojowa) Stopnia Podstawowego i Licealnego; siedzibą szkoły został nowoczesny gmach wybudowany w roku 1934 przez niemieckie stowarzyszenie Deutscher Schulverein [chodzi o obecną siedzibę Zespołu Szkół Technicznych przy ulicy Parkowej 1]; w 1955 roku placówka przyjęła nazwę: Szkoła Podstawowa i Liceum Ogólnokształcące Towarzystwa Przyjaciół Dzieci w Tczewie; w 10. rocznicę powstania szkoły, z inicjatywy ówczesnego dyrektora Bronisława Kalkowskiego oraz nauczycielki fizyki prof. Wiktorii Dunajskiej, nadano placówce imię polskiej noblistki Marii Skłodowskiej-Curie, „przy udziale Komitetu Rodzicielskiego, a zwłaszcza państwa H. i St. Chylickich, Maruczyńskich i Kawczyńskich szkoła otrzymała również sztandar.”; w 1966 roku, po zakończeniu działalności tczewskiego Liceum Pedagogicznego, mieszczącego się w budynku przy obecnej ulicy Szkoły Morskiej 1, podjęto decyzję o przeniesieniu tam Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie [w drugiej połowie lat 60-tych władze oświatowe postanowiły zakończyć działalność liceów pedagogicznych, które jak uznano, spełniły już swoje główne zadanie, a więc przygotowanie kadry pedagogicznej dla powojennej oświaty]; moment pożegnania z placówką przy ulicy Parkowej w sposób następujący opisano na kartach kroniki szkolnej: Nauczycielom tak jak i nam, jest trudno rozstać się z murami naszej szkołyCzęsto narzekaliśmy na nauczycieli i szkołę, a teraz kiedy nastąpiło rozstanie, jest nam smutno i ogarnął nas żal; 1 września 1966 roku w sali gimnastycznej dawnego Liceum Pedagogicznego powitał zebranych nowy dyrektor LO im. Marii Skłodowskiej-Curie p. Adam Jabłoński; w 1970 roku na terenie szkoły zorganizowano obchody 50-lecia szkolnictwa morskiego, z tej okazji do Tczewa przybyli między innymi wykładowcy i absolwenci szkoły z kpt. żw. Konstantym Maciejewiczem, kpt. żw. Antonim Ledóchowskim, kpt. żw. Karolem Olgierdem Borchardtem, a także ówczesnymi ministrami Oświaty, Wychowania oraz Żeglugi; w 1979 roku otwarto w tczewskiej placówce Izbę Tradycji Szkoły Morskiej; w 1993 roku I LO obchodziło dwa jubileusze: jubileusz 35-lecia nadania szkole imienia Marii Skłodowskiej-Curie oraz jubileusz 45-lecia istnienia placówki, wydana została wówczas publikacja okolicznościowa zatytułowana Jednodniówka Jubileuszowa pod redakcją Elżbiety Szałańskiej i Edwarda Grabowskiego; w czerwcu 2002 roku odbył się w Tczewie długo oczekiwany Zjazd Trzech Liceów, na który z różnych stron świata przybyli absolwenci LO im. Adama Mickiewicza, Liceum Pedagogicznego i LO im. M. Skłodowskiej-Curie; z tej okazji wydana została publikacja jubileuszowa zatytułowana Zjazd Absolwentów Liceów / za: http://www.sklodowska.szkola.tczew.pl/index.php/historia-szkoly „Ocalić od zapomnienia… ciąg dalszy” : publikacja okolicznościowa z okazji 60-lecia Liceum Ogólnokształcącego im. Marii Skłodowskiej-Curie w Tczewie / praca zbiorowa pod red. Bożeny Deja-Gałeckiej
  • STS Lwów / Statek szkolny „Lwów” – polski żaglowiec szkolny, pierwsza „kolebka nawigatorów”; zwodowany w 1869 roku w w stoczni G. R. Cloover & Co. w Birkenhead (Anglia) jako statek towarowo-pasażerski; pierwotnie 3-masztowa fregata o nazwie „Chinsura”; latem 1920 roku zakupiony dla nowo powstającej Szkoły Morskiej w Tczewie [komendantem żaglowca był  Tadeusz Ziółkowski, oficerem nawigacyjnym Mamert Stankiewicz, starszym oficerem Konstanty Matyjewicz-Maciejewicz, radiotelegrafistą Alojzy Kwiatkowski, żaglomistrzem Jan „Waju” Leszczyński]; statek o nośności 1293 BRT, długości kadłuba 79 m, szerokości 11,4 m, zanurzeniu do 7 m, powierzchni żagli ok. 1500 m2 mógł w czasie służby szkoleniowej pomieścić 35 marynarzy i 140 uczniów

hasła przedmiotowe:

Tczew, marynistyka, szkolnictwo morskie, Szkoła Morska w Tczewie, Szkoła Morska 1920-1930, edukacja, szkolnictwo, oświata, marynarka handlowa, Szkoła Morska w Tczewie – Wydział Mechaniczny, Szkoła Morska w Tczewie – Wydział Nawigacyjny, Szkoła Morska w Tczewie – kadra dydaktyczna, pamiątkowy medal, 50-lecie Szkolnictwa Morskiego w Polsce 1920-1970 – medal, I zjazd absolwentów Państwowej Szkoły Morskiej, 45-lecie Szkoły Morskiej w Tczewie, Szkolnictwo morskie w Polsce 1920-1970

sygnatura:

Pict0060

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Skip to content