Tczew. Stare Miasto – widok od strony Parku Miejskiego. Linia budynków przy ulicy I. Paderewskiego

Tczew. Stare Miasto – widok od strony Parku Miejskiego. Linia budynków przy ulicy I. Paderewskiego

Tczew. Stare Miasto – widok od strony Parku Miejskiego. Linia budynków przy ulicy I. Paderewskiego / niem. Dirschau. Blick vom Stadtgarten auf die Stadt

obiekty / miejsca widoczne:

  • Park Miejski / rejon obecnych ulic Kołłątaja i Sienkiewicza (założony dzięki inicjatywie Willego Muscatego – prezesa Towarzystwa Upiększania Miasta, właściciela fabryki maszyn rolniczych „A.P. Muscate Maschinenfabrik”; czas powstania: 1898 rok – dolna część parku, około 1910 – górna część parku, tak zwany lasek Schefflera; o tczewskim parku pisał między innymi Edmund Raduński na kartach wydanej w roku 1927 publikacji: „Zarys historii miasta Tczewa”: Miasto zyskało dużo na wyglądzie estetycznym przez założenie parku. Ludność tczewska mocno odczuwała brak lasu bliskiego. Najbliższy oddalony jest o 12 kilometrów a dojazd niekoniecznie łatwy. W roku 1889 nadarzyła się sposobność nabycia 75 morgów wielkiego obszaru położonego na południowej granicy miasta. Na terenie tym powstał dzięki zabiegom Towarzystwa Miłośników Miasta (Verschoenerungsverein) a szczególnie jego przewodniczącego, właściciela fabryki Willy Muscatego, piękny park rozszerzony w roku 1910 o dalsze 20 morgów nabytych z (…) fundacji dra Schefflera. (…) W roku 1915 zmarł właściwy twórca parku Muscate, Zarząd postanowił ustawić w parku obelisk z tablicą z brązu zawierającą następujący napis: Cieniom zmarłego radcy Muscatego, twórcy i krzewiciela parku miejskiego, niestety zamiar ten wykonać przeszkodziły wojna i przewrót polityczny.)
  • Kościół Rzymskokatolicki pw. Podwyższenia Krzyża Świętego (czas powstania obiektu: 2. połowa XIII do 2. połowy XIV wieku, wieża – II połowa XIII wieku, prezbiterium – I połowa XIV wieku, korpus nawowy – przed 1364 rokiem)
  • kościół podominikański / Kościół pw. Świętego Mikołaja / Kościół pw. św. Jerzego / ob. Kościół Rzymskokatolicki pw. Św. Stanisława Kostki przy Placu Świętego Grzegorza (obiekt sakralny ufundowany w roku 1289 przez księcia pomorskiego Mestwina, do roku 1945 użytkowany przez gminę ewangelicką, prezbiterium pochodzi z końca XIII wieku, a nawa z połowy wieku XIV)
  • kamienica narożna przy ulicy Stromej 4 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1908; kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową – Beamten Wohnungs Bauverein)
  • kamienica narożna przy ulicy Stromej 1 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1908; kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową – Beamten Wohnungs Bauverein)
  • kamienica przy ulicy I. Paderewskiego 12 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1907, kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową)
  • kamienica przy ulicy I. Paderewskiego 13 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1907, kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową)
  • kamienica przy ulicy Paderewskiego 14 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (czas powstania obiektu: 1906-1907, kamienica wybudowana przez Urzędniczą Spółdzielnię Mieszkaniową)
  • budynek przy ulicy Rybackiej 7 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją (dawny spichlerz zbożowy – w kadrze widoczna południowa ściana obiektu opatrzona szyldem „C. Eisenack Mehl – Getreide Handlung” [C. Eisenack – zakup i sprzedaż mąki i zbóż / spichlerz], por. reklama przedsiębiorstwa Carla Eisenacka zamieszczona w Księdze Adresowej z 1924 r.: „Carl Eisenack zakup i sprzedaż: zboża, mąki, nasion, nawozów sztucznych, wełny surowej i artykułów pastewnych – Własne duże spichlerze z nowoczesnem urządzeniem”; czas powstania obiektu przy ulicy Rybackiej 7: 1903-1904, budynek wzniesiony dla kupca / potentata zbożowego Carla Eisenacka)
  • Dom spokojnej starości [niem. „Altenheim”] / później Szpital Rejonowy; obecnie: Hospicjum Stacjonarne – Zakład Opiekuńczo-Leczniczy – oddział Szpitali Tczewskich S.A. przy ul. I. Paderewskiego 11 (czas powstania obiektu: 1914 rok / projekt: 1913 rok; obiekt wybudowany z przeznaczeniem na Związek Opieki nad Ubogimi i Chorymi)
  • aleje parkowe
  • zieleń miejska / roślinność

instytucje powiązane:

  • Urzędnicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa – powołana została do życia 26 sierpnia 1898 roku z inicjatywy ówczesnego burmistrza Tczewa Ludwika Dembskiego; w październiku 1898 r., z ramienia tczewskiej spółdzielni, zakupiono 3 tys. m² gruntu przy ul. Sobieskiego [daw. Gosslerstrasse, Ringstrasse], celem wybudowania czterech domów z 27 mieszkaniami; 23 kwietnia 1900 r. mieszkania te formalnie przekazano lokatorom; w dziesięć lat później Urzędnicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa zajęła się budową domów przy ul. Paderewskiego (12, 13, 14) i ul. Stromej (1-5); do roku 1918 wzniesiono w Tczewie łącznie 16 obiektów mieszkalnych z 97 lokalami; kolejne domy, m.in. przy ul. Sobieskiego 34, 35, Wybickiego 22 i Paderewskiego 15 wybudowano w latach 30. XX wieku; z kolei pierwszą inwestycją tczewskiej spółdzielni, po zakończeniu II wojny światowej, był budynek z 32. lokalami mieszkalnymi przy ul. Sobieskiego 19 oddany do użytku dopiero w 1960 roku. Przez kolejne lata, począwszy od roku 1945 aż do roku 1960 działalność spółdzielni ograniczała się wyłącznie do remontu zdewastowanych i zniszczonych w wyniku działań wojennych budynków. 29 listopada 1945 r. Urzędnicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa przemianowana została na „Spółdzielnię Mieszkaniową Pracowników Państwowych i Samorządowych”, w roku 1964 po raz kolejny zmieniono nazwę instytucji, tym razem na „Powiatową Spółdzielnię Mieszkaniową w Tczewie”, by w 1976 r. ostatecznie przyjąć obowiązującą po dziś dzień nazwę: Spółdzielnia Mieszkaniowa w Tczewie.

osoby powiązane:

  • Willy Muscate – prezes Towarzystwa Upiększania Miasta
  • dr Hermann Scheffler – wieloletni lekarz tczewskich kolejarzy, twórca Łazienek Miejskich, fundator górnej części parku
  • Carl Eisenack – kupiec, potentat zbożowy, jeden z członków loży masońskiej, działacz towarzystwa szkolnego „Schulverein”, właściciel przedsiębiorstwa zajmującego się sprzedażą hurtową i detaliczną produktów rolnych, właściciel budynku przy ulicy Rybackiej 7 / zgodnie z obowiązującym współcześnie nazewnictwem i obowiązującą współcześnie numeracją [por. reklama przedsiębiorstwa C. Eisenacka opublikowana w Księdze Adresowej Tczewa i Pelplina z 1924 roku: „Carl Eisenack zakup i sprzedaż: zboża, mąki, nasion, nawozów sztucznych, wełny surowej i artykułów pastewnych – Własne duże spichlerze z nowoczesnem urządzeniem”]
  • Ludwik Dembski – burmistrz miasta Tczewa  

datowanie:

1916/1917 [po wybudowaniu obiektu przy ulicy I. Paderewskiego 11 / obecnie: Szpitale Tczewskie – Hospicjum; po pożarze ratusza staromiejskiego (maj 1916) – obiekt niewidoczny w kadrze] – 1919 [przed przyłączeniem Tczewa do Polski ; por. niemieckojęzyczny nadruk na awersie karty pocztowej]

opis fizyczny:

pocztówka koloryzowana (fotograficzna)

uwagi:

brak korespondencji na rewersie, brak znaczka pocztowego, brak stempli pocztowych / korespondencyjnych [karta bez obiegu pocztowego]

sygnatura:

Poczt339

zbiór S. Zaczyński

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *