Tczew. Stare Miasto. Ulica Krótka. Na drugim planie fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku

Tczew. Stare Miasto. Ulica Krótka. Na drugim planie fragment placu Generała Józefa Hallera. Lata 90. XX wieku

miejscowość:

Tczew

osiedle:

Stare Miasto

ulice / place:

  • ulica Krótka (w latach 1881-1931 Berlinerstrasse; w latach 1931-1939 ulica Krótka; w latach 1939-1945 Berlinerstrasse; po 1945 roku ulica Krótka)
  • ulica Podgórna (w latach 1881-1904 Berlinerstrasse / Bergstrasse; w latach 1931-1939 ulica Podgórna; w latach 1939-1945 Bergstrasse; po 1945 roku ulica Podgórna)
  • ulica Garncarska (niem. Töpferstrasse; w latach 1931-1939 i po 1945 roku ulica Garncarska)
  • plac Generała Józefa Hallera (w latach 1881-1904 Marktplatz, późn. Markt; w latach 1931-1934 Stary Rynek; w latach 1934-1939 plac Bronisława Pierackiego; w latach 1939-1945 Adolf Hitler Platz; w latach 1945-1990 plac Wolności)

obiekty / miejsca widoczne:

  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „[Dana] Suknie [Ślubne]”, ulica Krótka 7 [niem. Berlinerstrasse 7] / około 1890 roku dom mieszkalny ze stajnią / w latach 90. XX wieku [stan na 1993 rok] salon sukien ślubnych / w latach 90. XX wieku [stan na 1997 rok] sklep wielobranżowy Schützmann / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] sklep z zabawkami Miś / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2005 rok] Moda Damska Makalu / obecnie [stan na 2025 rok] Fractal Concept Centrum Psychologii i Rozwoju [poradnia psychologiczna dla dzieci i młodzieży]
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie [bryła, stropy, więźba dachowa]: XVIII wiek; remont powiązany z wymianą stolarki okiennej: XX wiek; rozbiórka: 1990 rok; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: lata 1990-1991; w latach 1661-1881 wł. Szpital św. Jerzego w Tczewie; w latach 1881-1884 wł. S. Behrendt, kupiec; w latach 1884-1890 wł. Franz Schotzki, rzeźnik; w latach 1890-1904 wł. Franz Herold, spedytor; w latach 1904-1912 wł. Adolf Tetzlaff, majster rzeźnicki; w latach 1912-1939 wł. Jan Schoernick, rzeźnik; w latach 80. XX wieku [stan na 19680 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Gertrud Döring, biurowa; Herman Lubawski, stolarz; Kleofas Sadecki, kowal)
  • kamienica mieszkalno-usługowa opatrzona szyldem „Wędliny”, ulica Krótka 8 [niem. Berlinerstrasse 8] / w latach 30. XX wieku [stan na 1936 rok] zakład wędliniarski, wł. Jan Schoernick / w latach 90. XX wieku [stan na 1995 rok] sklep mięsny Arni / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2005 roku] Prywatna Praktyka Lekarska Stanisław Tomczyk oraz Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji Warta S.A / obecnie [stan na 2025 rok] Kawiarnia Kulka
    (czas powstania obiektu [budynek w stylu eklektycznym z dominantą elementów barokowych i renesansowych]: 1902 rok; powiększenie okna wystawowego od strony ulicy Krótkiej: 1904 rok; remont generalny: 1973 rok; w latach 1875-1880 wł. Caroline Tetzlaff; w latach 1880-1912 wł. Adolf Tetzlaff, rzeźnik; w latach 1912-1939 wł. Jan Schoernick, rzeźnik; w latach 30. XX wieku [stan na sierpień 1939 roku] wł. Ida Schoernick;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: E. Dieckhoff, nauczycielka; Aug. Kowski, kierownik pociągu; Leon Radtke, wł. składu jubilersko-zegarmistrzowskiego przy ul. Mickiewicza 17; Ida Schoernick, wdowa; Franciszek Szopiński)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Krótka 9 [niem. Berlinerstrasse 9-10] / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep z tkaninami / w latach 90. XX wieku [stan na 1996 rok] Bank Własności Pracowniczej S.A. / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] Bank Nordea S.A. / obecnie [stan na 2025 rok] Klubokawiarnia Jasna
    (czas powstania obiektu [bryła, układ wnętrz]: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; w latach 1875-1908 wł. Robert Ferdinand Zube, kupiec; w latach 1908-1939 wł. Carl Wach / Karol Wach, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Krótka 10 [niem. Berlinerstrasse 9-10] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] Inspekcja Pracy 62. Obwodu w Tczewie / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep z tkaninami / w latach 90. XX wieku [stan na 1996 rok] Bank Własności Pracowniczej S.A. / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] Bank Nordea S.A. / obecnie [stan na 2025 rok] Klubokawiarnia Jasna
    (czas powstania obiektu [budowa części naziemnej]: 4. ćwierćwiecze XIX wieku; remont generalny: około 1971 roku; w latach 1875-1908 wł. Robert Ferdinand Zube, kupiec; w latach 1908-1939 wł. Carl Wach / Karol Wach, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Joanna Neumann, wdowa; Julianna Stachewicz; Monika Wiśniewska, biuralistka; Stefania Wiśniewska, biuralistka)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulicy Krótka 11 [niem. Berlinerstrasse 11] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] wytwórnia i skład mebli oraz zakład tapicerski, wł. Ryszard Gliński / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] zakład fotograficzny / w latach 90. XX wieku i na początku lat 2000. XXI wieku sklep z odzieżą damską Mariola, późn. sklep wielobranżowy Mariola
    (czas powstania obiektu: XVII-XVIII wieku; przebudowa z nadaniem elewacji frontowej cech klasycystycznych: 1800 rok; przebudowa parteru oraz modernizacja witryn sklepowych: 1891 rok i 1922 rok; remont [dostosowanie parteru do potrzeb zakładu fotograficznego]: około 1960 roku;
    w latach 1902-1903 wł. Max Balewski, kupiec; w latach 1904-1910 wł. firma Selbiger und Hirschberg z Gdańska; w latach 1910-1922 wł. Karl Wach, kupiec; w latach 1922-1937 wł. Ryszard Gliński, mistrz tapicerski; od 1937 roku wł. Józef Łoński, kupiec z Tczewa, zam. ul. Kościuszki 1; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Monika Łońska, zam. ulica Kościuszki 1)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Krótka 12 [niem. Berlinerstrasse 12] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład bławatów, wł. Manela Majer / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep warzywny / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] sklep z tkaninami Bławatek / obecnie [stan na 2025 rok] Pracownia Artystyczna J&R
    (czas powstania obiektu: 2. ćwierćwiecze XIX wieku [po 1820 roku]; w latach 1909-1912 wł. Frida Doerk; w latach 1912-1913 wł. Robert Oliver z Sopotu, cukiernik; w latach 1913-1918 wł. Wilhelm Ehlenberger, cukiernik; w latach 1918-1922 wł. Waleska Kruck, wdowa; w latach 1922-1939 wł. Waleska Kruck z mężem Izydorem Chmieleckim; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Izydor Chmielecki, ślusarz; R. Kruck, piekarz; Józef Litwiński, książkowy; Manela Majer, kupiec)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Krótka 13 [niem. Berlinerstrasse 13] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] sklep z artykułami spożywczymi, wł. Franciszek Meller / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep jajczarsko-drobiarski (parter, lewa strona) oraz rożen (parter, prawa strona) / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] sklep spożywczy / obecnie [stan na 2025 rok] Perfect Look Clinic
    (czas powstania obiektu: XVIII wiek; przebudowa elewacji frontowej i parteru: XIX wiek; remont generalny: około 1960 roku; w latach 1855-1890 wł. Abraham i Bertha Rosenbaum; w latach 1890-1908 wł. Bertha Rosenbaum, wdowa; w latach 1908-1910 wł. Richard Borschke; w latach 1910-1922 wł. Emil Zierott, siodlarz; w latach 1922-1939 wł. Franciszek Meller, handlarz drzewem)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Krótka 14 [niem. Berlinerstrasse 14] / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2010 rok] Kwiaciarnia Ida
    (czas powstania obiektu: XVIII wiek; elewacja frontowa: XIX wiek; przebudowa pomieszczeń sklepowych: 1914 rok; w latach 1814-1843 wł. Michael Friedrich Steltner, kamlarz miejski; w latach 1843-1847 wł. Johann von Droewitz; w latach 1847-1861 wł. Anton Joseph Cwiklinski [Antoni Józef Ćwikliński]; w latach 1861-1883 wł. Marianna Ćwiklińska z mężem Janem Garczyńskim; w latach 1883-1889 wł. Maria Garczyńska; w latach 1889-1935 wł. Leo Ćwikliński; w latach 1935-1939 wł. Hubert Wilm, rolnik;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Jan Bielicki, kolejarz; August Kalitowski; Jan Szurpiński, palacz; H. Wielowiejski, kupiec)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, ulica Krótka 15 [niem. Berlinerstrasse 15] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] zakład fotograficzny, wł. Maksymilian Busch [także Maksymilian Buschlak], sklep z cygarami, papierosami i tytoniem, wł. Kazimierz Kromka oraz skład bławatów, konfekcji i towarów krótkich, wł. Stanisław Goc / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] komis / w latach 90. XX wieku [stan na 1996 rok] sklep spożywczy i sklep z artykułami papierniczymi / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] sklep odzieżowy i sklep z artykułami przemysłowymi
    (czas powstania obiektu: 1895 rok; przebudowa piwnicy w części południowo-zachodniej: 1932 rok; remont generalny: 1974 rok;
    w latach 1893-1902 wł. Gustaw Schroeder; w latach 1902-1922 wł. Paul Wehsel, dr medycyny; w latach 1922-1939 wł. Stanisław Goc, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Franciszek Goc;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Paweł Krebs, handlowiec; Franciszek Szwedowski, mistrz krawiecki)
