Tczew. Stare Miasto – widok od strony Parku Miejskiego. Fragment Parku Miejskiego

Tczew. Stare Miasto – widok od strony Parku Miejskiego. Fragment Parku Miejskiego

Tczew. Stare Miasto – widok od strony Parku Miejskiego. Fragment Parku Miejskiego / niem. Dirschau. Blick vom Stadtpark auf Dirschau

obiekty / miejsca widoczne:

  • Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku, wieża – II połowa XIII wieku, prezbiterium – I połowa XIV wieku, korpus nawowy – przed 1364 rokiem)
  • kościół podominikański / Kościół pw. Świętego Mikołaja / Kościół pw. św. Jerzego / ob. Kościół Rzymskokatolicki pw. Św. Stanisława Kostki przy Placu Świętego Grzegorza (obiekt sakralny ufundowany w roku 1289 przez księcia pomorskiego Mestwina, do roku 1945 użytkowany przez gminę ewangelicką, prezbiterium pochodzi z końca XIII wieku, a nawa z połowy wieku XIV)
  • ratusz staromiejski – w kadrze widoczna wieża ratusza (obiekt będący siedzibą władz miejskich; 18 maja 1916 roku w rejonie tczewskiego rynku wybuchł pożar, który doszczętnie zniszczył staromiejski ratusz wraz z przylegającymi do niego pięcioma budynkami mieszkalno-usługowymi o numerach 25, 26, 29, 30, 31, 32)
  • Park Miejski / daw. Park Miejski im. Cesarza Wilhelma (założony dzięki inicjatywie Willego Muscatego – prezesa Towarzystwa Upiększania Miasta, właściciela fabryki maszyn rolniczych „A.P. Muscate Maschinenfabrik”; czas powstania: 1898 rok – dolna część parku, około 1910 – górna część parku, tak zwany lasek Schefflera)
  • kamienica narożna przy ulicy Stromej 4 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1908; kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową – Beamten Wohnungs Bauverein)
  • kamienica narożna przy ulicy Stromej 1 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1908; kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową – Beamten Wohnungs Bauverein)
  • kamienica przy ulicy I. Paderewskiego 12 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1907, kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową)
  • kamienica przy ulicy I. Paderewskiego 13 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1907, kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową)
  • kamienica przy ulicy Paderewskiego 14 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1907, kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową)
  • budynek przy ulicy Rybackiej 7 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (dawny spichlerz zbożowy – w kadrze widoczna południowa ściana obiektu opatrzona szyldem „C. Eisenack Mehl – Getreide Handlung” [C. Eisenack – zakup i sprzedaż mąki i zbóż / spichlerz], por. reklama przedsiębiorstwa Carla Eisenacka zamieszczona w Księdze Adresowej z 1924 r. „Carl Eisenack zakup i sprzedaż: zboża, mąki, nasion, nawozów sztucznych, wełny surowej i artykułów pastewnych – Własne duże spichlerze z nowoczesnem urządzeniem”; czas powstania obiektu przy ulicy Rybackiej 7: 1903-1904, budynek wzniesiony dla kupca / potentata zbożowego Carla Eisenacka)
  • kamienica przy ulicy Krótkiej 8 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (w kadrze widoczna tylko fasada obiektu; czas powstania: 1902 roku / kamienica w stylu eklektycznym z dominantą elementów renesansowych i barokowych; dom zbudowany dla rodziny Tetzlaff’ów / projekt z 1901 roku; w latach 1912-1939 własność rzeźnika J. Schoernicka)
  • kamienica przy ulicy Krótkiej 9 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; kolejni właściciele: 1875-1908 R. Zube [kupiec], 1908-1939 C. Wach / sklep kolonialny),
  • kamienica przy ulicy Krótkiej 10 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; kolejni właściciele: 1875-1908 R. Zube [kupiec], 1908-1939 C. Wach / sklep kolonialny)
  • fragment alei parkowej
  • ławka

uwagi dotyczące obiektów:

  • brak w panoramie budynku przy obecnej ulicy Paderewskiego 11 (obiekt wybudowany w 1914 roku z przeznaczeniem na Związek Opieki nad Ubogimi i Chorymi / obecnie: Szpitale Tczewskie – Hospicjum)

instytucje powiązane:

  • Urzędnicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa – powołana została do życia 26 sierpnia 1898 roku z inicjatywy ówczesnego burmistrza Tczewa Ludwika Dembskiego; w październiku 1898 r., z ramienia tczewskiej spółdzielni, zakupiono 3 tys. m² gruntu przy ul. Sobieskiego [daw. Gosslerstrasse, Ringstrasse], celem wybudowania czterech domów z 27 mieszkaniami; 23 kwietnia 1900 r. mieszkania te formalnie przekazano lokatorom; w dziesięć lat później Urzędnicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa zajęła się budową domów przy ul. Paderewskiego (12, 13, 14) i ul. Stromej (1-5); do roku 1918 wzniesiono w Tczewie łącznie 16 obiektów mieszkalnych z 97 lokalami; kolejne domy, m.in. przy ul. Sobieskiego 34, 35, Wybickiego 22 i Paderewskiego 15 wybudowano w latach 30. XX wieku; z kolei pierwszą inwestycją tczewskiej spółdzielni, po zakończeniu II wojny światowej, był budynek z 32. lokalami mieszkalnymi przy ul. Sobieskiego 19 oddany do użytku dopiero w 1960 roku. Przez kolejne lata, począwszy od roku 1945 aż do roku 1960 działalność spółdzielni ograniczała się wyłącznie do remontu zdewastowanych i zniszczonych w wyniku działań wojennych budynków. 29 listopada 1945 r. Urzędnicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa przemianowana została na „Spółdzielnię Mieszkaniową Pracowników Państwowych i Samorządowych”, w roku 1964 po raz kolejny zmieniono nazwę instytucji, tym razem na „Powiatową Spółdzielnię Mieszkaniową w Tczewie”, by w 1976 r. ostatecznie przyjąć obowiązującą po dziś dzień nazwę: Spółdzielnia Mieszkaniowa w Tczewie.

osoby powiązane:

  • Willy Muscate – prezes Towarzystwa Upiększania Miasta
  • dr Hermann Scheffler – wieloletni lekarz tczewskich kolejarzy, twórca Łazienek Miejskich, fundator górnej części parku
  • Ludwik Dembski – burmistrz miasta Tczewa
  • Carl Wach – właściciel kamienicy przy ulicy Krótkiej 11, w latach 1908-1939 właściciel kamienicy przy ulicy Krótkiej 9, w latach 1908-1939 właściciel kamienicy przy ulicy Krótkiej 10 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • R. Zube – kupiec, w latach 1875-1908 właściciel kamienicy przy ulicy Krótkiej 9, w 1875-1908 właściciel kamienicy przy ulicy Krótkiej 10 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • Tetzlaff – rodzina kupiecka, właściciele kamienicy przy ulicy Krótkiej 8 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • J. Schoernick – rzeźnik, w latach 1912-1939 właściciel kamienicy przy ulicy Krótkiej 8 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją
  • Carl Eisenack – kupiec, potentat zbożowy, jeden z członków loży masońskiej, działacz towarzystwa szkolnego „Schulverein”, właściciel przedsiębiorstwa zajmującego się sprzedażą hurtową i detaliczną produktów rolnych, właściciel budynku przy ulicy Rybackiej 7 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją [por. reklama przedsiębiorstwa C. Eisenacka opublikowana w Księdze Adresowej Tczewa i Pelplina z 1924 roku: „Carl Eisenack zakup i sprzedaż: zboża, mąki, nasion, nawozów sztucznych, wełny surowej i artykułów pastewnych – Własne duże spichlerze z nowoczesnem urządzeniem”]

datowanie:

1908/1909 [po wybudowaniu obiektów przy obecnej ulicy Stromej 1 i 4 oraz Paderewskiego 12, 13, 14] – 1911 [przed wysłaniem karty pocztowej]

opis fizyczny:

  • pocztówka czarno-biała (fotograficzna); wyd. i druk. Reinicke & Rubin, Dresden [Drezno]
  • na rewersie karta pocztowa wypisana odręcznie – korespondencja w języku niemieckim datowana przez nadawcę na 19 lipca 1912 roku
  • karta pocztowa adresowana do Neubrandenburg / współcześnie: Neubrandenburg – miasto powiatowe w Niemczech, w południowo-wschodniej części Meklemburgii-Pomorza Przedniego, na Pojezierzu Meklemburskim, siedziba powiatu Mecklenburgische Seenplatte

uwagi:

  • brak znaczka pocztowego (oderwany znaczek pocztowy)
  • na odwrocie fragment stempla pocztowego / korespondencyjnego (stempel nieczytelny)

sygnatura:

Poczt793

zbiór I. Dunajski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *