miejscowość:
Tczew
osiedle:
Stare Miasto
ulice / place:
- plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)
- ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego (niem. Bahnhofstrasse; w latach 1931-1939 i 1945-1960 ulica Dworcowa; w latach 1960-1997 ulica 1 Maja)
- ulica Adama Mickiewicza (niem. Grabenstrasse / Langestrasse; w latach 1931-1939 i po 1945 roku ulica Adama Mickiewicza)
obiekty / miejsca widoczne:
- Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 6 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 2]
(czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku [wieża: 2. połowa XIII wieku, prezbiterium: 1. połowa XIV wieku, korpus nawowy: przed 1364 rokiem]) - budynek mieszkalno-usługowy, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 8 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 3; daw. ulica Dworcowa 3] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wina, cygar i papieru, wł. Franz Hannemann / w latach 30. XX wieku restauracja [bez urządzeń sanitarnych]
(czas powstania obiektu: poł. XIX wieku; w latach 1896-1939 wł. Franz Hannemann; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - budynek mieszkalno-usługowy [w budowie], ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 1 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 38; daw. ulica Dworcowa 38]
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: brak danych [obiekt spalony w 1939 roku]; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1993-1994) - budynek mieszkalno-usługowy, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 3 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 37; daw. ulica Dworcowa 37] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład papieru, wł. Else Zentgraf / w latach 1924-1939 Bank Ludowy / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Rzemieślniczy Dom Towarowy
(czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1900 rok; przebudowa: 1923 rok; w latach 1897-1924 wł. Ludwig Helmetag, pastor; w latach 1934-1939 wł. Bank Ludowy sp. z o.o.; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Sikorski [imię nieznane];
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Maks Braun, czapnik; Franciszek Domaszke, sekretarz; Konrad Jaszczyk, prokurent Banku Ludowego; Władysław Majtkowski, kupiec; Józef Netkowski, kolejarz; Zuzanna Praeger, nauczycielka muzyki) - budynek mieszkalno-usługowy [fragment ściany frontowej], ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego 5 [w latach 1960-1997 ulica 1 Maja 36; daw. ulica Dworcowa 36] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład bławatów, wł. Władysław Kobyliński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep spożywczy
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: początek XX wieku; czas powstania obiektu w obecnym kształcie [budynek trzykondygnacyjny w stylu secesyjnym]: lata 1912-1913; w latach 1879-1903 wł. Adolf Koppenhagen, mistrz piekarski; w latach 1903-1906 wł. Clara Amalia Koppenhagen; w latach 1906-1912 wł. Stefan Warczyński, kupiec; w latach 1912-1921 wł. Clara Goldstein, żona kupca; od 1921 roku wł. Jadwiga Kobylińska, żona kupca; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Lebic [imię nieznane], zam. Gdańsk Wrzeszcz;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Wł. Cierpiałkowski, budowniczy; Władysław Kobyliński, kupiec; Ignacy Mikusiński, urzędnik; Franciszek Pinszke, kupiec) - kamienica narożna, ulica Adama Mickiewicza 7 / w okresie międzywojennym skład bławatów i konfekcji, wł. Władysław Orcholski [por. ogłoszenie: „W. Orcholski. (…) Skład bławatów, konfekcji męskiej i damskiej, bielizny i galanterji. Artykuły męskie. Kapelusze. Krawaty. Koszule wierzchnie. Bielizna. Pończochy”, za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep tekstylno-odzieżowy / w latach 90. XX wieku sklep odzieżowo-obuwniczy „Sezam”
(czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; rozbiórka: lata 1985-1986; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1987-1988; w latach 1878-1890 wł. Joseph Carrsohn; w latach 1890-1906 wł. Julius Levit, kupiec; w latach 1906-1908 wł. Hermann i Henriette Ormanschick; w latach 1908-? użytkownik i wł. (?) Emil Jagielski; w latach 1909-1918 wł. Walenty Danielewicz; w latach 1918-1939 wł. Władysław Orcholski, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego w Gdańsku) - kamienica opatrzona szyldami „Cezar” i [„Odzież”], plac Generała Józefa Hallera 1 [w latach 1945-1990 plac Wolności 1; daw. Stary Rynek 1, plac Pierackiego 1] / około 1900 roku sklep żelazny (niem. Eisenhandlung), wł. Joseph Sternberg / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład wyrobów tytoniowych, wł. Marian Wyszyński oraz Warszawskie Towarzystwo Transportu i Żeglugi S.A. [przedsiębiorstwo ekspedycyjno-transportowe] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep jubilerski Jubiter [parter], sklep odzieżowy Galanteria [parter] oraz biura Tczewskiego Domu Kultury [I piętro] / obecnie [stan na 2025 rok] sklep jubilerski Cezary
(czas powstania obiektu w obecnym kształcie: I połowa XIX wieku; przebudowa okna wystawowego od strony ulicy 1 Maja [współcześnie ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego]: 1907 rok; w latach 1891-1939 wł. Joseph Sternberg, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Helena Bartsch, prokurentka; Michał Gembarowski; Bronisław Henner, kupiec; Piotr Hlibczuk, urzędnik; Benedykta Rutkowska, stenotypistka; Minna Sternberg, wdowa) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Apteka”, plac Generała Józefa Hallera 24 [w latach 1945-1990 plac Wolności 24; daw. Stary Rynek 24, plac Pierackiego 24] / na początku XX wieku Adler Apotheke, wł. Richard Hoosmann / w latach 20. i 30. XX wieku Apteka pod Orłem, wł. Walter Hoosmann / współcześnie Apteka Dbam o Zdrowie
(czas powstania obiektu: II połowa XIX wieku; przebudowa okna wystawowego [parter]: 1927 rok; remont budynku połączony ze zmianami w układzie parteru: około 1975 roku; w latach 1851-1862 wł. Moritz Kabus, aptekarz; w latach 1862-1875 wł. Emil Luedecke, aptekarz; w latach 1875-1879 wł. Hermann Niemeyer, kupiec; w latach 1879-1897 wł. Oskar Robert Mensing, kupiec; w latach 1897-1900 wł. Hermann Feldner, aptekarz; w latach 1900-1919 wł. Richard Hoosmann, aptekarz; w latach 1919-1939 wł. Walter Hoosmann, aptekarz; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 23 [w latach 1945-1990 plac Wolności 23; daw. Stary Rynek 23, plac Pierackiego 23] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład sprzętów domowych, wł. Max Kelle / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Odzieżowa Spółdzielnia Pracy / obecnie [stan na 2025 rok] Jo! Buła [bar z hamburgerami]
(czas powstania obiektu: około 1900 roku; przebudowa parteru, I piętra i II piętra: 1905 rok; w latach 1859-1861 wł. Aleksander Preuss, kupiec; od 1861 roku wł. Heinrich Kelch i spadkobiercy; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Orbis”, plac Generała Józefa Hallera 22 [w latach 1945-1990 plac Wolności 22; daw. Stary Rynek 22, plac Pierackiego 22] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład rowerów i maszyn [rowery, maszyny do szycia, instrumenty muzyczne, artykuły elektryczne, wirówki], wł. F. Heuthe / w latach 80. i 90. XX wieku Biuro Podróży Orbis / obecnie [stan na 2025 rok] Dymny Shisha Bar
(czas powstania obiektu: II poł. XIX wieku [proj. I. M. Schultz]; rozbudowa (II kondygnacja), zmiany w układzie parteru i I kondygnacji: 1894 rok; powiększenie okien wystawowych w parterowej części budynku: 1912 rok; przebudowa okna wystawowego od strony rynku: 1940 rok; w latach 1894-1906 wł. Gustaw Braun, kupiec; w latach 1906-1912 wł. Max Sunfeel, kupiec; w latach 1912-1919 wł. Walter Kranz; w latach 1919-1939 wł. Franz Schünemann, majster rzeźnicki; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Ignacy Sanko, urzędnik kolejowy) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Foto Hennig FUJIFILM”, plac Generała Józefa Hallera 21 [w latach 1945-1990 plac Wolności 21; daw. Stary Rynek 21, plac Pierackiego 21] / w okresie międzywojennym Drogeria Centralna, wł. Maurycy Cieśliński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep odzieżowy