  • kamienica narożna, ulica Garncarska 1/2 / w latach 1875-1919 piętrowy dom mieszkalny ze skrzydłem bocznym oraz piętrowy budynek tylni z drewnianą stajnią i pomieszczeniem spichrzowym / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład bławatów i konfekcji / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep motoryzacyjny / w latach 90. XX wieku [stan na 1995 rok] pasmanteria, sklep mięsny i sklep przemysłowy Kram / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2002 rok] sklep meblowy / po 2010 roku Cukiernia Sowa / obecnie [stan na 2025 rok] Pub Po Maluchu [lokal w stylu PRL]
    (czas powstania obiektu: 1919 rok; przebudowa z dostosowaniem parteru do celów handlowych oraz zmiany w obrębie fasady: 1924 rok; w latach 1879-1919 wł. Aleksander Julius Henning; w roku 1919 wł. Georg Morgenroth, instalator; w latach 1919-1928 wł. Kurt Olias, inżynier; w latach 1928-1939 wł. Konrad Wiśniewski, inżynier; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Zofia Wiśniewska)
  • kamienica mieszkalno-usługowa, plac Generała Józefa Hallera 17 [w latach 1945-1990 plac Wolności 17; daw. Stary Rynek 17, plac Pierackiego 17] / na początku XX wieku Hotel Kaiserhof, wł. Franz H. Giering / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] skład obuwia, wł. Stanisław Szellong / w latach 30. XX wieku skład obuwia, wł. Bernard Brzozowski / w latach 80. XX wieku [stan na 1980] sklep z artykułami sportowymi / w latach 90. XX wieku [stan na 1995 rok] sklep z elektroniką Multimix / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2007 rok] Bank BPH Filia w Tczewie [daw. Powszechny Bank Kredytowy] / obecnie [stan na 2025 rok] Kwiaciarnia Ławeczka
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: 1900 rok [kamienica wybudowana od podstaw po pożarze południowej pierzei rynku]; w latach 1900-1909 wł. Eduard Sonnert, mistrz malarski; w latach 1909-1920 wł. Julia Leyde z d. Blum, wdowa; w latach 1920-1922 wł. Artur Leyde, kupiec; w latach 1922-1939 wł. Bernard Brzozowski, mistrz szewski; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Ludwika Brzozowska;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Bernard Brzozowski, kupiec; Mieczysław Filiński, kupiec; Waleria Gajewska; Kazimierz Szymański, urzędnik; Gustaw Warnke, urzędnik)
  • kamienica narożna, plac Generała Józefa Hallera 18 [w latach 1945-1990 plac Wolności 18; daw. Stary Rynek 18, plac Pierackiego 18] / na początku XX wieku kawiarnia [niem. Kaiser’s Kaffee Geschaft] oraz sklep obuwniczy [niem. Schuhwarenhaus, wł. M. Leyde] / w latach 20. XX wieku [stan na 1924 rok] Bank Dyskontowy S.A., późn. Komunalna Kasa Oszczędności Miasta Tczewa / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Hurtu Spożywczego Społem [parter i I piętro] / w latach 90. XX wieku [stan na 1994 rok] sklep z dywanami, wykładzinami i chodnikami / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2005 rok] salon Idea [późn. Orange; telefonia komórkowa] / obecnie [stan na 2025 rok] Bar Shot [drinki, karaoke, gry barowe]
    (czas powstania obiektu w obecnym kształcie: około 1900 roku; budowa nowych okien wystawowych od strony rynku: 1901 rok; przebudowa [zmiany w obrębie fasady]: 1922 rok; w latach 1854-1899 wł. Amalia Dahmer, wdowa; od 1899 roku wł. Gmina Miejska Tczew; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Ludwika Brzozowska;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Antoni Schornak, dyrektor banku; Emma Zimmermann, wdowa)
  • kamienica narożna, plac Generała Józefa Hallera 13 [w latach 1945-1990 plac Wolności 13; daw. Stary Rynek 13, plac Pierackiego 13] / w latach 20. XX wiek [stan na 1924 rok] skład kolonialny, restauracja i fabryka wódek, wł. Robert Baniecki / w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] sklep PSS Społem / w latach 90. XX wieku [stan na 1990 rok] supermarket IKA oraz [stan na 1995 rok] sklep wielobranżowy Gemak / w latach 2000. XXI wieku [stan na 2004 rok] salon prasowy Kolporter / obecnie [stan na 2025 rok] usługi kserograficzne
    (czas powstania obiektu w pierwotnym kształcie: XVI wiek; czas powstania obiektu w obecnym kształcie: I połowa XIX wieku; przebudowa fasady południowej i przebicie okna od strony ulicy Lipowej [wyk. J. Wiśniewski, cieśla]: 1891 rok; podwyższenie elewacji frontowej: 1921 rok; modernizacja budynku, wyburzenie oficyny: lata 1974-1975; w latach 1882-1907 wł. Emil Priebe, kupiec; w latach 1907-1920 wł. Otto Schwanke, kupiec; w latach 1920-1943 wł. Robert Baniecki, kupiec; w latach 80. XX wieku [stan na 1980 rok] wł. Romuald Baniecki;
    mieszkańcy lata 20. XX wieku [za: Księga adresowa Tczewa i Pelplina, 1924]: Leon Stemplewski, handlarz)
  • kamienice mieszkalno-usługowe, ulica Podgórna