(czas powstania obiektu: I poł. XIX wieku; przebudowa poddasza, podwyższenie elewacji frontowej, zmiana pochylenia połaci dachowych: około 1902 roku; w latach 1812-1832 wł. Carl Hildebrandt, kupiec; w latach 1832-1871 wł. Moses Behrendt, kupiec; w latach 1871-1873 wł. Eduard Muller, majster piekarski; w latach 1873-1876 wł. Johann Thiel, rentier; w latach 1876-1885 wł. Anton Schulz, kupiec; w latach 1885-1902 wł. Hermann Dargel, piwowar; w latach 1902-1911 wł. Arthur Claessen, kupiec; w latach 1911-1920 wł. Bruno Claessen; kupiec; w latach 1920-1939 wł. Mauritius Cieśliński / Maurycy Cieśliński; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Klemens Hirsz) - kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Gyros”, plac Generała Józefa Hallera 20 [w latach 1945-1990 plac Wolności 20; daw. Stary Rynek 20, plac Pierackiego 20] / od lat 20. XX wieku restauracja, wł. Agnieszka i Franciszek Belau / od lat 80. XX wieku Restauracja – Kawiarnia Mocca, wł. Renata i Piotr Czapiewscy / obecnie [stan na 2025 rok] Restauracja – Pizzeria You, wł. Piotr Starzecki
(czas powstania obiektu: około 1880 roku; przebudowa i modernizacja wnętrz [dla kupca G. Brauna]: 1896 rok; powiększenie okien wystawowych w parterowej części budynku [na potrzeby sklepu kolonialnego, wł. R. Konopatzki]: 1910 rok; remont elewacji: 1932 rok; w latach 1876-1900 wł. Gustaw Braun, kupiec; w latach 1900-1918 wł. Richard Konopatzki [Konopacki], kupiec; w latach 1918-1921 wł. Karl Eisenack, kupiec zbożowy; w latach 1921-1939 wł. Agnieszka Belau) - samochody osobowe (w tym: Fiat 126p, Volkswagen Golf, Skoda 105, Mercedes Benz, Ford Sierra, Opel Kadett, Polonez)
osoby widoczne:
przechodnie / mieszkańcy Tczewa
datowanie:
2 grudnia 1993
hasła przedmiotowe / hasła ogólne:
Tczew, historia, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, architektura, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, usługi, gastronomia, przemysł gastronomiczny, przemysł spożywczy, usługi fotograficzne, turystyka, religia, zagadnienia wyznaniowe, Kościół katolicki, Kościół rzymskokatolicki, obiekty sakralne, obiekty sakralne Tczew, architektura gotycka, farmacja, apteka, apteki Tczew, transport, motoryzacja, pory roku
hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:
Tczew, Stare Miasto, rynek, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 1, Cezar, jubiler, sklep jubilerski, jubiler – plac Hallera 1 – Tczew, sklep jubilerski – plac Hallera 1 – Tczew, odzież, sklep odzieżowy, odzież – plac Hallera 1 – Tczew, sklep odzieżowy – plac Hallera 1 – Tczew, plac Hallera 20, gyros, Mocca, restauracja Mocca, Mocca – plac Hallera 20 – Tczew, restauracja Mocca – plac Hallera 20 – Tczew, plac Hallera 21, Fujifilm, fotograf, zakład fotograficzny, Foto Hennig, fotograf – plac Hallera 21 – Tczew, zakład fotograficzny – plac Hallera 21 – Tczew, Foto Hennig – plac Hallera 21 – Tczew, plac Hallera 22, biuro podróży, Orbis, biuro podróży Orbis, PBP Orbis Tczew, biuro podróży – plac Hallera 22 – Tczew, Orbis – plac Hallera 22 – Tczew, biuro podróży Orbis – plac Hallera 22 – Tczew, plac Hallera 23, plac Hallera 24, apteka, apteka – plac Hallera 24 – Tczew, ulica Mickiewicza 7, ulica Kardynała Stefana Wyszyńskiego, ulica Wyszyńskiego 6, fara, kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Tczewie, ulica Wyszyńskiego 1, ulica Wyszyńskiego 3, ulica Wyszyńskiego 5, ulica Wyszyńskiego 8, samochód osobowy, Fiat 126p, mały Fiat, maluch, Polonez, Opel Kadett, Ford Sierra, Mercedes Benz, Skoda 105, Volkswagen Golf, fragment rynku, zima, śnieg, grudzień 1993, 2 grudnia 1993, 2.12.1993, 1993 rok, lata 90. XX wieku
uwagi:
fotografia czarno-biała
autor zdjęcia:
Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi
sygnatura:
VI2b-1274/RZS
numer teczki:
14
zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie
Podobne:
Tczew. Fragment placu Generała Józefa Hallera (daw. plac Wolności). Widok od strony ulicy Garncarskiej. Na drugim planie kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. Widok od strony placu Generała Józefa Hallera (daw. plac Wolności). Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku
Tczew. Stare Miasto. Plac Generała Józefa Hallera. Widok od strony ulicy Garncarskiej. Lata 80. XX wieku