osoby widoczne:

przechodnie

datowanie:

27 lipca 1993

hasła przedmiotowe / hasła ogólne:

Tczew, historia, architektura, osiedla Tczew, ulice Tczew, kamienice Tczew, gospodarka, zagadnienia gospodarcze, handel, transport, motoryzacja, infrastruktura drogowa

hasła przedmiotowe / hasła szczegółowe:

Tczew, Stare Miasto, ulica Krótka, ulica Krótka 15, ulica Krótka 14, ulica Krótka 13, ulica Krótka 12, ulica Krótka 11, ulica Krótka 10, ulica Krótka 9, ulica Krótka 8, sklep mięsny, sklep mięsny – ulica Krótka 8 – Tczew, ulica Krótka 7, salon sukien ślubnych, salon sukien ślubnych – ulica Krótka 7 – Tczew, ulica Garncarska, ulica Garncarska 1-2, ulica Garncarska 1/2, plac Hallera, plac Generała Józefa Hallera, plac Hallera 13, plac Hallera 17, plac Hallera 18, ulica Podgórna, samochód osobowy, znak drogowy, przechodnie, kostka brukowa, kocie łby, lipiec 1993, 27 lipca 1993, 27.07.1993, 1993 rok, lata 90. XX wieku

opis fizyczny:

fotografia czarno-biała

autor zdjęcia:

Stanisław Zaczyński (1938-2023, ur. Rokitki k. Tczewa) – fotograf, archiwista, kolekcjoner, laureat „Kociewskiego Pióra” – lokalnego wyróżnienia przyznawanego przez Towarzystwo Społeczno-Kulturalne im. Małgorzaty Hillar, Kawaler Medalu Pro Domo Trsoviensi

sygnatura:

VI2b-1305/RZS     

numer teczki:

15

zbiory Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Aleksandra Skulteta w Tczewie (kolekcja: Ireneusz Dunajski)